Op naar de 800 gram groenten per dag!

Janneke kookt Ondanks het dringende advies van het Voedingscentrum om dagelijks minimaal 250 gram groenten en twee stuks fruit te eten, komen we gemiddeld nauwelijks aan de helft daarvan. Dat kan anders.
Foto Janneke Vreugdenhil

Goed nieuws en slecht nieuws. Of eigenlijk: goed nieuws en een relativerende kanttekening. Laten we met het eerste beginnen. U en ik kochten in de eerste helft van dit jaar 4 procent meer verse groenten en fruit dan een jaar geleden. Dat las ik althans in een persbericht van GroentenFruit Huis, de grootste belangenvereniging van de groente- en fruitsector.

Voorwaar, een positieve ontwikkeling voor de volksgezondheid. Ondanks het dringende advies van het Voedingscentrum om dagelijks minimaal 250 gram groenten en twee stuks fruit te eten, komen we gemiddeld nauwelijks aan de helft daarvan. En dan is dit advies nog zeer aan de conservatieve kant. Veel wetenschappers zeggen dat het meer groenten zouden moeten zijn, minstens 400 gram. Sommigen hebben het zelfs over 800 gram per dag, al mag je daar dan wel je fruitinname bij optellen.

Alle kleine beetjes helpen, ook die 4 procent. Maar dan nu de relativering: volgens hetzelfde persbericht kochten we in 2020 maar liefst 9 procent meer groenten en fruit dan in 2019. De curve begint dus alweer af te vlakken. Ik ben geneigd te schrijven: zoals ook die anderhalve meter na verloop van tijd kromp tot een centimeter of zeventig en zoals onze mondkapjes langzaam maar zeker afzakten richting onze kinnen. Want dat die opmerkelijke stijging van vorig jaar, net als de afvlakking ervan dit jaar, iets te maken heeft met het verloop van de coronapandemie, lijkt me evident.

Ecce homo. Zoals een stel kinderen dat vermaand wordt minder herrie te maken de eerste vijf minuten braaf fluistert maar na een kwartier alweer het oude decibelniveau produceert, zo reageerden wij op een virus met het tussen ons broodje kaas stoppen van een schijfje tomaat, een paar plakjes komkommer en een blaadje sla, om daarna eerst die sla weer weg te laten en vervolgens de komkommer te vergeten. Anderhalf jaar verder voelen we ons heel gezond bezig als we een broodje kaas met tomaat eten.

Nee, nu niet zo flauw doen, Vreugdenhil. Die 4 procent komt toch maar mooi bovenop de 9 procent van vorig jaar. We eten daadwerkelijk meer groenten en fruit en dat blijft hoe dan ook goed nieuws. Houd op met miesmuizen en help je medemens komend coronakwakkelnajaar liever op weg met fijne recepten boordevol groenten en fruit. Op naar de 800 gram!

Joe. (Als in: beloofd.) Volgens nog steeds datzelfde persbericht van GroentenFruit Huis voerde de tomaat in de eerste helft van 2021 opnieuw de top-10 van meest gegeten groenten aan. Dat doet hij al heel lang: tomaat is goed voor zo’n 10 procent van het totale verkochte gewicht aan groenten. Op nummer twee staat, ook al jaren, de ui. Laat ik om te beginnen vandaag deze publiekslievelingen eens in de strijd gooien, geassembleerd in wat je gerust een van mijn lievelingssalades kunt noemen.

Het recept stelt nauwelijks iets voor. Tomaten, ui, rodewijnazijn, olijfolie, zout, peper, meer gaat er niet in. Of het moet een strooiseltje van peterselie zijn, dat mag, maar hoeft niet. De crux van deze salade zit hem in twee dingen: je gebruikt er de lekkerste tomaten voor die je kunt vinden én je laat de ui minimaal een half uur marineren in azijn. Van dat marineren raken uien hun rauwe scherpte kwijt, maar zonder hun crunch te verliezen. Een hemelse combinatie met zoete, rijpe tomaat.

Voilà, da’s toch al snel 250 gram groente. Nog maar 550 gram te gaan.

Tomatensalade met gemarineerde ui

Gebruik de lekkerste tomaten die je kunt vinden. Leuk gezegd natuurlijk, maar waar hebben we het dan over? Wel, ik wil u met deze aanwijzing eigenlijk alleen maar aanmoedigen om wat vergelijkend warenonderzoek te doen. Het is volop tomatenseizoen, dus dit is het moment. Proef eens een paar rassen naast elkaar, zonder toevoegingen of met alleen een drupje olijfolie. U zult zien hoeveel verschillen er zijn in textuur en smaak.

De tomaten die u op de foto hierboven ziet zijn zogeheten monterosa’s, onder andere te koop bij supermarkten Plus en Deen. Het ras is een kruising tussen een pruimtomaat en een marmande. Met z’n plompe vorm en wulpse ribbels heeft hij op het eerste gezicht veel weg van een coeur de boeuf. Maar de monterosa is veel sappiger en een stuk zoeter. Bijzonder, want meestal geldt: hoe kleiner het tomaatje, hoe zoeter de smaak.

Voor 3 - 4 personen:

1 witte of rode ui;
150 - 200 ml rodewijnazijn;
800 g lekkere tomaten;
4 - 5 el olijfolie;
eventueel: 1 - 2 el bladpeterselie, fijngesneden.

Pel de ui en snijd hem in niet te dikke, maar ook niet te dunne ringen. Doe de uiringen in een kommetje en schenk er de azijn over. Laat minimaal een half uur marineren. Maak er, als u toch de tijd heeft, gerust een hele middag van.

Laat de uiringen uitlekken. U kunt de azijn in een schoon potje bewaren en gebruiken in een sladressing, of om de volgende keer opnieuw ui in te marineren. Snijd de tomaten in plakken en schik ze op een ondiepe schaal. Verdeel de uiringen erover.

Besprenkel de tomatensalade royaal met olijfolie. Bestrooi met een snuf zout en maal er royaal peper over. Bestrooi desgewenst met peterselie.

Tomatentoast met dijonmayonaise en ansjovis

Nu we toch lekkere tomaten in huis hebben gehaald, wil ik nog een lievelingsrecept met u delen. Ik eet deze toast graag als lunch, maar doe er soms, wanneer ik alleen ben, ook weleens mijn diner mee. Het recept is, vrees ik, van eenzelfde soort eenvoud als de tomatensalade hierboven. Ik ben nu eenmaal stellig van mening dat tomatenrecepten met meer dan, laten we zeggen, tien ingrediënten, gewantrouwd dienen te worden.

Nodig:

Dijonmosterd;
mayonaise;
lekkere tomaten;
boterhammen;
ansjovisfilets (uit een blikje).

Roer zoveel mosterd door de mayonaise als u lekker vindt. Ik gebruik meestal ongeveer 1 theelepel mosterd op 1 eetlepel mayonaise.

Snijd de tomaten in plakken. Rooster de boterhammen. Besmeer de toast met mosterdmayonaise, leg er plakken tomaat op en op elk stuk toast 2 ansjovisfilets.

Bemaal met zwarte peper.