‘Onaantastbare’ onderwereldfamilie die Rome teisterde veroordeeld als maffiaclan

Veroordeling Nadat de Casamonica’s vele jaren onaantastbaar leken of door justitie werden onderschat, is nu een aantal leden van deze familie van afpersers veroordeeld als ‘maffiaclan’.

Het interieur van een van de villa’s van de Casamonica’s in Rome.
Het interieur van een van de villa’s van de Casamonica’s in Rome. Foto Alessandro Serranò / AGF / SIPA

Beelden van de protserige begrafenis van Vittorio Casamonica in Rome, in ware Godfather-stijl, gingen in augustus 2015 de wereld over. Een rechtbank in de Italiaanse hoofdstad heeft de Casamonica’s nu veroordeeld als maffiaclan.

De rechtbank legde maandag een veertigtal familieleden en medewerkers van de Casamonica’s celstraffen op van, opgeteld, ruim vierhonderd jaar wegens afpersing en drugshandel.

Ook zijn enkele verdachten veroordeeld als ‘maffiaclanleden’, wat inhoudt dat ze niet terugdeinzen voor intimidatie en controle over een territorium. In Italië resulteert die veroordeling in zwaardere straffen en een strenger gevangenisregime, en justitie kan ermee makkelijker geld en goederen van veroordeelden confisceren.

De veroordelingen kunnen bovendien slachtoffers aanmoedigen voortaan wél aangifte te doen. „De Casamonica’s waanden zich onaantastbaar”, zegt misdaadjournaliste Floriana Bulfon telefonisch, die de clan al jaren volgt. „Ze vormen een erg hechte familie. Als één lid achter de tralies belandde, ging een zus of neef het geld wel innen. Daardoor loonde het niet om naar de politie te gaan, dachten de slachtoffers van hun afpersingspraktijken.” Zo nam zus Liliana Casamonica de zaken waar wanneer haar broers in de cel zaten. Ook zij is nu veroordeeld.

Lees ook dit artikel: De Italiaanse maffia staat klaar voor de miljarden uit het Europese Herstelfonds

Glimmend zwarte lijkkoets

De clan, bestaand uit Sinti afkomstig uit Zuid-Italië, is een al vele jaren beruchte onderwereldfamilie. „Al twintig jaar komen ze in aanraking met justitie”, aldus Bulfon „Er waren wel arrestaties en veroordelingen, maar ze genoten een zekere straffeloosheid. Hun economisch bezit werd ongemoeid gelaten.”

Toen in 2015 Vittorio Casamonica overleed, vlogen beelden van de glimmend zwarte lijkkoets, getrokken door paarden, de wereld over. Boven de menigte rouwenden vloog een helikopter, die rozenblaadjes uitstrooide. Het verkeer liep die dag in die buitenwijk van Rome in het honderd, omdat ‘zio’ (oompje) Vittorio Casamonica werd begraven. De muziekband speelde muziek uit de het maffia-epos The Godfather. Lokale politici spraken schande van het machtsvertoon.

Toch werden de Casamonica’s, ondanks alle ervaring met de georganiseerde misdaad, soms onderschat. Zo kreeg Giuseppe Casamonica, een prominent lid van de clan, in 2017 nog een alternatieve straf wegens drugshandel. Maandag is hij veroordeeld tot twintig jaar en zes maanden cel, als leider van de organisatie.

Vervolgd dankzij ex-vrouw

De clan aarzelde niet om chantage te gebruiken. Een lid van het Openbaar Ministerie met een zwak voor vrouwen kreeg een verleidster over de vloer, gestuurd door de Casamonica’s, hopend op compromitterend gedrag.

Hun opzichtige villa’s, vol bladgoud en beelden van wilde dieren, en de praalbegrafenissen die ze houden, zetten de Casamonica’s zelf graag weg als folklore. Na de begrafenis in 2015 zeiden ze bijvoorbeeld dat ‘zio’ Vittorio nou eenmaal dol was op de film The Godfather– meer was het niet. Wie daar kritiek op uit, krijgt het verwijt hun cultuur en tradities niet te respecteren. „En als dat niet werkt, zeggen de Casamonica’s dat mensen het alleen op hen gemunt hebben, niet om wat ze doen, maar omdat ze Sinti zijn”, zegt Bulfon.

Op Vittorio Casamonica’s uitvaart weerklonk de muziek van The Godfather

De advocaat van de familie stelde zijn cliënten niet voor als brave burgers, maar trachtte wel hun rol als ‘maffialeden’ te minimaliseren. Hij gaat vrijwel zeker in hoger beroep.

De Casamonica’s investeerden het geld dat ze verdienden met drugs en afpersing in restaurants en cafés in het centrum van Rome. Dat ze zijn vervolgd is vooral te danken aan Debora Cerreoni. Ze was getrouwd met een van de broers, tot ze brak met haar schoonfamilie en samen met de kinderen wegvluchtte uit Rome. Ze deed als eerste een boekje open over de werking van de clan. Nu leeft ze ver weg van Rome, met een andere identiteit, net als haar kinderen.

Lees ook dit artikel: Italiaanse maffia-experts: Nederland is naïef