‘Klimaatverandering is gearriveerd’ zegt Biden na weersextremen in VS

Noodweer VS In het noordoosten en het zuiden van de VS zijn tientallen doden gevallen door orkaan Ida. Het westen kampt met natuurbranden.

Veel waterschade in een ondergelopen woning in de New Yorkse wijk Queens.
Veel waterschade in een ondergelopen woning in de New Yorkse wijk Queens. Foto Mary Altaffer

Bijna zeven centimeter regen in Central Park, New York, in één uur tijd. Zo’n vijftig doden in het noordoosten van de VS. Twaalf doden vielen alleen al in New York, onder wie elf mensen die verdronken in hun eigen kelder. Ondergelopen straten, metrostations, vliegvelden. De tropische storm Ida en haar uitlopers heeft de afgelopen dagen een spoor van verwoesting achtergelaten.

De extreme weersomstandigheden die tot deze verwoesting leidden, waren voorspeld: „Zeer zware regenbuien, mogelijk overstroming in steden en bij rivieren”, zoals de Nationale Weerdienst dinsdagmiddag twitterde. Dus nu wordt in Amerikaanse media al hardop de vraag gesteld: hebben de lokale autoriteiten de ernst van de situatie wel juist ingeschat?

In The New York Times werd vrijdag een eerste antwoord gegeven. „Volgens mij was de voorspelling van deze regenstorm, of de restanten ervan, een dag tevoren welbeschouwd hartstikke goed”, zegt Arthur DeGaetano, directeur van het Noordoostelijk Regionale Klimaatcentrum van de Cornell universiteit. „Ik denk niet dat iemand zich op dat moment had kunnen voorstellen dat er binnen zes uur ruim 15 centimeter regen zou vallen.”

In elk geval had de alarmcentrale van de stad al in de vroege woensdagochtend een waarschuwing voor overstromingen doen uitgaan. ’s Avonds kwam daar een tornado-alarm bij, en de aansporing om hoger gelegen delen van de stad op te zoeken.

Het wrange van de ‘kelderdoden’ die desondanks vielen, is dat in dure steden als New York souterrains vaak de enige betaalbare woonruimte is voor mensen met een lager inkomen, waardoor zij bovengemiddeld zwaar werden getroffen. Nieuwsmedia tekenden dramatische verhalen op van bewoners die door het water in de val kwamen te zitten in hun kelders. In Woodside, een wijk in Queens, hoorde een buurman mensen om hulp roepen. Niemand kon hen bereiken voordat alle drie de gezinsleden, onder wie een peuter, waren verdronken.

Lees ook: Verandering van klimaat is overal anders

De tropische storm Ida ging vorig weekend al aan land in het zuiden. Ze trok over de staat Louisiana, waar de herinnering nog levend is aan de catastrofale orkaan Katrina, die in 2005 aan zo’n 1.800 mensen het leven kostte. Rond de stad New Orleans werden daarna dijken aangelegd, met Nederlandse hulp, die het ditmaal goed hielden. Maar direct werd gewaarschuwd dat de gevolgen van de wind aanvankelijk misschien zouden meevallen, maar dat het water, in de vorm van overstromingen, daarna nog voor veel schade kon zorgen. Door de storm werd de waterloop van de Mississippi even omgekeerd, waarna een dubbele hoeveelheid water weer stroomafwaarts denderde.

Democratisch of Republikeins, op het platteland of in de stad, klimaatverandering zal iedereen treffen

Joe Biden tijdens speech

Hoewel het aantal doden in Louisiana volgens de website van de gouverneur beperkt bleef tot negen, is de schade immens. Bijna een miljoen huishoudens zitten zonder stroom, meer dan 600.000 zonder water.

President Joe Biden zette de orkaan Ida en haar gevolgen donderdag in het bredere kader van klimaatverandering. Hij refereerde daarbij aan de branden die met name het westen van de VS al de hele zomer teisteren. De afgelopen dagen zijn 50.000 mensen geëvacueerd rond Lake Tahoe, een meer op de grens van Californië en Nevada, waar veel toeristen komen. Een vuurzee die de naam Caldor heeft gekregen, raast daar rond zonder dat de brandweer er vat op kan krijgen.

Intensere neerslag

Biden sprak nadrukkelijk de hele natie toe, toen hij al die fenomenen samenpakte: „Orkaan Ida, de wildfires in het westen, de ongekende overstromingen in New York en New Jersey zijn weer eens een teken dat de klimaatcrisis al is gearriveerd.”

Hij knoopte er ook een politieke boodschap aan vast en zei hij met nadruk dat de natuurrampen iedereen treffen, „Democratisch of Republikeins, op het platteland of in de stad”. Hij spoorde het Congres aan werk te maken van zijn grote infrastructuurplan, dat volgens hem wegen, bruggen, riolen, afwatering en het stroomnet meer solide zal maken, zodat ze orkanen, bosbranden en overstromingen kunnen weerstaan.

Lees ook: Biden viert de 1.000 miljard voor infrastructuur als overwinning op de polarisatie

In 2018 publiceerde de Amerikaanse overheid een studie waarin de gevaren van klimaatverandering over de volle breedte werden uitgemeten. Voor de noordoostelijke staten werd een „intensivering van de neerslag” voorzien. Het zuidoosten, waartoe Louisiana behoort, zou te maken krijgen met overstromingen door de stijging van de zeespiegel. De staten langs de westkust krijgen vaker last van extreme hittegolven, zoals afgelopen zomer toen de temperatuur in de noordwestelijke staat Oregon opliep tot 46 graden Celsius.

In het rapport werd ook uiteengezet dat kwetsbare groepen het meest last krijgen van de consequenties van de klimaatverandering. Hun huizen staan op gevaarlijker plaatsen, zijn slechter gebouwd, en als ze getroffen worden door een ramp hebben ze de financiële middelen noch de verzekeringen om de gevolgen op te vangen.