Een trompe-l’oeil-schilderij van de Nederlandse schilder Christoffel Pierson (1631-1714), aangeboden door kunsthandel Salomon Lilian.

Foto Tefaf

Interview

Tefaf-voorzitter Hidde van Seggelen: ‘We moeten volgend jaar écht weer kunstbeurzen houden’

Kunstbeurs Tefaf Maastricht Online gaat woensdag voor de tweede keer van start. De handel zit echt te springen op weer een echte kunstbeurs, zegt voorzitter Hidde van Seggelen.

Vijf afgelaste kunstbeurzen. Dat is sinds juni vorig jaar de score van Hidde van Seggelen, de nieuwe voorzitter van The European Fine Art Foundation. Deze stichting organiseert de meest prestigieuze kunst- en antiekbeurzen ter wereld: de Tefaf-beurzen in Maastricht en New York. Dankzij de coronapandemie konden onder leiding van de 48-jarige Nederlandse galeriehouder alleen digitale beurzen worden georganiseerd. Zoals Tefaf Online, waarvan woensdag de tweede editie begint. Op de beurssite bieden de vaste deelnemers van de Maastrichtse kunstbeurs dan zes dagen lang ruim 700 kunstwerken te koop aan.

De virtuele beurs viel vorig jaar in de smaak, zegt Van Seggelen. Maar een volwaardig alternatief is het niet. Na vijf geannuleerde Tefaf-edities op rij begint de financiële nood hoog te worden, zowel voor de organiserende stichting als voor de branche. „Voor handelaren zijn de omzetten op internationale beurzen als Tefaf en Art Basel echt essentieel.”

Van Seggelen had het de afgelopen vijftien maanden razend druk als voorzitter. Hij bereidde ingrijpende statutaire wijzigingen voor, leidde een sanering van de organisatie, maakte zich sterk voor de benoeming van vier vrouwelijke bestuurders in het traditioneel nogal masculiene beursbestuur, en zorgde ervoor dat Tefaf nu een digitaal team heeft dat bezoekers naar de beurssite trekt.

Lees ook: Nieuwe bestuurders voor kunstbeurs Tefaf

Waarom begon u met die statutaire wijzigingen?

Van Seggelen: „Dat stond al op de agenda van mijn voorgangers. Onze statuten dateerden uit de jaren zeventig, de regels van de code-Tabaksblat waren nog niet eens verwerkt. We hebben gemoderniseerd, meer afstand gecreëerd tussen het uitvoerend comité en de toezichthouders. In deze moeilijke tijden moet je verantwoording kunnen afleggen over moeilijke beslissingen. Dat vereist transparantie.”

Het gerucht doet de ronde dat de in 2016 geïnitieerde Amerikaanse beurzen veel geld hebben gekost. Is de stichting financieel nog gezond?

„We hebben recent in New York een kostenbesparing van 70 procent doorgevoerd en zeven van de tien werknemers ontslagen. Voortaan zullen we in Amerika jaarlijks nog maar één beurs organiseren. De herfstbeurs, Tefaf New York Fall, verdwijnt. Die was minder succesvol dan de lentebeurs. Ook hebben we de Amerikaanse en de Nederlandse boekhouding samengevoegd. Onze voormalige Amerikaanse partner had een winstoogmerk, wij zijn een stichting. Nu we volledig eigenaar van de New Yorkse beurs zijn geworden, werd één jaarlijks financieel overzicht van de organisatie mogelijk.

De Parijse antiquair Christophe de Quénetain biedt op Tefaf online een zestiende-eeuwse sculptuur van een krab aan. Foto Tefaf

„Ondernemen in Amerika is duur. Toch hebben we daar een goede investering gedaan. We hebben net een nieuw, vijfjarig contract met het beursgebouw de Armory gesloten. In de duurste real estate van de planeet hebben we het beste tijdslot gekregen. Dat is wat waard.

„En het antwoord op uw vraag: ja, Tefaf is gelukkig nog steeds gezond. We hebben wel vijf beurzen moeten cancellen. Inkomsten vielen daardoor stil, maar ons team moest uiteraard worden betaald. Dus ook in Nederland hebben we hard gesneden in de kosten.”

Komt uw stichting in de problemen als ook de volgende Tefaf Maastricht niet kan doorgaan?

„We moeten volgend jaar écht weer beurzen organiseren. Dat is nodig voor de stichting, voor de branche en voor Nederland. Ik heb gebeld met de burgemeester van Maastricht en brieven gestuurd naar de provincie Limburg en de overheid. Wij zijn een kleine stichting die zonder overheidssteun werkt. Op de luchthavens van Maastricht en Aken landen tijdens Tefafs tweehonderd privé-vliegtuigen. Sommigen denken misschien dat het geld ook bij onze stichting tegen de plinten klotst. Maar zo is het niet; wij draaien met een kleine winstmarge en die gaat altijd terug in de beurs.”

Lees ook: Kunstbeurs Tefaf uitgesteld tot maart 2022

Wat heeft u de bestuurders voorgehouden?

„Dat de naweeën van de coronacrisis voor ons tot 2025 voelbaar zullen zijn. Dat we daarom steun nodig hebben om te overleven. Tefaf Maastricht is een destination fair. Vanuit heel de wereld komen handelaren, museummensen en verzamelaars naar Limburg. De beurs is een uitwisselingsplek van kennis, kunst en cultuur. Dat missen we nu al twee jaar. Als de beurs omvalt, verdwijnt die spilfunctie definitief uit Europa.”

Vorig jaar maart viel de laatste Tefaf Maastricht samen met het begin van de pandemie. Vele deelnemers en bezoekers zijn op de beurs ziek geworden. Weet u hoeveel naar schatting?

„Een handelaar begon een lijst samen te stellen met namen van zieke deelnemers. Daar zijn we als bestuur tegen opgetreden, ziekte is een privé-aangelegenheid. Uit mijn directe omgeving weet ik dat diverse collega’s ziek zijn geworden en daar langdurig last van hebben gehad. Zelf ben ik ook heel ziek geworden. Ik heb 21 dagen in quarantaine op bed gelegen in een appartement in Maastricht. Verschillende Tefaf-deelnemers zijn op de intensive care beland. Gelukkig is niemand overleden.

„Tefaf was de laatste beurs die vlak voor het kantelpunt van de pandemie de deuren opende. Nee, daar is vanuit de deelnemers achteraf geen kritiek op gekomen. In de zeven dagen dat we open waren, is er ook zeer goed verkocht.”

Lees ook: Kunst- en antiekbeurs Tefaf dicht vanwege coronavirus

Diverse Nederlandse Tefaf-deelnemers hebben zich voor het eerst in jaren weer ingeschreven voor PAN, de nationale kunstbeurs in november in Amsterdam. Verrast u dat?

„Nee. Door corona zijn handelaren gaan beseffen hoe belangrijk de lokale markt is. Zelf ben ik al jaren PAN-deelnemer. Als zo’n beetje de enige deelnemer in moderne hedendaagse kunst had ik het daar niet makkelijk. Diverse vooraanstaande collega’s hebben zich voor de komende editie ook weer ingeschreven. Dat vind ik fijn. In je eentje bovenop een berg het dal in kijken, dat werkt niet. Op een beurs heb je goede collega’s om je heen nodig.”

Tefaf Online duurt van 9 t/m 13 sept. Woensdag is alleen voor genodigden. Info en toegang via tefaf.com