Laatste nieuws coronacrisis

‘Biden gaat vaccinatieplicht aankondigen voor federale ambtenaren’

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

‘Biden gaat vaccinatieplicht aankondigen voor federale ambtenaren’

De Amerikaanse president Joe Biden kondigt naar verwachting donderdag aan dat medewerkers van de federale overheid zich verplicht moeten laten inenten tegen het coronavirus. Ook werknemers van bedrijven die zaken doen met de overheid worden verplicht een coronaprik te halen. Biden zal hiervoor een decreet ondertekenen, melden Amerikaanse media. De mogelijkheid om je niet te laten inenten en in plaats daarvan regelmatig een coronatest te laten doen, zal komen te vervallen.

In totaal gaat het om zo’n vier miljoen medewerkers van de uitvoerende macht, inclusief het Witte Huis en alle federale agentschappen en militairen. Werknemers in de wetgevende macht, zoals degenen die werken voor het Congres, of medewerkers van het federale rechtssysteem, zouden niet onder de nieuwe maatregel vallen. Het besluit is onderdeel van een pakket nieuwe coronamaatregelen, waarbij ook voor particuliere bedrijven en scholen een strikter vaccinatie- en testbeleid zal gaan gelden.

Door de Deltavariant ligt het dagaantal besmettingen in de VS voor het eerst sinds januari weer boven de 125.000. Ongeveer 27 procent van de Amerikaanse bevolking van 12 jaar en ouder heeft geen coronavaccinatie gehad.

Zo hoog ligt de vaccinatiegraad per gemeente

De vaccinatiegraad in de gemeente Urk blijft flink achter bij de rest van Nederland. In het vissersdorp is slechts 23 procent van alle volwassen inwoners volledig gevaccineerd tegen het coronavirus, blijkt uit deze week gepubliceerde gegevens van het RIVM. Naast Urk zijn er nog zes andere gemeenten waar de vaccinatiegraad onder de 60 procent ligt: Staphorst, Barneveld, Neder-Betuwe, Rotterdam, Reimerswaal en Vaals.

Op Schiermonnikoog is maar liefst 93 procent van de inwoners ingeënt, het hoogste percentage van heel Nederland. Overigens ligt op alle Waddeneilanden de vaccinatiegraad hoog, met minimaal 80 procent. Het Gelderse Rozendaal is de meest gevaccineerde gemeente op het vasteland. 84 procent van de volwassen bevolking heeft in die plaats een prik gehad.

Op onderstaande kaart kun je zien hoe hoog de vaccinatiegraad ligt per Nederlandse gemeente.

Lees ook: Zo gaat het nu met het vaccineren

Iets minder coronapatiënten in de ziekenhuizen, 2.403 positieve tests

In totaal liggen donderdag 657 coronapatiënten in de ziekenhuizen, dat zijn er veertien minder dan een dag eerder. Van hen liggen 214 op de intensive care, vijf minder dan woensdag. Dat blijkt uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). In de klinieken liggen 443 coronapatiënten, negen minder dan op woensdag.

Bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zijn 2.403 meldingen van positieve coronatests binnengekomen. Dat zijn er 416 minder dan in het etmaal daarvoor. In de afgelopen zeven dagen werden 17.474 positieve tests gemeld, dat zijn bijna 2.500 nieuwe gevallen per dag. Dat gemiddelde is de afgelopen paar weken vergelijkbaar.

Italianen opgepakt vanwege plannen voor geweld tegen pers bij coronademonstraties

In Italië zijn acht mensen gearresteerd op verdenking van het plannen van gewelddadige acties tijdens demonstraties tegen de coronamaatregelen die voor komend weekend gepland staan. De verdachten zouden lid zijn van anti-vaccinatiebewegingen. Dat meldt de Italiaanse krant Corriere Della Sera donderdag. Volgens de krant wilden zij bij de demonstratie aanwezige journalisten aanvallen.

Het gaat om vijf mannen en drie vrouwen, in de leeftijd tussen 33 en 53 jaar, die bij huiszoekingen in onder meer Milaan, Rome en Venetië werden opgepakt. Ze hebben allemaal de Italiaanse nationaliteit. Bij de acties zijn computers in beslag genomen. Aanleiding voor de arrestaties zijn gesprekken in een groep met antivaxers op de berichtenapp Telegram onder de naam ‘I guerrieri‘ (‘de krijgers’). Daar zou gesproken zijn over het gebruik van zelfgemaakte wapens en explosieven, onder meer bij een demonstratie tegen het coronabeleid van de Italiaanse overheid die voor dit weekend in Rome gepland staat.

De coronamaatregelen in Italië zijn streng voor wie niet gevaccineerd is. Zonder geldige Green Pass, de Italiaanse coronapas, mag je niet naar evenementen, zwembaden, theaters, bioscopen en musea. Vaccinatie is verplicht voor zorgpersoneel, en wie voor de klas staat en niet kan aantonen corona-vrij te zijn wordt zonder loon naar huis gestuurd.

Deelnemers aan een demonstratie tegen het Italiaanse vaccinatieprogramma en de coronapas, begin deze maand in Milaan. Foto Paolo Saloirago/EPA

Frankrijk versnelt naturalisatie twaalfduizend eerstelijnswerkers coronapandemie

Meer dan twaalfduizend buitenlandse arbeiders die tijdens de coronapandemie in Frankrijk in de ‘frontlinie’ hebben gewerkt, zijn genaturaliseerd tot Frans staatsburger. Dat heeft het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken donderdag bekendgemaakt.

Het gaat onder meer om gezondheidswerkers, beveiligingsagenten, mensen die in de kinderopvang werken en kassamedewerkers. Voor deze groep is de minimale verblijfsduur in Frankrijk verlaagd naar twee jaar, in plaats van de verplichte vijf, om in aanmerking te komen voor Frans staatburgerschap. In totaal zijn er zo 12.012 nieuwe Fransen bijgekomen. Er waren 16.381 dossiers ingediend voor versnelde naturalisatie. In 2020 werden 61.371 mensen door Frankrijk genaturaliseerd, dat is 20 procent minder dan het jaar ervoor.

„Deze eerstelijnswerkers hebben gehoor gegeven aan de roep van de natie”, laat de Franse minister van Binnenlandse Zaken Marlène Schiappa weten. „Het is normaal dat de natie vervolgens een stap in hun richting zet. Ik heet onze nieuwe landgenoten welkom in de Franse nationaliteit en bedank hen namens de Republiek: het land heeft hen hiermee bedankt!”, zei mevrouw Schiappa in de verklaring.

Rechter verklaart zich onbevoegd in rechtszaak van Willem Engel tegen Marc Van Ranst

De rechtbank in Mechelen stelt dat de rechtszaak van Willem Engel tegen de Belgische viroloog Marc Van Ranst niet thuishoort in deze rechtszaal. De rechter ging donderdagochtend mee in het argument van het Openbaar Ministerie, dat eerder stelde dat de correctionele rechtbank zich niet kan uitspreken over een aanklacht over een mogelijk drukpersmisdrijf. Engel zou daarvoor bij het Hof van Assisen aan moeten kloppen, schrijft de rechtbank in een verklaring. Engel moet de kosten van de procedure nu zelf betalen.

Engel had de viroloog Van Ranst aangeklaagd wegens laster. Zo zegt hij dat Van Ranst hem in een interview eind mei in het Financieel Dagblad een „virusontkenner” en „extreemrechtse mens” heeft genoemd. Daarnaast had de Belgische viroloog Engel een „oplichter” genoemd op Twitter. De hoogleraar in de virologie is een uitgesproken persoonlijkheid en geldt als een van de belangrijkste corona-adviseurs van de Belgische regering.

Als Engel Van Ranst nu alsnog wil aanklagen voor een delict in de pers moet hij een andere procedure opstarten, in dat geval met een burgerjury. Er gelden daarvoor veel stengere voorwaarden, anders dan voor deze smaadzaak. Het OM wees de rechter er al eerder op dat Engel met zijn rechtszaak aan het foute adres was. Van Ranst noemt de rechtszaak donderdag op Twitter „pure pesterij door misbruik te maken van onze rechtbanken”. Engel is inmiddels een tweede smaadzaak begonnen tegen Van Ranst. Ook had hij eerst overwogen om aangifte te doen tegen de rechtbank als het vonnis anders zou uitvallen, maar: „deze rechter heeft verwezen naar een ander hof, ik kan hier niet zeggen dat de rechter volledig verzaakt”, aldus de Viruswaarheid-voorman tegen persbureau ANP.

Willem Engel voor de rechtbank in Mechelen. Foto Andrieu AgencePeps

Vier landen krijgen nieuw reisadvies van ministerie van Buitenlandse Zaken

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft voor vier landen het reisadvies aangepast. Dat nieuwe reisadvies gaat vanaf zondag in. Daardoor is onder meer Letland nu aangewezen als hoogrisicogebied, zo blijkt donderdag uit de reisadviezen van het ministerie. Vanwege de oplopende besmettingen krijgt het Noordoost-Europese land nu een geel reisadvies, waardoor reizigers een coronabewijs moeten laten zien als ze terug in Nederland aankomen.

Panama gaat juist van zeerhoogrisicogebied naar hoogrisicogebied. Daardoor zijn reizigers niet meer verplicht om in quarantaine te gaan en te testen als ze terugkomen uit dat land. Het reisadvies van Costa Rica en Saint Kitts en Nevis in de Caraïben gaat zondag naar zeerhoogrisico. Daardoor moeten reizigers uit die landen een negatief testresultaat tonen en tien dagen thuis in quarantaine, ook als zij gevaccineerd zijn.

Boeing 737-800 landt op Schiphol Foto Bart Eijgenhuijsen/Hollandse Hoogte

Thuiswerken zorgt voor minder files, maar niet voor minder vervuiling

Het door de coronamaatregelen gestimuleerde thuiswerken zorgt voor een stuk minder verkeersopstoppingen. Dat is een van de conclusies uit een donderdag gepubliceerd rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), dat allerlei mogelijke gevolgen van (blijvend) thuiswerken onderzocht. Het totaal aantal reiskilometers neemt niet per se af door de nieuwe manier van werken, maar het thuiswerken heeft wel tot gevolg dat minder mensen tegelijkertijd de weg op gaan.

Vooral werknemers die ook vóór de pandemie al weleens thuiswerkten, zijn dat nu meer gaan doen. Van die groep werkte 6 procent in 2019 uitsluitend thuis, eind 2020 was dat 17 procent. Het totaal aantal werknemers dat gedeeltelijk dan wel volledig thuiswerkte groeide minder hard; van 41 naar 46 procent. Een vergelijkbare trend was ook voor de coronapandemie al te zien. De verwachting is dat ook na de coronacrisis meer thuis zal worden gewerkt, al is dit volgens het PBL lastig te voorspellen.

„Van de coronalockdowns hebben we geleerd dat 20 procent minder autokilometers kan leiden tot 70 procent minder files,” schrijft het PBL. Die minder autokilometers worden buiten het spitsuur wel alsnog gemaakt: mensen die thuiswerken, gaan vaker de deur uit om bijvoorbeeld te winkelen of op visite te gaan. Doordat de bespaarde reiskilometers zo grotendeels alsnog worden gecompenseerd, is het effect van thuiswerken op de daling van stikstof-, fijnstof- en CO₂ beperkt.

Kantoren en woningen
Uit gesprekken met een focusgroep van werknemers maakt het PBL verder op dat mensen die meer thuis zijn gaan werken, het belangrijker vinden hoe ze wonen. Zo hechten sommigen van hen meer waarde aan een rustige omgeving en een huis waarin zij prettig kunnen werken. Dit heeft tot nu toe geen effect gehad op de woningmarkt, onderzocht het PBL. De toename in het aantal mensen dat de stad omruilt voor een plek daarbuiten, is tijdens de coronacrisis vergelijkbaar met de periode daarvoor.

Ook op de kantorenmarkt lijkt het thuiswerken weinig effect te hebben. Er zijn ongeveer evenveel bedrijven die verwachten dat ze in de toekomst minder kantoorruimte nodig zullen hebben als bedrijven die denken te zullen krimpen in oppervlakte; beide zo’n 50 procent. Wel is de verwachting dat er veranderingen plaats gaan vinden in hoe de kantoorruimtes worden gebruikt. Zo is er door thuiswerken minder behoefte aan werkplekken, en meer aan bijvoorbeeld overlegruimtes.

Lees ook: ‘Thuiswerken’ vanaf een zonnig terras op Rhodos: mag dat straks nog?

Ook na de coronapandemie zullen er minder files zijn, omdat meer mensen thuis blijven werken, stelt PBL. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Nieuw-Zeeland krijgt kwart miljoen coronavaccins van Spanje

Nieuw-Zeeland en Spanje hebben een deal gesloten over coronavaccins. Spanje stuurt een kwart miljoen Pfizer/BioNtech-vaccins naar Nieuw-Zeeland, dat sinds enkele weken kampt met een uitbraak van het coronavirus.

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern zegt dat de vaccins vrijdag aankomen in het land. Er is ook een deal gesloten met een ander land voor meer coronavaccins, maar daarover kon Ardern nog niks vertellen.

Strenge lockdown
Na ruim een jaar lang in volledige vrijheid te hebben geleefd, ging het land half augustus in een zeer strenge lockdown. Auckland, de grootste stad van het land, blijft nog zeker tot volgende week in lockdown, elders in het land zijn de maatregelen versoepeld.

Door de komst van de deltavariant was er in het land, waar nog nauwelijks gevaccineerd werd, plotseling een enorme vraag naar vaccins. Inmiddels heeft ruim 60 procent van de bevolking één prik gehad en wordt er in recordtempo gevaccineerd.

Tien doden bij brand coronaziekenhuis Noord-Macedonië

Bij een brand in een coronaziekenhuis in de stad Tetovo in Noord-Macedonië zijn zeker tien mensen om het leven gekomen. Een woordvoerder van de regering meldde op Facebook dat er een explosie heeft plaatsgevonden.

Hoeveel patiënten er in het ziekenhuis lagen toen het vuur uitbrak is niet duidelijk. In Noord-Macedonië, een land met ruim 2 miljoen inwoners, zijn 181.000 coronabesmettingen gemeld. Meer dan 6.100 mensen overleden er aan de gevolgen van een coronabesmetting.

„Dit is een vreselijk ongeluk en het dodental zou verder kunnen oplopen”, schreef de Noord-Macedonische minister van Volksgezondheid Venko Filipce op Twitter.

Ruim 2.800 positieve tests gemeld bij RIVM

Bij het RIVM zijn de afgelopen dag 2.843 meldingen van positieve coronatests binnengekomen. Dat aantal zit aan de bovenkant van het bereik waarin het dagaantal positieve tests zich de afgelopen weken bevindt: zo tussen de 2.100 en 2.900. Vorige week woensdag ging het om 2.796 positieve tests.

In de afgelopen 24 uur werden aan het RIVM zeven sterfgevallen als gevolg van Covid-19 doorgegeven. Niet al deze mensen zijn ook daadwerkelijk in het voorbije etmaal overleden, want coronadoden worden soms met vertraging doorgegeven. Bovendien belandt niet elk sterfgeval ook daadwerkelijk in de cijfers van het RIVM.

Aantal coronapatiënten in ziekenhuizen blijft relatief stabiel

Het dagelijks aantal ziekenhuisopnames van coronapatiënten vertoont woensdag weinig verschillen met de voorgaande dagen. In totaal liggen 671 mensen met Covid-19 in het ziekenhuis, van wie 219 op de IC-afdelingen en 452 op de verpleegafdelingen. Vergeleken met gisteren zijn dat er vier meer op de IC’s en elf minder op de reguliere afdelingen.

‘Coronapas in Brussel voor nachtleven, horeca en sport’

Er komt op 1 oktober waarschijnlijk een coronapas in de Belgische hoofdstad Brussel. Verschillende media melden dat de lokale overheden het eens zijn geworden over de komst van zo’n bewijs. Daarmee moeten horecabezoekers ouder dan zestien jaar aantonen dat ze zijn ingeënt tegen het coronavirus of recent negatief zijn getest op Covid-19. Mogelijk gaat de pas ook gelden voor sportzalen, nachtclubs en theaters.

Volgens de VRT gaat het bewijs ‘Covid Safe Ticket’ heten. Dat komt er mogelijk ook voor publieksevenementen of om iemand in het ziekenhuis of woonzorgcentrum te bezoeken. Het zou gelden voor mensen vanaf twaalf jaar, meldt de VRT. Eerder zinspeelden de verantwoordelijke bestuurders al op de komst van zo’n pas.

Nu de vaccinatiegraad in de stad niet hoog genoeg is, is het plan volgens Belgische media bespoedigd. In Brussel is zo’n 50 procent van de inwoners ingeënt; een stuk minder dan bijvoorbeeld in de provincie Vlaanderen, waar bijna 80 procent is gevaccineerd. Sommige lokale bestuurders hebben al laten weten niets in het plan te zien omdat daar genoeg inwoners zijn ingeënt.

Belgische deelstaten kunnen zelf de pas introduceren als ze de vaccinatiebereidheid willen stimuleren, zoals ook in Italië en Frankrijk is gebeurd. Belgische media schrijven dat de bestuurders kunnen bepalen voor welke gelegenheden de pas zou kunnen gelden, zoals voor de horeca, sport- en fitnesszalen, discotheken, nachtclubs en culturele ontmoetingsplaatsen.

Het nachtleven in Brussel is mogelijk vanaf 1 oktober toegankelijk met een coronapas. Foto Clemens Rikken/Hollandse Hoogte/ANP

Vijftien coronapatiënten omgekomen bij overstromingen Mexicaans ziekenhuis

Bij zware overstromingen in de Mexicaanse stad Tula in de staat Hidalgo zijn zeker zeventien patiënten van een ziekenhuis, waaronder vijftien coronapatiënten, omgekomen. De patiënten lagen in een ziekenhuis dat volgens lokale media kampte met wateroverlast. Door die overlast viel de stroomvoorziening uit en viel de zuurstoftoevoer voor de coronapatiënten weg.

Het gebied kampt al enkele dagen met zware regenval, volgens autoriteiten de zwaarste regenval in jaren, waardoor de rivier Tula binnen enkele minuten overstroomde. Het ziekenhuispersoneel was volgens de gouverneur van Hidalgo niet voorbereid op de snelheid waarmee het water steeg. Nadat het ziekenhuis onder water liep zijn patiënten vervolgens met onder anderen legerboten geëvacueerd naar provinciehoofdstad Pachuca.

Op Twitter schrijft de Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador „zeer bedroefd” te zijn over de gebeurtenissen in Tula. Hij zegt dat het de komende dagen kan blijven regenen en dat inwoners in het getroffen gebied geëvacueerd moeten worden.

Twitter avatar lopezobrador_ Andrés Manuel En este encargo tan honroso hay días buenos, muy buenos, malos y muy malos; hoy es un día de estos últimos. Me da mucha tristeza el fallecimiento de 17 pacientes del hospital del IMSS por el desbordamiento del río Tula en Hidalgo. 1/2

‘Verwoestende impact pandemie op bestrijding hiv en tuberculose’

Tijdens de pandemie is de strijd tegen hiv, tuberculose en malaria wereldwijd op het tweede plan geraakt. Dat schrijft het Global Fund in een rapport over hun resultaten in 2020. In het rapport wordt gesproken van een „verwoestende impact” op behandelingsprogramma’s voor andere ziektes.

Volgens de organisatie, die met name in ontwikkelingslanden strijdt tegen hiv, tuberculose en malaria, zijn de resultaten voor hun programma’s voor het eerst in hun geschiedenis gedaald in plaats van gestegen. Het aantal mensen dat door het fonds bereikt werd met hiv-preventieprogramma’s daalde met 11 procent ten opzichte van 2019 en het aantal uitgevoerde hiv-tests daalde zelfs met 22 procent. Daarnaast werden er met 4,7 miljoen behandelde tuberculosepatiënten een miljoen minder patiënten behandelt dan een jaar eerder.

Alleen bij de bestrijding van malaria boekte het Global Fund hoopgevende resultaten: zo steeg het aantal verspreide muskietennetten met 17 procent. In totaal gaf de organisatie in 2020 4,2 miljard dollar (3,5 miljard euro) uit aan de wereldwijde bestrijding van hiv, tuberculose en malaria, en daarnaast een aparte 980 miljoen dollar (827 miljoen euro) uit aan de strijd tegen het coronavirus.

Omzet openbaar vervoer, taxibedrijven nog niet op niveau van voor coronacrisis

De omzet van het openbaar vervoer en taxibedrijven is in het tweede kwartaal van 2021 flink gestegen ten opzichte van dezelfde periode in 2020, maar blijft nog achter bij de situatie van voor de pandemie. Dat blijkt woensdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In alle transportbranches bij elkaar werd in het tweede kwartaal van dit jaar 21,5 procent meer omzet gedraaid dan in dan van 2020, maar 4 procent minder dan in diezelfde maanden in 2019.

De omzetstijging van dit jaar is grotendeels te verklaren doordat vorig jaar het land ‘op slot’ ging vanwege de uitbraak van het coronavirus, terwijl dit jaar vanaf april de coronamaatregelen juist versoepeld werden. Overigens kunnen openbaarvervoersbedrijven tot het einde van 2021 rekenen op 1,5 miljard euro overheidssteun.

In de luchtvaart lag de omzet het afgelopen kwartaal nog altijd ruim de helft lager dan in 2019. Wel verdubbelde de omzet ten opzichte van het tweede kwartaal in 2020. In die periode stonden vorig jaar veel vliegtuigen aan de grond als gevolg van de lockdowns die in Nederland en andere landen waren afgekondigd.

Reizigers in de ochtendspits op station Utrecht Centraal. De NS laat weer vrijwel alle treinen rijden. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Welkom in dit blog

De redactie van NRC houdt op deze plek de belangrijkste ontwikkelingen bij rondom de coronacrisis in binnen- en buitenland. Dit is het belangrijkste nieuws van de afgelopen dagen.

Het Outbreak Management Team (OMT) heeft het ministerie van Volksgezondheid geadviseerd klassen op basisscholen niet meer volledig naar huis te sturen wanneer in de groep één coronabesmetting is vastgesteld. Deze versoepeling zou volgens het OMT op 20 september in moeten gaan, zo bleek maandag.

Verder heeft het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) bekendgemaakt de komende weken het nut van een derde prik van het coronavaccin van Pfizer/BioNTech te beoordelen. Dit zogeheten booster shot zou een half jaar na het toedienen van de tweede prik gegeven moeten worden. Het idee is dat de extra prik de resistentie tegen het virus verhoogt.

Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bleek dinsdag dat de Nederlandse overheid in 2020 een begrotingstekort van 33,4 miljard euro heeft geleden als gevolg van de coronacrisis. In 2019 was juist sprake van een overschot van 14 miljard euro.

Het aantal coronabesmettingen is tussen 31 augustus en 7 september nagenoeg gelijk gebleven. Dat bleek dinsdag uit de wekelijkse cijferrapportage van het RIVM. Het aantal positieve coronatests nam met 1,8 procent toe ten opzichte van de week ervoor. Het aantal ziekenhuisopnames daalde juist: op de intensive care met 10 procent, op de reguliere afdelingen met 9 procent.