Huidig vicepremier Abdul Ghani Baradar (derde van links) met afgevaardigden van de Rode Halve Maan in Kabul afgelopen maandag.

Foto via Reuters

Interview

Topman Rode Kruis: 'De humanitaire hulp staken in Afghanistan is een vergissing'

Jagan Chapagain | Topman Rode Kruis De nood is al hoog in Afghanistan. Opzegging van de humanitaire hulp zou rampzalige gevolgen kunnen hebben voor het land.

Wat de internationale gemeenschap op dit moment vooral niet moet doen, is de humanitaire hulp aan Afghanistan staken nu de Taliban daar aan de macht zijn. Jagan Chapagain, secretaris-generaal van het Internationale Rode Kruis (IFRC), hamert er dinsdag verschillende keren op tijdens een gesprek op het Rode Kruis-kantoor in Den Haag.

„Dat zou een grote vergissing zijn”, stelt Chapagain. „In de eerste plaats moeten we humanitair gezien alle Afghanen helpen die in nood verkeren, ongeacht de politieke ontwikkelingen. Als we een humanitaire crisis weten te vermijden kan dat bovendien bijdragen aan een oplossing voor de politieke crisis. Door geen fondsen meer ter beschikking te stellen zouden veel mensen kunnen sterven en de instabiliteit zou er verder door toenemen.”

De Verenigde Staten en andere landen hebben hun hulp aan Afghanistan vorige maand opgeschort in afwachting van een nieuwe regering. Dinsdag presenteerden de Taliban een interim-kabinet vol aanhangers van de harde lijn. Het was niet onmiddellijk duidelijk wat hiervan de gevolgen zullen zijn voor de verstrekking van humanitaire hulp. Verscheidene Europese landen hebben eerder gezegd de humanitaire hulp hoe dan ook te willen voortzetten. Vast staat dat Afghanistan zonder die hulp snel in grote problemen zou raken.

Precair

Zelfs voordat de Taliban vorige maand de macht overnamen in Afghanistan, was de situatie al precair. „Vooral de gezondheidszorg was overbelast”, zegt Chapagain, die onder meer in Nederland is voor een conferentie over klimaatadaptatie. „Elf miljoen Afghanen, bijna een derde deel van de bevolking, heeft bovendien te kampen met de gevolgen van een hevige droogte die de helft van alle provincies raakt. Die droogte raakt de waterbronnen en de voedselproductie. Velen hebben nu al niet genoeg te eten. Sommige Afghanen verlieten daarom de laatste maanden hun dorpen. En dan raakt ook Covid Afghanistan nog hard, al hebben veel Afghanen zo veel andere zorgen aan hun hoofd dat ze zich daar niet zo druk over maken.”

De Taliban hebben ons verzekerd dat we ons werk kunnen voortzetten

Het internationale Rode Kruis riep de internationale donorgemeenschap dinsdag op 36 miljoen Zwitserse frank (33 miljoen euro) ter beschikking te stellen voor humanitaire hulp door de Rode Halve Maan aan de Afghanen in zestien van de zwaarst getroffen provincies. De Rode Halve Maan is de tak van het Rode Kruis die in de islamitische wereld actief is.

De Afghaanse gezondheidszorg bestaat hoofdzakelijk uit de ongeveer 2.300 overheidsklinieken in het hele land. Al jaren worden die grotendeels gefinancierd door het buitenland. Laten de buitenlandse donoren verstek gaan, dan zal dat deel van het Afghaanse zorgstelsel zeker instorten.

De Rode Halve Maan runt daarnaast nog eens 170 klinieken. De helft daarvan is mobiel en bevindt zich in plattelandsgebieden. Een deel van die Rode Halve Maan-klinieken bevindt zich in gebieden die al geruime tijd in handen zijn van de Taliban.

Vrouwen werken gewoon door

Vrouwen die aan die klinieken zijn verbonden als stafmedewerker of getrainde lokale vrijwilliger kunnen daar tot nu toe gewoon doorwerken. „Wij hebben de verzekering gekregen van de Taliban dat we ons werk kunnen voortzetten, ook met vrouwelijk personeel”, vertelt Chapagain. „We hebben daarover contact gehad zowel met lokale Taliban-vertegenwoordigers als in de hoofdstad Kabul en tot nu toe hebben we geen aanwijzingen dat ze zich niet aan die toezegging houden.”

Volgens Chapagain zorgen de 30.000 lokale getrainde vrijwilligers van de Rode Halve Maan voor draagvlak in de gemeenschap. Ook de Taliban beseffen dat de vrouwelijke medewerkers onmisbaar zijn omdat juist zij zorg kunnen verlenen aan vrouwen en kinderen.

Verder wekt de lange staat van dienst van de Rode Halve Maan in Afghanistan, die ook actief bleef tijdens het Taliban-bewind in de jaren 90, vertrouwen. „Ook de Taliban weten dat wij altijd strikt de hand houden aan onze beginselen van neutraliteit en onpartijdigheid”, zegt Chapagain. „Wij brengen in de praktijk wat we prediken.”