Blokhuis gaf met subsidie bewust ‘verboden staatssteun’

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid, ChristenUnie) heeft bijna twee miljoen euro subsidie verstrekt aan Siriz, een stichting met anti-abortuswortels die vrouwen bijstaat met hulp bij onbedoelde zwangerschappen. Ambtenaren spreken van „verboden staatssteun”.
Foto Bart Maat/ANP

Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid, ChristenUnie) heeft bijna twee miljoen euro subsidie verstrekt die volgens zijn ambtenaren neerkwam op „verboden staatssteun”. Het gaat om subsidie aan Siriz, een stichting met anti-abortuswortels die vrouwen bijstaat met hulp en adviezen bij onbedoelde zwangerschappen.

Dat blijkt uit documenten die zijn vrijgegeven op basis van de Wet openbaarheid van bestuur. De documenten zijn opgevraagd door Bureau Clara Wichmann, dat opkomt voor vrouwenrechten.

Siriz krijgt sinds 2014 subsidie van het ministerie van VWS. Dat kwam door een politieke deal tussen het toenmalige kabinet-Rutte II en Kees van der Staaij, leider van de orthodox-christelijke SGP. Een van de voorwaarden die Van der Staaij verbond aan steun voor de Rijksbegroting in de Eerste Kamer was een jaarlijkse subsidie van 1,5 miljoen euro voor Siriz, een organisatie die was opgericht door de Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind. Net als de SGP is die het oneens met de Nederlandse abortuspraktijk. Volgens Siriz bestaat „het ongeboren leven” vanaf de conceptie en heeft dat „het recht ter wereld te komen”.

Volgens Siriz bestaat „het ongeboren leven” vanaf de conceptie

In het kabinet Rutte-III zette Blokhuis de subsidie voort. Net als zijn voorganger Martin van Rijn (PvdA) kreeg hij meermaals van ambtenaren te horen dat Siriz een voorkeursbehandeling kreeg. Zij deden een steeds klemmender beroep op Blokhuis te stoppen met de „verboden staatssteun”. Siriz was ook relatief duur, had genoeg eigen geld en de hulp van Siriz kon ook door GGD’en worden gegeven.

In een schriftelijke reactie laat de inmiddels demissionaire Blokhuis weten dat „het voor mij vanaf mijn aantreden vaststond dat de situatie die enkele jaren eerder was ontstaan niet door kon gaan”. Dat hij Siriz in 2018 en 2019 toch nog voor in totaal twee miljoen subsidieerde, was omdat „ de subsidierelatie is afgebouwd in een tempo dat past bij behoorlijk bestuur”.

Siriz benadrukt dat het de keuzevrijheid van de vrouw respecteert, aan alle kwaliteitseisen over neutraliteit van hulpverlening voldoet, en dat ook vrouwen die voor abortus kiezen voor ondersteuning bij Siriz terecht kunnen.

Lees ook: Politieke deal met SGP leverde bekritiseerde hulporganisatie miljoenensubsidie op