Duizend moderatoren kijken mee met WhatsApp-berichten, is de privacy in het geding?

Meelezen WhatsApp Om misbruik tegen te gaan kijkt chatdienst WhatsApp mee met ‘verdachte’ berichten die gebruikers zelf rapporteren. Volgens onderzoeksplatform Propublica ondermijnt dat de privacy. Hoe werkt het?

Close

Close

Een team van duizend ingehuurde moderatoren kijkt mee met WhatsApp-berichten, meldt onderzoeksplatform Propublica. Deze medewerkers controleren of appjes mogelijk kinderporno, terroristische dreiging of spam bevatten, schreef het onderzoekscollectief afgelopen dinsdag. De privacy van twee miljard gebruikers zou in het geding zijn.

WhatsApp, eigendom van Facebook, is een chatprogramma met twee miljard gebruikers, dat het berichtenverkeer volledig versleutelt. Gebruikers kunnen melding maken van mogelijk misbruik, bijvoorbeeld als iemand in een chatgroep schokkende beelden verstuurt of spam verzendt. Die rapportageknop waarschuwt een team, dat vervolgens kan onderzoeken wat er in de bewuste appjes staat. Drie vragen over de werkwijze.

1 Hoe werkt dit rapportagesysteem?

Zodra er een waarschuwing van een gebruiker binnenkomt (via de report-knop) worden vijf ontsleutelde berichten verstuurd. Behalve het omstreden bericht gaan ook de vier voorafgaande berichten mee, die de WhatsApp-medewerkers kunnen inzien om te constateren of er inderdaad sprake is van misbruik.

Om meldingen op waarde te schatten, vergelijkt een geautomatiseerd systeem de waarschuwingen van gebruikers met data die WhatsApp zelf verzamelt over accounts, gebruikspatronen en mogelijke eerdere overtredingen. Die informatie bestaat volgens Propublica onder meer uit profielfoto’s, telefoonnummers, details over het apparaat en eventueel gekoppelde Facebook- en Instagram-accounts.

Lees ook: WhatsApp bestraft voor bewaren 06-nummers en vaagheid over Facebook

2 Waar letten de WhatsApp-medewerkers op?

Berichten die gerapporteerd worden aan WhatsApp, worden gescreend op haatzaaierij, terroristische dreiging, kindermisbruik, kinderporno en spam. WhatsApp rapporteerde op deze manier in 2020 meer dan 400.000 mogelijke gevallen van kindermisbruik. Voor zakelijke klanten zijn andere categorieën toegevoegd, om te voorkomen dat gebruikers zich via WhatsApp voordoen als bekende bedrijven. In de praktijk wordt de rapportageknop ook vaak misbruikt voor pesterijtjes en grappen in chatgroepen.

WhatsApp bevestigt dat een team van medewerkers mogelijk misbruik controleert. Maar het is geen moderatiesysteem, stelt de chatdienst. Facebook zelf en de andere dochterdienst Instagram controleren wel of (publieke) berichten door de beugel kunnen.

3 Is WhatsApp wel volledig versleuteld?

Het berichtenverkeer in WhatsApp is beveiligd tegen ongewenste meelezers via end-to-end-encryptie. Dat systeem blijft – technisch gezien – intact; de berichten die WhatsApp-medewerkers kunnen inzien, zijn namelijk ontsleuteld door de gebruikers zelf en daarna doorgestuurd.

Facebook deelt wel, als opsporingsdiensten daarom vragen, metadata of verkeersgegevens die aangeven wie er met wie communiceert en wanneer. Deze gegevens zijn in tegenstelling tot de inhoud van chatberichten niet versleuteld. Een alternatieve chatdienst voor WhatsApp, het chatprogramma Signal, versleutelt behalve de inhoud van berichten ook zulke metadata met end-to-end-encryptie.