Opinie

Zeker 363.939 burgers dood in Amerika's War on Terror

De VS erkennen dat hun drone-aanval in Kabul mis ging. las in nieuwe rapporten hoeveel burgerdoden er vallen in Amerika’s oorlogen.

Dwars

Terug naar dood en verderf. Zoals u misschien al heeft gezien, heeft de Amerikaanse regering vrijdag toegegeven dat haar jongste drone-aanval in Afghanistan helemaal geen extremisten heeft geliquideerd, laat staan een „imminente” nieuwe aanslag voorkomen. In plaats daarvan stierven op 29 augustus tien gewone burgers, onder wie zeven kinderen, waarvoor generaal McKenzie, chef van het Amerikaanse Centraal Commando, de „volledige verantwoordelijkheid” op zich nam.

Meestal heeft Washington eindeloos tijd nodig om zo’n „fout” te erkennen – een dode bruiloftsstoet in Jemen in plaats van een colonne van extremisten, dat soort –, als erkenning er überhaupt komt. Daarin staan de Amerikanen lang niet alleen, neem de burgerdoden bij een aanval van de Nederlandse luchtmacht op Hawija (Irak) in 2015 die in oktober 2019 in deze krant aan de orde werden gesteld en waarbij de regering pas nog later betrokkenheid erkende. Maar The New York Times publiceerde tien dagen na de drone-aanval een overtuigend beeld van de werkelijke gang van zaken – niet een extremist met bommen maar een hulpwerker met water en kookgas werd gedood – en Washington kon geen kant meer uit.

Er vallen véél burgerdoden in de War on Terror, de oorlog die president Bush jr. in antwoord op de Al-Qaida-aanslagen van 9/11 lanceerde tegen moslimterrorisme. Veel meer dan ik dacht, en misschien u ook. In een nieuw rapport (1 september) telt het Oorlogskostenproject van Brown University in totaal 363.939 tot 387.072 burgerdoden bij direct oorlogsgeweld (niet als gevolg van ziekten of honger) sinds 9/11 in Afghanistan en Pakistan, Irak, Syrië, Jemen en andere post-9/11 oorlogszones. Dat is dan meteen het grootste contingent oorlogsdoden; meer dan op plaats twee oppositiestrijders (296.858 - 301.933) of op plaats drie nationale politie en leger, dat wil zeggen Amerikaanse bondgenoten (204.645 - 207.845).

Die burgerdoden zijn lang niet allemaal aan Amerikaanse drones toe te schrijven; ook aan ander oorlogsgeweld – denk aan de luchtbombardementen op Islamitische Staat – en aan tegenstanders of bondgenoten (zie Hawija). De onderzoeksgroep Airwars schatte eerder deze maand het aantal burgerdoden door Amerikaanse aanvallen op 22.000, en mogelijk twee keer zoveel.

Van Amerika’s hogerhand wordt steeds makkelijker toestemming gegeven voor wat feitelijk buitengerechtelijke executies zijn. President Obama verscherpte in zijn tweede termijn de criteria voor het gebruik van dodelijk geweld tegen verdachten van terrorisme elders. Toen kwam Trump, die meteen die criteria weer verruimde. Dat leidde tot een normalisering van dergelijke executies en een toename van het aantal burgerdoden. Volgens het Bureau for Investigative Journalism in Londen autoriseerde Obama 1.878 drone-aanvallen in zijn acht jaar aan de macht. In zijn eerste twee jaar als president was Trump verantwoordelijk voor 2.243 drone-aanvallen.

Biden studeert alweer een tijdje op de criteria – moeten die strikter of nog losser dan ze nu zijn? Nu worden aanvallen uitgevoerd in ongeveer tien landen – moeten dat er méér worden, misschien in Afrika waar IS en Al-Qaida ook steeds actiever worden? Een groot aantal mensenrechten- en andere organisaties heeft Biden opgeroepen een einde te maken aan deze aanvallen die uiteindelijk, zie Afghanistan, niks oplossen.

Meer landen volgen intussen Amerika’s voorbeeld: Israël, Turkije en Iran om er maar een paar te noemen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.