Advocaat doet aangifte bij Rijksrecherche om lekken staatsgeheim rond Encrochat

Strafzaak Sartell Mogelijk hebben meer rechters kennis genomen van een ‘staatsgeheim’ document dan tot nu toe bekend. Advocaat Sanne Schuurman in de grote drugszaak Sartell wil daarom een onderzoek.

Rechtbanktekening van de pro-formazitting in de zaak Sartell, afgelopen maart.
Rechtbanktekening van de pro-formazitting in de zaak Sartell, afgelopen maart. Tekening Aloys Oosterwijk/ANP

De Rijksrecherche moet een onderzoek starten naar hoeveel rechters kennis hebben genomen van staatsgeheime informatie over de hack van Encrochat. Ook moet onderzocht worden of zij vervolgd moeten worden wegens het delen van staatsgeheimen. Dat verzoek heeft strafrechtadvocaat Sanne Schuurman maandag via een aangifte ingediend bij het college van procureurs-generaal van het Openbaar Ministerie.

Schuurman is een van de raadsmannen in de strafzaak Sartell – een prestigieuze drugszaak waar tien verdachten terechtstaan voor grootschalige cocaïnesmokkel, lidmaatschap van een criminele organisatie en witwassen. Hoofdverdachte is Roger P., beter bekend als Piet Costa. Justitie ziet hem als een van de belangrijkste cocaïnesmokkelaars van het afgelopen decennium.

Lees ook: De opkomst en ondergang van cokesmokkelaar Roger P.

Een belangrijk deel van het bewijs tegen de verdachten in de Sartell-zaak, waarvan deze maandag in de rechtbank Schiphol een tussentijdse zitting plaatsvindt, bestaat uit Encrochat-berichten. Dat zijn versleutelde berichten die criminelen uitwisselden en die justitie vorig jaar zomer dankzij een hack samen met Franse opsporingsdiensten wist te bemachtigen. De Encrochat-berichten zijn een goudmijn voor justitie en vormen de basis voor tientallen strafzaken.

Conto van de Fransen

Tot frustratie van advocaten wordt de Encrochat-hack door het OM grotendeels op het conto van de Fransen geschreven. Vanwege het internationale vertrouwensbeginsel zou de rechtmatigheid van de hack daarom niet in Nederland mogen worden onderzocht. In rechtszaken door het hele land betoogt het OM dat de precieze gang van zaken rond de hack van de Encrochat-server in Roubaix een Frans militair staatsgeheim is en nooit mag worden onthuld. Zelfs rechters mogen er niets van weten. De machtiging van de Nederlandse rechter-commissaris die toestemming gaf voor de hack met staatsgeheime details wordt steevast zwartgelakt in het strafdossier.

Lees ook: Unieke hack van EncroChat leidt tot veel lastige juridische vragen

Groot was de verbazing dan ook toen in juli plots de drie rechters in strafzaak Sartell zich lieten vervangen omdat zij kennis hadden genomen van het staatsgeheim. Uit de uitspraak van de verschoningskamer van de rechtbank Rotterdam blijkt dat zij een ongekuiste versie van de hack-machtiging hadden gezien. Omdat de rechters het Franse staatsgeheim kenden, weten zij meer dan de verdediging en de officieren van justitie in de Sartell-zaak en komt hun onpartijdigheid in het geding, constateerde de verschoningskamer.

Het OM ontkende nadrukkelijk het document te hebben gelekt. Afgelopen augustus bleek dat de drie rechters het ‘staatsgeheime’ document via een collega-rechter ontvingen.

Strafbaar

Advocaat Schuurman, die het Rijksrecherche-onderzoek eist, schrijft dat als inderdaad sprake is van staatsgeheime informatie het verspreiden daarvan strafbaar is. Daarmee zou dus ook de rechter die het stuk intern verspreidde mogelijk strafbaar zijn. Het bewuste artikel uit het Wetboek van Strafrecht verbiedt het verspreiden van staatsgeheimen van Nederland en bondgenoten aan niet-gerechtigden. Op overtreding staat een maximale gevangenisstraf van zes jaar.

De advocaat wil bovendien dat grondig wordt onderzocht hoeveel andere rechters op de hoogte zijn van het staatsgeheim en of zij zich ook niet uit andere strafzaken moeten terugtrekken. In het verzoek van Schuurman, dat ook is ondertekend door advocaat Louis de Leon, stelt hij dat „hoogstvermoedelijk” negen rechters van de Rotterdamse rechtbank van het document op de hoogte zijn. Een van de rechters die zichzelf heeft laten vervangen bij de Sartell-zaak is ook rechter in een zaak tegen ‘cokevissers’ uit Zwolle en Kampen die ook deels gestoeld is op Encrochatberichten. Volgens Schuurman is het „goed denkbaar” dat de rechter het ‘staatsgeheime’ document ook met de collega-rechters in de cokevissers-zaak heeft gedeeld.