ABN Amro: arbeidsmarktwet heeft niet geleid tot meer vastigheid

Onderzoek Na de invoering van de arbeidsmarktwet zijn 77.000 tijdelijke banen opgezegd. Daarvoor in de plaats kwamen nauwelijks vaste contracten; de flexwerkers werden vaker zzp’er, concludeert ABN Amro.
In de horeca zijn veel vrouwen hun baan verloren, stelt de ABN Amro.
In de horeca zijn veel vrouwen hun baan verloren, stelt de ABN Amro. Foto: David van Dam

De wet die ervoor moest zorgen dat werkgevers sneller vaste contracten zouden uitdelen, heeft geleid tot een opzegging van 77.000 tijdelijke banen. Daarvoor zijn „geen aantoonbare” vaste aanstellingen in de plaats gekomen. Ook hebben bedrijven na invoering van de arbeidsmarktwet op 1 januari veel flexcontracten opgezegd en zzp’ers daarvoor in de plaats aangenomen. Dat blijkt dinsdag uit onderzoek van ABN Amro. De economen van de bank analyseerden de gevolgen van de wet die op 1 januari 2020 van kracht werd.

De onderzoekers stellen vast dat de wet slechter uitpakt voor vrouwen, die vier keer zo hard zijn getroffen door de gevolgen dan mannen: 80 procent van de beëindigde flexcontracten was van een vrouw. Ook voor veel jongeren en lager opgeleide flexwerkers als schoonmakers, bouwvakkers en productiearbeiders pakt de wet nadelig uit. Zo kregen 37.000 jongere flexwerkers geen verlenging van hun tijdelijke contract, die door gebrek aan ervaring niet werden vervangen voor een vaste aanstelling. „Het doel van de wet — meer werk- en inkomenszekerheid voor werknemers en meer flexibiliteit voor werkgevers — is niet aantoonbaar bereikt”, stelt ABN-analist Kamilaka Patra.

Vrouwen werken relatief vaker in sectoren als de kinderopvang, thuiszorg en horeca, waar werkgevers hogere kosten minder makkelijk kunnen lenigen. Daardoor is hun positie kwetsbaarder en leiden hogere personeelskosten vaker tot ontslag.

Vastigheid creëren

Lees ook: Hoe werkgevers akkoord gingen met minder flexwerk

Volgens het onderzoek heeft de wet meer positieve gevolgen voor mannelijke flexwerkers: die groep nam met 2 procent af en kreeg vaker een vast contract. Maar ABN concludeert ook dat ze vaker werkloos raakten na invoering van de arbeidsmarktwet. De onderzoekers hebben tijdens de studie rekening gehouden met verstorende factoren als arbeidsmarktkrapte en de coronacrisis.

Het kabinet hoopte met de wet meer vastigheid te creëren op een arbeidsmarkt die de afgelopen jaren steeds flexibeler is geworden. Zo werd een vast contract via werkgeverspremies iets goedkoper en een tijdelijk contract duurder. Ook kunnen werkgevers drie jaarcontracten achter elkaar aanbieden voor ze over moesten gaan tot een vaste aanstelling. Voorheen waren dat twee tijdelijke contracten. Naast de inmiddels demissionaire kabinetspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie stemden alleen SGP en FVD voor de wet.