Opinie

Kappen met kiezen voor cookies

Marc Hijink

Uit het Verenigd Koninkrijk kwam deze week een hartekreet die iedereen met een internetverbinding zal onderschrijven. Stop met het verplichte cookietoestemmingsformulier – klik ‘OK’ – liever gisteren dan vandaag. Elizabeth Denham, van de Britse toezichthouder ICO, wil een einde maken aan pop-upschermen die bezoekers toestemming vragen voor advertentiecookies. Denham roept in de Financial Times de hulp in van de G7, een groep landen waaronder Duitsland, Frankrijk en de VS, om de doorgeschoten cookiecontrole aan te passen. 

Haar suggestie: laat de gebruiker het één keer regelen in de webbrowser, zodat die niet telkens weer de advertentievraag gesteld wordt. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Zoals vaker blijft het internet technologie gebruiken die haar beste tijd gehad heeft. Niet omdat er niets beters voorhanden is, maar omdat er geen overeenstemming is over de opvolger.

Cookies (bedacht door Netscape in 1994) zijn tekstbestandjes die websites op je computer plaatsen om bezoekers te herkennen. Soms zijn ze noodzakelijk, om de site naar behoren te laten werken. Ook advertentienetwerken – third parties – willen cookies plaatsen, om je daarmee persoonlijke advertenties voor te schotelen. Zoals die neushaartrimmer die je laatst in een webwinkel bekeek en je op elke site achtervolgt. Zulke third party cookies moet je volgens de Europese privacyregels kunnen weigeren, via een keuzeformulier.

Maar wat als zo’n cookieformulier nog irritanter is dan de irritante advertentie die het moet voorkomen? Die vraag speelt al jaren. Ook na de invoering van de Europese privacywet in 2018 blijft het een worsteling. Op zijn best is een cookieformulier een eenvoudige ja/nee-keuze, die je met één klik beantwoordt. Op zijn slechtst is het een escape room waarin je een doolhof aan opties moet passeren voor de minimale variant.

Meestal beland ik op sites die toestemming vragen via een virtuele klap in je gezicht. Een formulier met ondoorgrondelijke keuzemenu’s vol dark patterns; vormgeeftrucs die je in de richting van een grote, woest aantrekkelijke OK-knop duwen.

Elke afwijking van dit gewenste pad vergt stalen zenuwen en doorzettingsvermogen. Grote kans dat je alsnog doodloopt in een regen aan vinkjes of knoppen. Je moet wel erg op je privacy gesteld zijn – en tijd over hebben – om je daartegen te verzetten.

De Consumentenbond deed dit voorjaar hernieuwd onderzoek naar cookieformulieren op honderd populaire sites. De cookiemuur (accepteer cookies of donder op) is verboden en komt nog zelden voor. Maar de begrijpelijkheid van die cookieformulieren laat, ook bij nieuwssites als nrc.nl, nog te wensen over, vindt de Consumentenbond.

Cookies schieten hun doel voorbij nu veel ‘gratis’ websites voor een betaalde variant kiezen – het advertentiemodel levert niet genoeg geld op. Niet alleen gebruikers, ook techbedrijven willen de cookie kwijt. Het druist in tegen alles wat internet snel en drempelloos zou moeten maken.

Google, advertentiereus en eigenaar van de meest gebruikte webbrowser Chrome, beloofde in 2022 te stoppen met third party cookies. Het alternatief daarvoor, Federated Learning of Cohorts (FLoC), deelt gebruikers achter de schermen van hun browser op in interessegroepen. Privacyorganisaties en concurrerende browsers zien Googles uitvinding niet zitten.

Het kan nog wel een jaar langer duren voordat de cookies eruit gaan, maakte Google deze zomer bekend, na het ontvangen van substantiële feedback (lees: luide protesten) op FLoC.

Voorlopig probeer ik het cookieleed te verzachten met slimme browserextensies als consent-o-matic die de toestemmingsformulieren voor je invullen. Het is geen perfecte oplossing. Maar het helpt het aantal zinloze vinkjes te verminderen, totdat we eindelijk echt kunnen kappen met klikken voor cookies.

Marc Hijink schrijft op deze plek elke woensdag over technologie Twitter: @MarcHijinkNRC

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.