Omvalgevaar voor beroemde vuurtoren Lange Jaap, omgeving afgezet

Den Helder Onderzoek heeft uitgewezen dat er grote scheuren zitten in Jaaps gietijzeren constructie. Hierdoor kan niet langer worden ingestaan voor de „constructieve veiligheid” van de hoogste actieve vuurtoren van Nederland.
De Lange Jaap aan de kust van de Noordzee, nabij den Helder.
De Lange Jaap aan de kust van de Noordzee, nabij den Helder. Foto Olivier Hoslet/EPA

Hij staart al bijna anderhalve eeuw over de Noordzee, Lange Jaap; ruim 63 meter hoog, meer dan 500.000 kilo aan rood gietijzer. De trots van Den Helder, maar voor hoe lang nog? Demissionair minister van Infrastructuur en Waterstaat Barbara Visser (VVD) heeft dinsdag in een Kamerbrief gewaarschuwd voor direct instortingsgevaar van Vuurtoren Kijkduin, zoals Jaap officieel heet. „Het risico op omvallen, zeker in combinatie met verwachte wind is dusdanig dat de omgeving veilig moet worden gesteld”, schrijft Visser.

Onderzoek heeft uitgewezen dat er behalve reeds bekende scheurtjes ook grote scheuren zitten in Jaaps gietijzeren constructie. Hierdoor kan volgens Visser niet langer worden ingestaan „voor de constructieve veiligheid van de toren”. In een straal van 70 meter rond Lange Jaap zijn de weilanden en een weg per direct afgesloten.

Jaap was reeds gesloten voor publiek en ook niet bemenst. Wel bevindt zich in de kop van de toren een walradar voor de scheepvaart. Deze blijft vooralsnog in gebruik. Wel worden „fall-back-opties” uitgewerkt voor het geval er storingen optreden, aldus demissionair minister Visser. Het ministerie laat berekenen wat de nieuw ontdekte scheuren precies betekenen voor de constructie en of Jaap nog gered kan worden door middel van stutting.

Lange Jaap, ontworpen door fervent vuurtorenarchitect Quirinus Harder, is een rijksmonument en de hoogste actieve vuurtoren van Nederland. Volgens zijn website is Jaap – in 1877 gebouwd – ook de hoogste gietijzeren vuurtoren van Europa.