FNV komt met nivellerende looneis: voor alle werknemers 100 euro per maand erbij

Loonseisen Vakbond FNV wil in elke cao een inflatiecorrectie én loonsverhoging van 100 euro per maand afspreken. Dat moet scheefgroei tegengaan. „Er komt te weinig geld bij minimum- en modale inkomens.”

Vakbond FNV komt standaard een dag voor Prinsjesdag naar buiten met zijn nieuwe cao-inzet vanaf 1 december.
Vakbond FNV komt standaard een dag voor Prinsjesdag naar buiten met zijn nieuwe cao-inzet vanaf 1 december. Foto Jeroen/Jumelet ANP

Vooral de laagste inkomens moeten volgend jaar een stevige loonsverhoging krijgen. Vakbond FNV eist komend jaar in ieder cao-overleg een bruto loonsverhoging van 100 euro per maand én een inflatiecorrectie van zo’n 2 procent.

Voor mensen met het minimumloon komt dat neer op bijna 8 procent loonsverhoging. Voor wie een modaal inkomen heeft is het een plus van 5,5 procent. Wie drie keer modaal verdient, zou er 3,1 procent op vooruit gaan.

Deze nivellerende looneis is nieuw voor de FNV, die altijd een dag voor Prinsjesdag naar buiten komt met zijn nieuwe cao-inzet vanaf 1 december. Eerdere jaren was dat één percentage voor alle werkenden – de laatste jaren vaak met een bodem voor de laagste inkomens.

„Maar door scheefgroei zien we dat er veel meer geld bovenin het loongebouw terechtkomt en te weinig bij minimum- en modale inkomens”, zegt FNV-vicevoorzitter Zakaria Boufangacha. „Daar moeten we als FNV niet aan meewerken.”

Als alle werknemers dezelfde procentuele loonstijging krijgen, gaan de meeste euro’s naar de hoogste inkomens. „Daarom is het verstandiger nu in te zetten op centen in plaats van procenten.”

Lonen blijven achter

Al langer vindt de vakbond dat de lonen achterblijven bij de economische groei en dat het tijd is voor een inhaalslag. Sinds 2019 eiste de FNV bij alle cao-onderhandelingen een loonsverhoging van 5 procent. Aan het begin van de coronacrisis stelde de vakbond die eis gedeeltelijk bij: werkgevers die zich geconfronteerd zagen met onzekere vooruitzichten, konden op coulance rekenen. Maar in de publieke sector en branches die het nog goed deden, zoals de supermarkten, bleef de FNV vasthouden aan de eis van 5 procent.

Lees ook dit eerdere interview met Zakaria Boufangacha, vicevoorzitter vakbond FNV. „Ik hoor ook veel huilie-huilieverhalen van werkgevers”

Ook nieuw is dat de FNV in zoveel mogelijk cao’s een automatische loonsverhoging wil afspreken om de koopkracht van personeel te repareren. De werkgever verhoogt dan steeds per 1 januari de lonen met het inflatiecijfer van oktober. Dan hoeft de vakbond dáár in ieder geval niet meer over te onderhandelen, in de volgende cao-ronde. Boufangacha: „We zien aan de cao-tafel steeds vaker dat we moeten moet lullen als Brugman om überhaupt de koopkracht te compenseren. Dat lijkt me wel het minste. En dan kunnen we daarna kijken hoeveel er extra bij moet komen.”

Een woordvoerder van werkgeversorganisatie AWVN noemt de prijscompensatie „onverstandig”. „Wat moet je met zo’n automatische kostenverhoging als je als bedrijf in de problemen raakt?” De organisatie pleit voor sectorafhankelijke afspraken. De woordvoerder betwijfelt of bijvoorbeeld schoonmaakbedrijven zomaar 8 procent loonsverhoging kunnen doorvoeren. De eisen van de vakbond noemt hij „tamelijk onrealistisch”.

Naast loonsverhoging wil de FNV in cao’s afspraken maken over terugdringen van flexwerk. Dat vindt de vakbond nog belangrijker dan de looneis. „We willen niet dat de economische groei ertoe leidt dat vooral het aantal flexcontracten groeit. Voor werk dat structureel is, kan maar één contractvorm gebruikt worden: het contract voor onbepaalde tijd.”

Verder wil de vakbond dat werknemers meer te zeggen krijgen over onder meer roosters, werktijden en werkplek. Ook hoopt de vakbond in cao’s af te spreken dat meer werknemers met hulp van hun baas vervroegd met pensioen kunnen.

Coronacrisis

Veel cao-onderhandelingen kwamen in de coronacrisis stil te liggen. Vooral in de eerste maanden van de crisis durfden weinig werkgevers afspraken te maken over lonen en andere arbeidsvoorwaarden. Dat overleg trok later weer aan, maar er werden in 2020 ‘slechts’ 213 nieuwe cao’s afgesloten. Dat aantal is dit jaar al bijna net zo hoog: tot en met augustus werden 208 nieuwe collectieve afspraken gemaakt.

Gemiddeld spraken werkgevers en vakbonden dit jaar tot nog toe een loonsverhoging van 1,9 procent af. Maar de AWVN zag deze zomer al wel „opwaartse druk op de lonen” ontstaan.