Inspectie: Gomarus ‘onvoldoende oog’ voor veiligheid leerlingen

Reformatorische scholengemeenschap De onderwijsinspectie is kritisch over de reformatorische scholengemeenschap Gomarus, blijkt dinsdag uit haar rapport. Dat de Gomarus een aantal meisjes uit de kast dwong, staat volgens de inspectie niet op zichzelf.

Een vestiging van de Gomarus in Gorinchem.
Een vestiging van de Gomarus in Gorinchem. Foto Merlin Daleman

De leiding van de reformatorische scholengemeenschap Gomarus heeft „onvoldoende oog” voor de veiligheid van leerlingen met opvattingen die afwijken van de norm op school. Ook heeft de school niet goed bedacht en vastgelegd hoe docenten aan die veiligheid kunnen bijdragen.

Uitingen van docenten zijn volgens de inspectie „niet stelselmatig strijdig met de basiswaarden van de democratische rechtsstaat”, maar er zijn wel „signalen van enkele uitingen van leraren” in de afgelopen twee jaar die hiermee strijdig zijn.

Het zijn enkele conclusies uit een kritisch rapport van de Inspectie van het Onderwijs over de Gomarus, met vestigingen in Gorinchem en Zaltbommel. Het onderzoeksrapport is dinsdagmiddag gepubliceerd nadat de rechtbank in Den Haag zich erover had gebogen. De school had recent een kort geding aangespannen om te voorkomen dat het rapport zou worden gepubliceerd, maar de rechter ging daar niet in mee.

Homoseksuele leerlingen

De aanleiding voor het onderzoek van de inspectie was een artikel in NRC eind maart waaruit bleek dat homoseksuele oud-leerlingen zich niet veilig voelden op de school. Ze werden gepest, docenten maakten onvriendelijke opmerkingen en drie meisjes werden door schoolmedewerkers gedwongen om tegenover hun ouders uit de kast te komen. Alle drie kwamen uit een strenggelovig gezin waarin homoseksualiteit als een zonde wordt gezien. Ook de school ziet homoseksualiteit als een zonde.

De Gomarus betaalde een van de meisjes een financiële vergoeding op voorwaarde dat ze erover zou zwijgen. De inspectie stelt nu dat de 2.500 euro die de school besteedde aan de vergoeding, waaronder advocaatkosten, mogelijk onrechtmatig zijn besteed.

Lees meer: School duwt kinderen ongevraagd uit de kast

Volgens de inspectie staan de incidenten niet op zichzelf. De inspectie sprak de afgelopen maanden met in totaal 88 betrokkenen, onder wie 34 leerlingen, 5 oud-leerlingen en 20 docenten. In die gesprekken gaven docenten aan zich niet altijd vrij te voelen bij het behandelen van bepaalde onderwerpen. Uitspraken van docenten worden soms anoniem gemeld bij de directie, die hen ter verantwoording roept. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij het laten horen van bepaalde muziek, het tonen van kunstwerken of als ze werkstukken toestaan over de koran.

In eerdere onderzoeken van de school zelf onder leerlingen kwamen ook al signalen naar boven, schrijft de inspectie. In 2019 heeft 29 procent van de voormalige havo-leerlingen aangegeven de school niet aan te bevelen bij andere leerlingen. Dat is „veel meer” dan bij havo-afdelingen van andere scholen. Leerlingen gaven onder meer aan: ‘je mag jezelf niet zijn’ en ‘gebrek aan vrijheid en het moeilijk accepteren van meningen van de leerling’.

Tijdens het kort geding bleek al dat het beleid was van de school om ouders te informeren als een leerling „blijk geeft van een homoseksuele relatie met een andere leerling”.

‘Geen lessen getrokken’

De inspectie neemt het de school kwalijk dat het naar aanleiding van de drie incidenten in 2016 geen maatregelen heeft genomen, ook niet in latere jaren. „Dat geen lessen zijn getrokken uit deze voorvallen, kan betekenen dat een dergelijke situatie zich nog eens voordoet.”

In januari 2022 doet de inspectie opnieuw onderzoek „om te toetsen of de tekortkomingen zijn hersteld”.

In een zienswijze bij het rapport bestrijdt de Gomarus de onrechtmatigheid van de vergoeding aan de oud-leerling, noemt het de corona-omstandigheden voor het niet behalen van kerndoelen en benadrukt ze dat veel bevindingen juist wijzen op „een grote mate van sociale veiligheid” op de school.