CBS: Een op de vier jongvolwassenen is somber, ongelukkig en eenzaam

Mentale gezondheid Een kwart van de jongvolwassenen voelt zich in de coronacrisis somber en onrustig volgens cijfers van het CBS. Niet zo gek, zegt een expert. „Ze zitten in een kwetsbare tijd.”

Jongeren op de kermis van Tilburg. Volgens cijfers van het CBS voelt een kwart van de 18 tot 25-jarigen zich onrustig en somber.
Jongeren op de kermis van Tilburg. Volgens cijfers van het CBS voelt een kwart van de 18 tot 25-jarigen zich onrustig en somber. Foto Marcel van den Bergh/ANP

Op jonge mensen tussen de 18 en 25 jaar heeft de coronacisis een fiks negatief effect: ze voelen zich onrustig, somber, niet gelukkig en eenzaam. Tenminste, dat geldt voor een kwart van deze groep tijdens de eerste zes maanden van dit jaar. En dat is een hoog percentage. Het is ongeveer 10 procentpunt hoger dan gemiddeld over 2020.

Jonge mensen waren niet de enigen die last hadden van de coronacrisis. In de eerste zes maanden van 2021 was 15 procent van de Nederlandse bevolking van 12 jaar en ouder ‘psychisch ongezond’ te noemen, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat op vrijdag nieuwe cijfers publiceerde. Dit percentage is niet zo hoog geweest sinds het CBS in 2001 begon met het monitoren van mentale gezondheid. Dit betekent niet dat deze mensen psychiatrische hulp nodig hebben, zegt Tanja Traag, hoofdsocioloog van het CBS. „Maar het is wel zorgelijk.” Mensen zijn ‘psychisch ongezond’ als ze hoog scoren op gevoelens van depressie en nervositeit.

Dat vooral de jongvolwassenen zich mentaal ongezond voelen, is niet zo gek, zegt Tanja Traag. „Het is vaak de groep die op zichzelf gaat wonen vanwege opleiding of studie. Dat is een kwetsbare tijd omdat mensen dan niet makkelijk op het thuisnetwerk kunnen terugvallen. Het is juist de periode dat je een netwerk buiten je ouderlijk huis moet opbouwen.” Het is wel opvallend dat de jongvolwassenen in 2020 niet die dip in mentale gezondheid laten zien, zegt Traag. „Het kan zijn dat mensen lang veerkrachtig waren, maar dat de rek er een beetje uit is. Dat zie je ook in de samenleving als geheel. Maar dat is gissen.”

Lees ook deze interviews met meerdere jongeren in coronatijd: ‘Jongeren zijn behoorlijk flexibel, maar ze hebben het nu echt zwaar’

Het CBS meet mentale gezondheid het gehele jaar door met de zogeheten Gezondheidsenquête, die normaal gesproken jaarlijks wordt gepubliceerd. Omdat het CBS benieuwd was of de coronacrisis impact heeft op de mentale gesteldheid van de Nederlander is er sinds het uitbreken van de pandemie voor gekozen de resultaten ook per kwartaal te bekijken. Het onderzoek wordt uitgevoerd onder 3.300 respondenten.

Niet alleen negatieve effecten

Deelnemers aan het onderzoek werd gevraagd naar vijf aspecten: somberheid, rust en kalmte, zenuwachtigheid, in de put zitten en gelukkig zijn. In de periode augustus tot december 2020 werd aan respondenten extra vragen gesteld, onder meer of ze zich vaker of minder vaak eenzaam voelden dan voor de coronacrisis.

Overigens heeft de coronacrisis niet alleen maar negatieve effecten op jongvolwassenen. In een onderzoek onder 3.200 respondenten gaf deze groep aan dat ze minder zijn gaan drinken en roken. En minder drugs gebruiken, op cannabis na. Traag: „Gezondheidstechnisch is dat fijn. Maar dat zijn juist dingen die je doet als je ergens heen kunt, en juist dat kon niet.” Keerzijde is dat de jongvolwassenen aangaven ongezonder te zijn gaan eten. En minder zijn gaan bewegen.