Opinie

Overal junkfood

Column Rotterdam

De bekendste Rotterdamse lekkernij is de kapsalon. In 2003 gemaakt door shoarmazaak El Aviva aan de Schiedamseweg toen de Kaapverdiaanse eigenaar van een nabijgelegen kapsalon vroeg om patat, een paar blaadjes sla, shoarma, gesmolten kaas en knoflooksaus te mengen. Geserveerd in een aluminium bakje is de kapsalon een echte caloriebom, liefst 1.800 calorieën zitten erin. Dat is twee keer zoveel als de Double Whopper van Burger King. Je moet twee uur lang intensief sporten om al die calorieën er ook weer af te krijgen. Inmiddels is de snack vastgelegd als Rotterdams Erfgoed in de collectie van het Museum Rotterdam. Sinds een paar jaar is de kapsalon aan een internationale zegetocht begonnen en staat het gerecht in tal van landen op de kaart, van onze zuiderburen tot Polen en Nepal.

De kapsalon is het ultieme symbool van onze multiculturele stad. Bedacht door een Kaapverdiaan, op de kaart gezet in een Turkse shoarmazaak, en de favoriete snack van veel Rotterdammers. Regelmatig bestel ik een kapsalon bij mij op de hoek, op het Oostplein. Maar ik ben anders tegen deze snack gaan aankijken toen ik las dat Rotterdam wordt overspoeld met fastfoodzaken.

In de afgelopen zestien jaar is het aantal plekken waar je junkfood kan eten met ongeveer de helft toegenomen. Tegelijk nam het aantal groentezaken en andere verswinkels in Rotterdam met bijna 40 procent af. De cijfers zijn van Famke Mölenberg, die deze zomer promoveerde aan de Erasmus Universiteit op manieren de gezondheid van bewoners te verbeteren. Loop rond in de stad, overal ruik je de zoetzure geur van hamburgers, taco’s, broodje döner, pizza’s, patat, kroketten, gefrituurde kip, bara’s en andere verleidelijke snacks.

Lees hier het interview met Famke Mölenberg, onderzoeker gezond gedrag, over de grote gezondheidsverschillen in Rotterdam

Snackfood is een enorme aanslag op onze gezondheid. Ongezond eten leidt tot overgewicht en obesitas en andere ziekten die te maken hebben met onze levensstijl, waaronder hart- en vaatziekten en verschillende soorten kanker. Artsen waarschuwen dat kinderen met obesitas tot tien jaar minder lang leven. Ik lees dat de ‘gezonde levensverwachting’ van kinderen zelfs kan verminderen met twintig jaar. Mensen met overgewicht lopen bovendien meer kans om ernstiger ziek te worden van corona. Inmiddels heeft de helft van alle volwassen Rotterdammers te kampen met overgewicht.

Achter de toename van fastfoodzaken in de stad gaat een ander schrijnend verhaal schuil. Vooral wijken in Rotterdam met de laagste sociale score zijn de laatste jaren een fastfoodparadijs geworden. Neem de proef op de som en vergelijk de winkelstraten in Hillesluis en Hillegersberg met elkaar. Uitkomst? Hoe armer de wijk, hoe meer snackplekken. De groei aan fastfood in arme wijken zorgt dat de levensverwachting van de bewoners er een stuk lager ligt. Dat komt niet alleen door geldgebrek en te weinig beweging. De overvloedige aanwezigheid van junkfood in de buurt draagt hier ook aan bij. Probeer de verleiding maar eens te weerstaan wanneer overal ongezond voedsel gemakkelijk en goedkoop te verkrijgen is.

Ik wil niet pleiten voor een caloriepolitie die het fastfood in Rotterdam met pek en veren insmeert om het vervolgens de stad uit te gooien. Maar na corona dient de volgende gezondheidscrisis zich aan. Dit keer geen onzichtbare vijand. Die komt nu in een aluminium bakje.

Marc Schuilenburg is bijzonder hoogleraar Digital Surveillance aan de Erasmus Universiteit. Hij vervangt tijdelijk Tara Lewis