Monsterproces gaat maanden duren

Procesgang Bij het grote proces tegen twintig verdachten van betrokkenheid bij de aanslagen in Parijs in 2015 zijn honderden advocaten betrokken.

Er is een speciale rechtszaal gebouwd in Parijs, met plaats voor 550 personen.
Er is een speciale rechtszaal gebouwd in Parijs, met plaats voor 550 personen. Foto Francois Mori/AP

Bij de aanslagen in Parijs op 13 november 2015 komen in totaal 130 mensen om het leven. In de concertzaal Bataclan vallen negentig doden tijdens een concert van de Eagles of Death Metal. Bij aanslagen op caféterrassen worden nog eens 39 mensen gedood en bij het voetbalstadion in Saint-Denis valt één dode. Meer dan vierhonderd mensen raken gewond.

De aanslagen worden opgeëist door Islamitische Staat. Zeven van de tien daders blazen zichzelf op of worden door de politie doodgeschoten. Twee anderen worden vijf dagen later gedood tijdens een politieactie in Saint-Denis. Alleen Salah Abdeslam, een in België geboren Fransman, overleeft: hij wordt pas in maart 2016 gearresteerd in Brussel.

Het proces gaat naar verwachting zo’n negen maanden duren. Behalve Abdeslam staan nog negentien mensen terecht die geholpen hebben bij het voorbereiden van de aanslagen. In het oude justitiepaleis op Île de la Cité in Parijs is een speciale rechtszaal gebouwd die plaats biedt aan 550 personen. Her en der in het gebouw is nog eens een twintigtal zaaltjes ingericht waar het proces via een videolink kan worden bijgewoond. Er is een beveiligde webradio voor betrokkenen die niet naar Parijs kunnen komen.

In totaal hebben 1.765 personen zich aangemeld als burgerlijke partij. Dat wil zeggen dat zij deelnemen aan het strafproces, zoals het openbaar ministerie en de verdediging. Zij worden vertegenwoordigd door driehonderd advocaten.

Burgerlijke partijen zijn doorgaans overlevenden of nabestaanden maar ook verenigingen kunnen burgerlijke partij zijn. De overlevenden en nabestaanden van de aanslagen hebben zich gegroepeerd in twee verenigingen: ‘Life for Paris’ en ‘13onze15 Fraternité et Vérité’.

De twee eerste dagen van het proces worden in beslag genomen door het erkennen van de burgerlijke partijen, een formaliteit. Dan volgt een lezing van de feiten door de voorzitter van de rechtbank, gevolgd door getuigenissen van politie en andere experts die een algemeen beeld zullen geven van de gebeurtenissen.

Eind september komen de eerste getuigenissen van overlevenden en nabestaanden aan bod. Daarvoor zijn vijf weken uitgetrokken.

Vanaf begin november gaat het in detail over de voorbereidingen en de organisatie van de aanslagen, met getuigenissen van Franse en Belgische speurders.

De beklaagden zelf worden in november gehoord over hun persoonlijke omstandigheden, en vervolgens in januari 2022 over hun rol bij de aanslagen. Daarbij wordt vooral uitgekeken naar de getuigenis van Salah Abdeslam, de enige overlevende mededader die aanwezig was in Parijs. Abdeslam heeft tot dusver geweigerd om te praten.

Het vonnis is gepland voor 25 mei 2022. Het proces kan uitlopen, maar niet al te veel, want de beklaagden moeten ook aanwezig zijn bij het proces over de aanslagen in Brussel en Zaventem, dat wellicht in september volgend jaar begint.