Opinie

Boer zoekt zendtijd. En een beetje begrip

Karel Smouter

Wie goed luistert, hoort tijdens de podcast hoe even verderop een zuigspeenschoonmaakmachine wordt gedemonstreerd. Ik bevond me tijdens de opname op een landbouwbeurs in Enter, op de rand van de Sallandse Heuvelrug en het Twentse Reggedal. Hier, op een weiland langs de A1, hadden zich vorige week enkele duizenden boeren en andere betrokkenen bij de agrarische sector verzameld.

Bij de toegangspoort werd niets van QR-codes en toegangstests vernomen. Maar van die scheve blikken-columns over de vraag waarom het ene feestje wel en het andere niet doorgaat zijn er intussen al voldoende verschenen. De reden van mijn komst naar Enter was bovendien geen corona-inspectie, maar dat ik zou meepraten in een podcast over boeren en media van regiozender RTV-Oost.

Farmers Defence Force (FDF) tegenover NRC, dat zou vast mooi vuurwerk opleveren. Om een eventuele brand te blussen, zat ook vloggende boer Geertjan Kloosterboer van het doorgaans wat diplomatieker opererende Team Agro aan tafel. Ik had inderdaad de nodige appeltjes te schillen. Inbreken in een live journaal-uitzending, met veel getoeter en trekkervertoon op het Mediapark. Wegens hun werk gedagvaarde politici, journalisten en columnisten. Krenkende en bovendien – zie de coronaprotesten – trendsettende vergelijkingen tussen het lot van de Joden en dat van Nederlandse boeren.

Schieten de boeren zichzelf zo niet in de voeten? vroeg ik Jos Ubels, de afgevaardigde FDF-boer. De hearts and minds van journalisten winnen ze er in elk geval niet mee. De verdedigingslinie van FDF was, zoals gebruikelijk, dat ze inderdaad soms uit de bocht zijn gevlogen. Maar heus, volgt er dan, we kunnen niet anders. We móeten wel schreeuwen om gehoord te worden.

Nu is het zeker de vraag of nieuwsredacties voldoende agrarisch geletterd zijn om de angsten en zorgen op menig erf juist in te schatten. De existentiële vrees dat hun sector op termijn zal worden afgeschaft is bovendien duidelijk minder overdreven dan ze klinkt. Zeker nu de overheid bereid lijkt om tot 17 miljard euro uit te trekken om enkele honderden boerenbedrijven te onteigenen.

Excessen daargelaten zie ik de emancipatie van de periferie van de afgelopen jaren dan ook als winst. Meepraten over je eigen lot is altijd beter dan jezelf verbitterd van de samenleving afkeren. En daar ligt een schone taak voor de media. Ook als ze niet op zoek naar een vrouw zijn en bij voorkeur vóór de boeren weer eens in woede ontstoken op het Malieveld beland zijn.

Net als boeren worden media bovendien óók vaak over een kam geschoren, onder meer door die boeren zelf. Aan getoonde empathie zou het dus niet hoeven te ontbreken.

Maar vooral zou je wensen dat media niet alleen luisteren, maar ook het gesprek over hoe dan wel entameren. Tussen de boer die voor zijn bestaan vreest en de stedeling op zoek naar woonruimte. De inrichting van een land met schaarse ruimte en grote ambities verdient een beter gesprek dan het krijgt.

Een talkshow die zeventien minuten ‘urgente’ zendtijd aan een quiz over een ander programma opoffert (de Heel Holland Bakt Quiz bij Khalid & Sophie) heeft bovendien vast nog wel ergens een gaatje.