Gasprijs zorgt voor kaalslag onder energiebedrijven in Engeland

Verduurzaming Veel Britse energiebedrijven zitten in de problemen door de hoge gasprijs – vooral omdat er maximumprijzen gelden.

Foto Rebecca Naden/Reuters

De hoge gasprijzen hebben op de Britse markt voor een reeks failliete energiebedrijven gezorgd. Vijf hebben de afgelopen maand al het loodje gelegd en voor eind september zouden nog eens vier leveranciers aan particulieren kunnen volgen. De energiebranche overlegt inmiddels met het kabinet en met toezichthouder Ofgem over noodmaatregelen.

Met de winter in aantocht zal de energiesector in het Verenigd Koninkrijk volgens consultant Baringa Partners er heel anders uitzien. In de Britse media spreekt het bedrijf de verwachting uit dat er aan het eind van de winter nog hooguit tien energiebedrijven bestaan, tegen bijna zeventig nu.

De zogeheten cap moest een einde maken aan afzetterij door energiebedrijven

Consumenten worden door de overheid beschermd door maximumprijzen, die de energierekening betaalbaar moeten houden. Maar nu de gasprijs snel stijgt en leveranciers de prijsstijgingen onvoldoende aan hun klanten kunnen doorberekenen, komen vele van hen in de problemen.

De maximumprijzen die gelden voor het leveren van stroom en gas zijn bijna drie jaar geleden ingevoerd in het Verenigd Koninkrijk. Die zogeheten cap moest, in de woorden van toenmalig premier Theresa May, een einde maken aan „afzetterij” door energiebedrijven. De maximumprijs wordt twee keer per jaar door toezichthouder Ofgem vastgesteld en stijgt volgende maand 12 procent. Maar die frequentie is gezien de huidige snelle prijsstijging onvoldoende.

Minister Kwasi Kwarteng, die onder meer verantwoordelijk is voor energie, kondigde dit weekeinde crisisoverleg aan met de energiebedrijven en de toezichthouder. Bedrijven in de energiebranche hebben Londen inmiddels om miljarden aan steun gevraagd. Klanten die als gevolg van failliete leveranciers geen gas en stroom meer krijgen, zouden door een aparte instelling (een soort bad bank) moeten worden opgevangen.

Deze instelling – een idee van de branche – moet voorkomen dat mensen zonder leverancier nergens een contract meer kunnen krijgen omdat zij voor energiebedrijven verliesgevend zijn. Met de huidige maximumprijzen en de opgelopen tarieven voor gas en stroom zouden bedrijven gemiddeld zo’n 300 pond (omgerekend zo’n 350 euro) per jaar toeleggen op zo’n klant.

Nationalisatie mogelijk

Zelfs nationalisatie van in problemen verkerende energiebedrijven wordt volgens de Financial Times niet uitgesloten. Premier Boris Johnson noemde de problemen zondag „van tijdelijke aard” maar zei wel dat de regering „doet wat ze kan” om de energiesector te helpen en te zorgen dat de energieleveranties doorgaan. Sommige bedrijven hebben aan Londen gevraagd om de belasting op de energierekening tijdelijk te verlagen, zodat er meer ruimte komt voor prijsverhogingen.

Lees ook: EU zet zich schrap voor stijgende energieprijzen

In heel Europa stijgen de gasprijzen ongekend hard. Eén oorzaak hiervan is de lage gasvoorraad in veel landen. De buffers zijn met de winter in aantocht nog lang niet gevuld. Dat komt in delen van Europa onder andere door het koude voorjaar. Daardoor hebben mensen langer gas gebruikt om hun huis te verwarmen.

Verder is in het Verenigd Koninkrijk bij veel gasbuffers (ondergrondse gasvelden) nog onderhoud nodig, na eerder afstel vanwege corona. Een derde oorzaak van de beperkte gasvoorraad is de relatief geringe gaslevering vanuit Rusland, dat gebaat is bij een hogere prijs. Tegelijkertijd is de wereldwijde vraag naar aardgas hoog, omdat het voor veel landen een belangrijke brandstof is bij de overgang naar een duurzamere economie.