Opinie

Afghaanse vluchtelingen weigeren is inhumaan én een gemiste kans

Migratie Het vluchtelingenbeleid is harteloos en visieloos, door toedoen van VVD en CDA, schrijft .
Honderden mensen proberen het vliegveld van Kabul op te komen, om het land te verlaten.
Honderden mensen proberen het vliegveld van Kabul op te komen, om het land te verlaten. Foto Wali Sabawoon/AP

EU-landen willen Afghaanse vluchtelingen tegenhouden, kopte NRC woensdag 1 september. De oproep van de Luxemburgse minister van Buitenlandse Zaken Jean Asselborn om in de EU 50.000 vluchtelingen op te nemen werd door niemand van zijn Europese collega’s gesteund. Opnemen en verdelen van deze vluchtelingen zou volgens de bewindslieden louter op vrijwillige basis moeten plaatsvinden. Dat is evident onwil. ‘Opvang in de regio’ is momenteel het toverwoord. Hoezo? Welke landen zijn dat dan precies? Pakistan, dat andere broeinest van fundamentalisme waar vluchtelingen geen enkele toekomst hebben? Turkije, dat vluchtelingen misbruikt als politieke handelswaar en drukmiddel richting Europa? Oezbekistan? Of dan maar Iran? Het kan toch niet waar zijn.

Nederland draagt een zware verantwoordelijkheid voor deze schaamteloze opstelling van Europa; sinds de Brexit weegt de Nederlandse stem zwaarder dan ooit. Het is hemeltergend dat onze eigen bewindslieden niet in staat zijn om de komst van Afghaanse vluchtelingen vanuit humaan perspectief te benaderen en te duiden in termen van humanitaire rechten en plichten.

Daarnaast is het verbijsterend dat ze zelfs niet in staat zijn pragmatisch met werkbare oplossingen te komen. Zeeland heeft arbeidsmigranten keihard nodig, betoogde VNO-NCW diezelfde woensdag, ze „zijn onmisbaar voor onze economie”. Volgens uitzendbureau Randstad geldt voor heel Nederland een groot, permanent tekort aan honderdduizend arbeidskrachten per jaar. Het toelaten van bijvoorbeeld 20.000 Afghaanse vluchtelingen in Nederland zou een besluit van verlicht eigenbelang zijn.

De meeste Afghanen die nu vluchten hebben een opleiding, spreken veelal Engels en zullen vrij makkelijk in de Nederlandse samenleving integreren; hun liberalere opvattingen over de inrichting van de maatschappij zijn voor velen de oorzaak van hun vervolging en vertrek. De Afghaanse families in mijn huisartsenpraktijk – op de vlucht in de jaren negentig voor de Taliban – zijn een toonbeeld van geslaagde integratie: ze hebben een baan, werken hard, spreken de taal, de vrouwen zijn mondig en hun kinderen zijn ijverig op school. Nederland heeft de talenten van deze mensen hard nodig: in de zorg, in de dienstensector en in de industrie.

Als in het vluchtelingendebat prijs en risico domineren, verliest de Afghaanse vluchteling zijn menselijk gezicht

De kortzichtige opstelling van onze bewindslieden is een voorbode zowel van een langdurig verblijf van de Afghaanse vluchtelingen onder inhumane omstandigheden in hun eigen regio als van meer chaos en ellende aan de randen van Europa. Segregatie in plaats van integratie is feitelijk het Nederlandse adagium: het ‘vluchtelingenprobleem’ moet ingekapseld en elders opgelost worden. Dit is een illusie, inhumaan, en tegelijkertijd een gemiste kans voor de Nederlandse samenleving.

Er is helaas weinig nieuws onder de zon. Immers, twee partijen, VVD en CDA, zijn sinds jaar en dag bepalend voor dit harteloze en visieloze vluchtelingenbeleid. De recente weigering een handvol minderjarige alleenstaande asielzoekers uit de hel van het vluchtelingenkamp Moria op te vangen is kenmerkend. Iedere potentiële asielzoeker – hoe jong en kwetsbaar ook – wordt gereduceerd tot een kostenpost in ons nationale grootboek en tot een politiek risico. Nederland is gaandeweg verworden tot beste boekhouder van Europa, met het geweten op nul. Onze bloeiende economie en riante rijksbegroting vervullen ons met nationale trots. Vergelijk dit Nederlandse voorbeeldgedrag eens met de spilzucht van de Grieken (volgens onze premier in 2015) en recenter de spilzucht van de Italianen (de woorden van Wopke Hoekstra, maart 2020). Dat diezelfde Zuid-Europese landen ondertussen goedschiks of kwaadschiks het leeuwendeel van de vluchtelingen onderdak verlenen, valt buiten het gezichtveld van onze rekenmeester van CDA-huize. De angst regeert immers bij VVD en CDA – de angst dat populistische partijen hen op rechts aftroeven.

Als in het vluchtelingendebat prijs en risico domineren, verliest de Afghaanse vluchteling zijn menselijk gezicht.