Chronisch psychiatrische patiënten moeten jaarlijks eigen risico gaan betalen

Ggz Vanaf 2022 moeten chronisch psychiatrische patiënten elk jaar hun eigen risico aanspreken voor hun behandeling. Hoogleraar psychiatrie Jim van Os vindt het „zeer onverstandig beleid”.

Foto Roos Koole

Chronisch psychiatrische patiënten moeten vanaf 1 januari 2022 elk jaar het eigen risico (nu: 385 euro) voor hun medische behandeling gaan betalen. Dat komt door een aanpassing van de bekostiging van de geestelijke gezondheidszorg. De regeling treft ongeveer 100.000 mensen met een psychiatrische stoornis.

Tot nu toe hoeven deze chronische psychiatrisch patiënten slechts één keer, het eerste jaar, het eigen risico betalen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft berekend dat de betaling van het eigen risico door psychiatrische patiënten jaarlijks gemiddeld 17 miljoen euro oplevert.

Cliëntenorganisatie MIND vreest dat mensen hierdoor zorg gaan uitstellen of zelfs mijden, schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer. Het extra eigen risico moet met name betaald worden in de ‘generalistische basis-ggz’ maar ook bij chronische zorg voor patiënten met een ernstige stoornis.

Marjan ter Avest, directeur van MIND: „Wij zijn geschokt dat de rekening bij de patiënt wordt gelegd.” Elnathan Prinsen, voorzitter Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie: „Als psychiaters willen we niet dat er een financiële drempel wordt opgeworpen die de toegang tot zorg bij mentale problemen belemmert.” Ze verwachten „grote problemen bij minder draagkrachtige mensen, zoals studenten, jongvolwassenen en alleenstaande ouders”, schrijven ze aan de Kamer.

Psychotische stoornissen

Het gaat om chronische patiënten, van wie velen zelfstandig wonen en hulp krijgen van een ggz-verpleegkundige die bij hen aan huis komt. Sommigen – ongeveer 30.000 mensen – worden af en toe opgenomen als het even niet goed gaat. In jargon heten ze EPA – ernstige psychiatrische aandoeningen. De meest voorkomende diagnoses zijn psychotische stoornissen.

De zorg voor een andere groep – ook 100.000 patiënten – wordt weer betaald uit de Wet langdurige zorg, waarvoor weer geen eigen risico geldt. Chronische patiënten met een somatische ziekte zoals COPD, diabetes of iets anders betalen al elk jaar het eigen risico.

Lees ook: Uw depressie duurt te lang, onze behandeling stopt hier

Mensen die kiezen voor een iets lagere maandelijkse zorgverzekeringspremie verhogen daarmee hun eigen risico naar bijvoorbeeld 500 euro per jaar. Ook de psychiatrisch patiënten met zo’n polis zullen voortaan elk jaar dat hele bedrag moeten betalen.

Hoogleraar psychiatrie Jim van Os, die veel werkt met patiënten met een psychiatrische stoornis, vindt het „heel onverstandig beleid”. Voor chronische patiënten zonder baan is 385 euro per jaar veel geld, zegt hij. „Velen zullen hierdoor afzien van een behandeling. Sommige mensen moet je al overtuigen om überhaupt een behandeling te ondergaan, omdat ze zelf niet vinden dat hen iets mankeert. Als de behandeling meer gaat kosten, dan is dat echt een drempel.” Volgens Van Os „krijg je dat onherroepelijk terug in maatschappelijke overlast” of in meer acute opnames doordat patiënten minder stabiel zijn.