Amnesty International: Syrische vluchtelingen lopen gevaar bij terugkeer

Bashar al-Assad Syrische asielzoekers die terugkeren naar hun thuisland, lopen daar gevaar om te verdwijnen, in detentie geplaatst en gemarteld te worden, concludeert Amnesty International.
Rook rijst op uit een plaats in de regio Idlib in Syrië, na een luchtbombardement op maandag 6 september.
Rook rijst op uit een plaats in de regio Idlib in Syrië, na een luchtbombardement op maandag 6 september. Foto Omar Haj-Kadour/AFP

Syrische asielzoekers die na een verblijf in het buitenland terugkeren naar hun thuisland, lopen daar gevaar om te verdwijnen, in detentie geplaatst en gemarteld te worden. In sommige gevallen vinden zij zelfs de dood in een Syrische cel, zo concludeert Amnesty International in een dinsdag verschenen rapport.

Een aantal teruggekeerden vertelde aan de mensenrechtenorganisatie dat Syrische inlichtingenofficieren hen tot doelwit hadden gemaakt vanwege hun eerdere beslissing om het land te ontvluchten. Daarbij zouden ze beschuldigd zijn van „terrorisme” of ontrouw aan Syrië. Amnesty documenteerde dat zeker 66 Syrische terugkeerders, onder wie dertien kinderen, slachtoffer waren van misdaden als opsluitingen en martelingen. Zeker vijf Syriërs zijn na terugkeer uit het buitenland in hechtenis overleden, aldus Amnesty. Het lot van zeventien mensen waar de organisatie onderzoek naar deed, is momenteel onbekend.

Vanwege deze mensenrechtenschendingen waarschuwt Amnesty landen ertegen om Syrië als veilig te beschouwen en asielzoekers terug te sturen. Een aantal landen, waaronder Denemarken en Zweden, zou daartoe plannen maken. „Elke regering die beweert dat Syrië nu veilig is, negeert opzettelijk de gruwelijke realiteit op de grond, waardoor vluchtelingen opnieuw voor hun leven vrezen”, aldus Amnesty-onderzoeker Marie Forestier. „We dringen er bij de Europese regeringen op aan om de vluchtelingenstatus toe te kennen aan mensen uit Syrië, en onmiddellijk een einde te maken aan elke praktijk die mensen direct of indirect dwingt om terug te keren naar Syrië.”

Lees ook: Denemarken stuurt vluchtelingen terug: ‘Als we in Syrië aankomen, wordt mijn man vermoord’

Nederlandse verblijfsvergunning

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid, VVD) schreef maandag in een brief aan de Tweede Kamer dat Syrië de komende tijd door Nederland nog steeds als een onveilig land wordt bestempeld. Daarmee blijven Syrische asielzoekers in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning. „De Syrische autoriteiten onderdrukten afwijkende meningen en vermeende oppositie op gewelddadige wijze middels willekeurige arrestaties, detentie en foltering”, aldus Broekers-Knol. „Dit risico wordt ook gelopen door Syriërs die vanuit het buitenland terugkeren.”

De oorlog in Syrië woedt al ruim tien jaar. Deze begon toen Syriërs de straat op gingen om vreedzaam te demonstreren tegen president Bashar al-Assad. Hij probeerde de protesten te onderdrukken, waarna de opstand een gewapend en gewelddadiger karakter kreeg. Het conflict eiste bijna zeshonderdduizend levens, schatte het Syrian Observatory for Human Rights eerder. Assad zit, ondanks de jarenlange strijd, nog steeds in het zadel.

Lees ook: Syrië: verwoest en uitgeput na tien jaar oorlog