Kunsthandelaar Bouvier claimt overwinning in juridische saga met klant en miljardair Rybolovlev

Kunstmarkt De grootste internationale kunstrel van de afgelopen jaren is voorbij. Een van de strijdende partijen claimt de zege.

Yves Bouvier.
Yves Bouvier. Foto Martin Alex

De Zwitserse kunsthandelaar en freeport-magnaat Yves Bouvier heeft de „complete overwinning” opgeëist in de juridische saga tussen hem en de Russische miljardair Dmitri Rybolovlev. Dat deed de Zwitser nadat een officier van justitie in Genève vrijdag de laatste resterende strafrechtelijke klachten tegen hem had afgewezen. Rybolovlev kondigde direct aan in beroep te gaan tegen de uitspraak.

Het geschil tussen de Zwitser en de Rus is de grootste internationale kunstrel van de afgelopen jaren. De zaak loopt al zes jaar en biedt inzicht in de hoogste regionen van de kunstmarkt. Als uitbater van belastingvrije opslagplaatsen voor waardevolle goederen, zogenoemde freeports, handelde Bouvier ook in kunst van zijn klanten. In tien jaar verkocht hij de met kunstmest rijk geworden Rybolovlev meesterwerken van onder anderen Leonardo da Vinci, Van Gogh, Gauguin, Modigliani en Picasso. Voor 38 kunstwerken betaalde de Rus in totaal zo’n 2 miljard euro. Ruim de helft van dat bedrag zou naar Bouvier zijn gegaan, terwijl Rybolovlev veronderstelde dat de Zwitser werkte voor een courtage van 2,5 procent. Toen de Rus in 2015 bij toeval de woekerwinsten ontdekte, spande hij een reeks rechtszaken tegen Bouvier aan.

Lees ook: Fraude in het kunstpakhuis

Nachtmerrie van zes jaar

The Art Newspaper meldde vrijdag dat de leidende Zwitserse aanklager, Yves Bertossa, geen aanleiding zag om Bouvier te vervolgen voor fraude, wanbeheer, misbruik van vertrouwen of witwassen. Bouvier reageerde daarop met een schriftelijke verklaring: „Vandaag markeert het einde van een nachtmerrie van zes jaar. Om redenen die niets te maken hadden met mijn kunsthandelactiviteiten, probeerde een oligarch mij te vernietigen.”

In 2017 en 2019 diende Rybolovlev in Genève twee klachten in tegen Bouvier wegens fraude en witwassen van geld. Volgens de officier van justitie hebben de klachten betrekking op dezelfde omstandigheden die in Monaco vanaf 2015 justitieel zijn onderzocht.

De in het dwergstaatje door Rybolovlev aangespannen procedure werd vijf jaar later nietig verklaard omdat de Rus en zijn advocaat hadden geprofiteerd van „geheime gunsten” van onderzoekers en wetshandhavingsinstanties op het hoogste niveau, die „de rechten van de beklaagde ernstig ondermijnden”.

Bouvier werd destijds in Monaco op de stoep bij een woning van Rybolovlev gearresteerd. In Monte-Carlo en Bern lopen nog strafrechtelijke onderzoeken wegens corruptie. De Rus is ook eigenaar van de voetbalclub AS Monaco.

Lees ook: Russische miljardair klem na zaak tegen kunsthandelaar

Alles onthullend boek

Bouvier kondigde vrijdag een „alles onthullend” boek aan. Ook liet hij weten bezig te zijn met een schadeclaim tegen Rybolovlev. De hoogte van het bedrag dat hij eist is 1 miljard dollar.

Vertegenwoordigers van Rybolovlev wezen op het publieke belang in de zaak. Bouvier zou het geld dat hij aan de kunsttransacties verdiende niet hebben aangegeven bij de Zwitserse belastingdienst, die nog onderzoek doet naar Bouvier. De zakenman zegt dat hij in 2009 naar Singapore is verhuisd en nu daar belastingplichtig is.

Rybolovlev heeft diverse van zijn aankopen bij Bouvier de afgelopen jaren laten veilen. Dat resulteerde in de meeste gevallen in zware verliezen. Alleen met Leonardo da Vinci’s portret van Christus, bekend als Salvator Mundi, maakte hij een spectaculaire winst. Enkele uren nadat de Zwitser het voor 83 miljoen dollar had gekocht, nam de Rus het schilderij van hem over voor 127,5 miljoen. Vier jaar later, in november 2017, kreeg Rybolovlev na een veiling door Christie’s zo'n 400 miljoen dollar voor het schilderij overgemaakt.