Opinie

Een museum is geen huisartsenpost

Uit Canadees onderzoek blijkt dat kunst de gezondheid bevordert. Dat wist dokter Joyce Roodnat al lang. Ze schrijft onder meer een bezoek aan het Rijksmuseum Twenthe en de ‘One Man Show’ van Benjamin Moen voor.

Joyce Roodnat

Het museum is gezond. Dat dacht ik al, ik voel me vaak op slag geweldig als ik er ben (miserabel bij een tentoonstelling die tegenvalt). En nu concludeert ook Canadees onderzoek dat kunst de gezondheid bevordert. Vandaar dat in Quebec en Brussel artsen museumbezoek kunnen voorschrijven als medicijn tegen depressie en malaise ten gevolge van Covid. En dat „onder begeleiding”, als een soort levende bijsluiter die vertelt hoe het medicijn te gebruiken en wat te doen bij een allergische reactie.

Museumbezoek op recept, hoe tegenstrijdig is dat? Een museum is geen huisartsenpost en een schilderij is geen pil. Op doktersrecept suggereert: ‘voor je eigen bestwil’. Een museum doe je aan uit verlangen, naar schoonheid, naar rust, naar avontuur. Dus weg met dat recept, laat mij die dokter maar zijn. Ik schrijf bijvoorbeeld een bezoek voor aan het Rijksmuseum Twenthe . Daar bekijk je zo’n fantastisch schilderij van Artemisia Gentileschi. Eentje maar. Zelf kiezen. Ik adviseer om nu eens wat langer te kijken dan je eigenlijk wilt. Eerst verveel je je, dan zie je onverwachte details: een hand, dat groen, die woede. En klikt het tussen jullie, dan verlies je je in dat schilderij en doet het je goed, ook al is het 17de-eeuws en staat het ver van je af. Wellicht ervaar je iets van Artemisia’s sores – die wel eens jouw sores zouden kunnen echoën. Ook dat kan helend zijn.

In de etalage: Ninamounah Langestraat: Balance. Foto Erik van Zuylen

Voor kunst moeten de hersens aan de slag, maar daarbij laat het lichaam zich niet onbetuigd, en niet alleen in een museum. In het theater zie ik Benjamin Moen One Man Show spelen, een voorstelling waarmee schrijver/regisseur Floor Houwink ten Cate vivisectie pleegt op de witte heteroman-in-crisis. Moen is ijzingwekkend goed in de tirade van een man op de rand van un ataque de nervios. Ik vang geweldige zinnen op, maar eigenlijk heb ik daar geen tijd voor want ik zie hem zoveel doen, bijvoorbeeld dat hij zichzelf in elkaar slaat. Nu scheldt hij mijn buurvrouw uit. Mijn hart bonkt, ik geloof dat mijn bloeddruk stijgt. O jee, daar slik ik tabletjes tegen. Nu verkruimelt hij tot een hoopje man. Mens. Geen zorg, na afloop voel ik me uitstekend, veel beter dan toen ik naar binnen ging.

Op weg naar huis passeer ik De Bijenkorf. In een van de etalages staat een vitrine met een zwierig kostuum, ontworpen door biokunstenaar Ninamounah Langestraat. Op het pak groeien zwammen. Letterlijk. Elfenbankjes, denk ik eerst, want dat is zo’n leuk idee: een herenkostuum met zitplaatsen voor elfjes. Maar het zijn oesterzwammen. En dit is geen herenkostuum, het is genderneutraal, een mensenkostuum. Het balanceert op de grens tussen mens en boom. Adem in, adem uit, zeg eens aaa. Voel, denk, giechel. Geniet. Is goed voor je.