Recensie

Recensie Muziek

Janine Jansen laat Vivaldi grommen en glanzen

De vier jaargetijden De uitvoering van Vivaldi’s ‘Vier jaargetijden’ door Janine Jansen en Amsterdam Sinfonietta is een zinderend waagstuk van interpretatie. Je tuimelt van de ene verbazing in de andere.

‘Janine Jansen en Amsterdam Sinfonietta’ in Muziekgebouw Eindhoven.
‘Janine Jansen en Amsterdam Sinfonietta’ in Muziekgebouw Eindhoven. Foto Eduardus Lee

Als je zelfs De vier jaargetijden als zinderend nieuw kunt laten klinken, heb je die vijf ballen meer dan verdiend. Dwars door de versteende gezapigheid waarin duizend ‘mwah-uitvoeringen’ het stuk hebben ingekapseld, glansde 24-karaats genie – van Vivaldi én van de uitvoerders Janine Jansen en Amsterdam Sinfonietta. Ook het feit dat half Eindhoven tijdens het concert zijn telefoon liet afgaan, kon de betovering niet verbreken.

Vanaf de eerste maten was duidelijk dat we geen tamme pseudo-barok kregen voorgeschoteld, maar een waagstuk van interpretatie, briljant uit elkaar getrokken, gemonteerd en vertolkt. Onconventioneel maar zeitgemäss begonnen ze de cyclus in De herfst, waar het Adagio klonk als ambient van een hippe IJslandse producer. In de aanhef van De winter snerpte en bibberde het ensemble als een griezelig ontstemd kleumkoor. Het donderde en bliksemde in De zomer, waarna een koortsig clusterakkoord uit het klavecimbel galmde. Sommige tussenspelen bezaten een frêle intensiteit die deed denken aan miniaturen van György Kurtág.

Lees ook het interview met Janine Jansen: ‘Soms is muziek zo schrijnend mooi dat ik moet huilen’

Haar beste zelf

Zo tuimelde je van de ene in de andere verbazing: geen dansje was zomaar een dansje, ieder deel kreeg zijn eigen benadering, de natuurimitaties waren werkelijk speels en kleurrijk, het tsjirpte van leven in De lente, de schokeffecten waren gestript van belegen salonfähigkeit en lieten je werkelijk schrikken. Jansen klonk als haar beste zelf, lyrisch zingend of gruizig ziedend, piepend en grommend, etherisch zacht, zelfs met een vleugje gipsyblues. Ze ging voorop in een vlammend betoog: zoals Jansen zich voorover kromde en notenstormen uit haar viool geselde – Vivaldi had zich in pure doodsangst verstopt achter een pilaar van de San Marco.

Daarvoor had Amsterdam Sinfonietta al indruk gemaakt met een sublieme uitvoering van Tsjaikovski’s Serenade voor strijkers. Concertmeester en artistiek leider Candida Thompson zorgde voor een voorbeeldige opbouw, met de verstilde Elegie als kloppend hart. In de finale toonde haar orkest zich in volle glorie over het hele spectrum van kamermuzikaal vernuft tot warmbloedige tutti’s.

Lees ook: Vioolbouwer op zoek naar droomhout