Nederland wil piloot Julio Poch toch schadevergoeding betalen

Kamerdebat Nederland wil 600.000 euro schadevergoeding betalen aan piloot Julio Poch die met hulp van Nederland onterecht vastzat in Argentinië. Opmerkelijk, omdat tot nu toe Nederland alle verantwoordelijkheid afwees.

Julio Poch (links) en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in de Rotterdamse rechtbank in 2019.
Julio Poch (links) en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in de Rotterdamse rechtbank in 2019. Foto Robin van Lonkhuijsen/EPA

De Nederlandse overheid wil voormalig Transavia-piloot Julio Poch een bedrag van ongeveer 600.000 euro betalen ter compensatie van de acht jaar die hij door toedoen van Nederland onschuldig in een Argentijnse cel heeft gezeten. Dit heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) dinsdagavond gezegd in een debat met de Tweede Kamer. De bewindsman noemt de compensatie „een onherroepelijke toezegging”.

Het gaat om twee keer het bedrag van 100 euro dat normaal gesproken wordt uitbetaald voor elke onterecht gezeten dag in detentie. Justitie zal ook een substantieel deel van Pochs advocatenkosten betalen.

De toezegging is opmerkelijk omdat Nederland tot nu toe alle verantwoordelijkheid voor de detentie die Poch in Argentinië heeft ondergaan, heeft afgewezen.

Eerder dit jaar heeft minister Grapperhaus een persoonlijk gesprek met Poch gehad. Volgens eigen zeggen heeft dit onderhoud „indruk” op de minister gemaakt. Grapperhaus zei te merken dat de gevolgen van de jarenlange detentie nog altijd aan Poch „vreten” en dat hij Poch „overeind wil helpen”.

Uitlevering

De voormalig Argentijnse marine-piloot Poch kon in september 2009 door Spanje worden aangehouden omdat het Nederlandse Openbaar Ministerie de vluchtgegevens over de laatste vlucht van Poch als piloot aan Argentijnse collega’s had verstrekt. Die vlucht ging naar Valencia.

Na zijn arrestatie leverde Spanje Poch aan Argentinië uit. Dat land wilde hem berechten voor zijn rol tijdens de ‘Vuile Oorlog’ (1976–’83) in Argentinië; als militair piloot zou Poch zogeheten dodenvluchten hebben uitgevoerd. Daarbij werden tegenstanders van het regime in zee geworpen. Nederland kon Poch niet zelf uitleveren omdat hij sinds 1995 Nederlander is. Na een gevangenschap van acht jaar werd Poch in 2017 unaniem vrijgesproken.

Eerder dit jaar oordeelde een onafhankelijke commissie dat oud-minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin en het OM „zorgvuldig” en „correct” hebben gehandeld bij de vervolging van de Transavia-piloot. Het onderzoek van politie en justitie naar Poch wegens verdenking van misdrijven tegen de menselijkheid is „naar Nederlands en internationaal recht in alle fasen rechtmatig geweest”, aldus de voormalige advocaat-generaal bij de Hoge Raad, Ad Machielse, die de onderzoekscommissie leidde.

Julio Poch noemt het besluit „een stap in de goede richting”. Zijn advocaat Geert-Jan Knoops wil nog niet zeggen of de compensatieregeling voldoende is. „Dat gaan we nog bestuderen. Er zijn ook veel schulden gemaakt door Poch”, aldus Knoops. Eerder zei Knoops dat Poch 5 miljoen euro schadevergoeding wil.

In de Kamer hebben vooral D66, SP en PVV aangedrongen op financiële compensatie voor Julio Poch omdat de piloot door Nederland „een Argentijnse cel is in gerommeld”, aldus Michiel van Nispen (SP). Sjoerd Sjoerdsma (D66) vroeg om een humanitair gebaar.