Recensie

Recensie Theater

‘Eindland’ is een bruusk en teder drama

Theater Actrices Lotte Dunselman en Anna Schoen maakten het post-apocalyptisch drama ‘Eindland’ in 2011, maar zagen in de coronapandemie aanleiding om het stuk te hernemen. Het bruuske spel verhult een enorme tederheid.

Foto Judith Zwikker

Hoe zien de primitievelingen van de toekomst eruit? In de avondschemering komen twee verschoppelingen boerend en scheldend aandrijven op een vlot van afval. Het zijn verre nakomelingen van mensen die de oude tijd hebben meegemaakt, toen lampen het duister nog konden verdrijven. Toen kwam een niet nader genoemde ramp, die de hele beschaving wegvaagde. Een pandemie, zo je wilt.

Actrices Lotte Dunselman en Anna Schoen maakten het post-apocalyptisch drama Eindland al in 2011, maar zagen in de corona-uitbraak aanleiding om het stuk te hernemen. Aan de rand van Arnhem, aan de oever van de Rijn, spoelen resten van onze tijd als vervreemdende objecten aan: een stoplicht, wasmachine, hometrainer – totaal verstoken van betekenis. Waartoe zouden ze hebben gediend?

Toneelschrijver Jibbe Willems gaf de personages een archaïsche maar poëtische toekomsttaal mee: ‘Lijpkrijs!’, bijten ze elkaar bij onenigheid toe, en de sterren heten ‘zilverstipsels’. Een man met meterslange baard (Daan Hofman) voorziet de wereld van een mysterieus, maar prachtig geluidsdecor – ontsproten uit het afval dat op aarde is achtergebleven.

In rauw-fysiek spel (regie: Roeland Hofman) zetten de personages zich af van elkaar: de een gaat steevast gebukt onder het alwetende oog van die grote ‘zwerkvlam’ aan de hemel, altijd op de hoede voor naderend onheil en de vergelding van iets groters dan zijzelf. De ander durft de twijfel toe te laten, schuchter maar vastbesloten bevraagt ze het nut van wat ze doet.

Als vervolgens de dood haar intrede doet, slaat Eindland snoeihard naar binnen. Het bruuske samenspel blijkt een enorme tederheid te verhullen, het achterblijvende personage blijft achter in keelsnoerende wanhoop: „Ek heb nog woordsels vande nodig!” Intuïtief ontstaat er een afscheidsritueel in het water. Dan schenkt ze nieuw leven, want dat geldt uiteindelijk voor elke tijd: omgeven door twijfel, woede en diepe angst, dwars door alle rampspoed heen, houden de dood en het leven ons genadeloos in hun greep.