Tweede pensioenfonds stopt met olie

Fossielvrij Na Pensioenfonds Horeca en Catering stopt nu ook het grote pensioenfonds PME, voor de metaalsector, met beleggingen in olie en gas.

De OBA Bulk Terminal Amsterdam, een overslagbedrijf voor steenkool.
De OBA Bulk Terminal Amsterdam, een overslagbedrijf voor steenkool. Foto Koen Suyk/ANP

In twee dagen tijd maken twee pensioenfondsen bekend uit fossiele energie te stappen. Pensioenfonds Horeca en Catering was donderdag de eerste, het pensioenfonds voor de metaalsector, PME, volgde een dag later.

De achterliggende gedachte is bij beide fondsen hetzelfde: klimaatverandering is een urgent probleem en er moet wat gebeuren. Zoals PME-voorzitter Eric Uijen in het Financieele Dagblad zei: „Het klimaatbeleid gaat te traag. [...] Daarom doen wij dit.” 

PME, dat met 62 miljard euro aan beheerd vermogen één van de grootste vijf pensioenfondsen van Nederland is, heeft naar eigen zeggen de afgelopen maanden alle beleggingen in de fossiele olie- en gaswinning en -distributie verkocht. Het gaat om een belang van 1,2 miljard euro. Het aandeel van ‘fossiel’ was al „flink gekrompen”, stelt het pensioenfonds op de website. Navraag leert dat de beleggingen van PME in fossiele energie vijf jaar geleden nog 3 procent van de beleggingsportefeuille bedroegen, in juni (toen het besluit viel om deze beleggingen te verkopen) was daar nog 2 procent van over.

PME wil deze 1,2 miljard euro nu gaan beleggen in schone energie en in sectoren die de energietransitie mogelijk maken. In een persverklaring beklemtoont Uijen: „De mensen waarvoor wij beleggen merken hier in hun pensioen niets van. Ons ambitieus klimaatbeleid en een goed pensioen gaan heel goed samen.”

‘Principiële afweging’

Pensioenfonds Horeca en Catering, dat een vermogen van circa 15 miljard euro beheert, heeft sinds eind vorig jaar voor ongeveer 250 miljoen euro aan aandelen en obligaties van onder meer olie- en gasbedrijven Shell, Total en Exxon afgestoten. Het wil niet meer beleggen in bedrijven die zich bezighouden met energie uit niet-hernieuwbare grondstoffen, het gaat om circa 2 procent van de beleggingsportefeuille. In het FD sprak directeur Paul Braams van een „principiële afweging”, hij vergeleek beleggen in fossiele energie met beleggen in de wapenindustrie. Met dat laatste, zei hij, „kun je waanzinnige rendementen halen. Dat doen we niet, want dat is een kwestie van ethiek. Die afweging maken we nu ook met beleggen in fossiele energie.”

Helemaal fossielvrij is het Pensioenfonds Horeca en Catering overigens niet: het heeft nog wel voor zo’n 80 miljoen aan schuldpapier met een hoog rendement van olie- en gasbedrijven. De verkoop hiervan duurt wat langer.

Druk op de pensioenfondsen

Al jarenlang wordt druk uitgeoefend op pensioenfondsen – die gezamenlijk een vermogen beheren van ongeveer 1.700 miljard euro – om uit de fossiele energie te stappen. Een van de partijen die zich hiermee bezighoudt is de actiegroep Fossielvrij NL. In een reactie noemt directeur Liset Meddens de ontwikkelingen van afgelopen week „een geweldige, belangrijke mijlpaal”. „Al sinds 2014 voeren wij samen met deelnemers de druk op pensioenfondsen op om uit de fossiele industrie te stappen. Eindelijk zien de fondsen nu de urgentie en de noodzaak.”

Fossielvrij NL hoopt op een „domino-effect” en stelt dat de druk op ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, nu flink toeneemt. ABP heeft voor circa 15 miljard aan beleggingen in fossiele energie. Dit aandeel wordt afgebouwd, heeft ABP eerder aangekondigd, maar vooralsnog niet zo drastisch als bij PME en Horeca en Catering.