Europese Hof: Rusland zat achter moord op spion Litvinenko

Russische moord In 2016 werd Rusland na onderzoek van een Britse commissie al aangewezen als „waarschijnlijk” verantwoordelijke achter de moord.
Aleksandr Litvinenko ligt na zijn vergiftiging met polonium in het ziekenhuis.
Aleksandr Litvinenko ligt na zijn vergiftiging met polonium in het ziekenhuis. Foto Hollandse Hoogte

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft dinsdag geoordeeld dat Rusland verantwoordelijk is voor de moord op de Russische spion Aleksandr Litvinenko in 2006. Dat laat het Hof weten in een persbericht. In 2016 werd Rusland na onderzoek van een Britse commissie al aangewezen als „waarschijnlijk” verantwoordelijke voor de moord.

Rusland heeft de bevindingen van het Hof dinsdag direct als ongefundeerd afgedaan. „Het is onwaarschijnlijk dat het Hof de macht of de technische mogelijkheden heeft om over zulke informatie over deze zaak te beschikken”, aldus Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov volgens staatspersbureau TASS. „We zijn niet bereid om naar zulke besluiten te luisteren.”

Litvinenko kreeg in 2003 politiek asiel in het Verenigd Koninkrijk en was spion voor de Britse geheime dienst MI6, nadat hij eerder als KGB-agent had gewerkt voor Rusland. In november 2006 werd hij in een hotel in Londen door twee Russische geheim agenten vergiftigd met het radioactieve polonium. Drie weken later overleed hij. Litvinenko stond vlak voor zijn vergiftiging op het punt om belastende verklaringen af te leggen tegen de Russische president Vladimir Poetin. Hij had al vaker kritiek geuit op het Kremlin, dat volgens hem corrupt was, en beweerd dat Poetin een verleden had als pedoseksueel.

Het Hof concludeert nu dat de Rusland „zonder twijfel” verantwoordelijk is voor de moord. Het Hof is daarmee stelliger dan de Britse commissie, die alleen concludeerde dat Loegovoj en Kovtoen achter de moord zaten. De commissie kon slechts sterke vermoedens uiten dat zij dit in opdracht deden van FSB-chef Patroesjev en zelfs president Poetin. Die conclusie ging toen verder dan verwacht. Rusland heeft betrokkenheid bij de moord altijd ontkend en beschuldigde de Britten er in 2016 van een „puur criminele zaak” politiek te maken.

Vergiftiging Skripal

Het is niet de enige keer dat Rusland als verantwoordelijke wordt gezien voor de vergiftiging van een Russische spion. In 2018 werden oud-kolonel van de Russische militaire inlichtingendienst Sergej Skripal en zijn dochter Joelia (destijds respectievelijk 66 en 33) in het Engelse Salisbury vergiftigd met zenuwgas novitsjok. Zij overleefden de vergiftiging wel, maar kwamen wel in kritieke toestand in het ziekenhuis terecht. Skripal zou als dubbelspion gewerkt hebben voor MI6 en werd in 2006 in Rusland veroordeeld tot dertien jaar gevangenisstraf voor spionage.

Twee leden van de Russische geheime dienst GROe werden al verdacht van het uitvoeren van de gifaanval op Skripal. Daar is dinsdag een derde verdachte bij gekomen, melden internationale persbureaus. Ook deze Rus is een medewerker van GROe. Rusland ontkent ook bij deze vergiftiging betrokken te zijn geweest.