Opinie

Vaccinatie mag je weigeren maar dat heeft soms gevolgen

Vaccinatie-dwang

Commentaar

De Covid-vaccins werken. Wie daar nog aan twijfelt hoeft maar naar de Nederlandse verpleeghuizen te kijken waar gelukkig nog maar weinig bewoners ziek worden of sterven aan corona. En ook de intensive cares hebben nog maar 210 Covid-19-patiënten liggen – van wie 95 procent (nog) niet volledig is gevaccineerd.

Maar de vaccins beschermen niet helemaal tegen verspreiding van het virus. Wel behoorlijk maar niet volledig, zoals velen hadden gehoopt. Anders gezegd: gevaccineerde mensen, die zelf niet ziek worden, kúnnen het virus alsnog op anderen overdragen. Daardoor zullen het virus en zijn varianten de komende jaren af en toe rondwaren, tot de complete bevolking eigen immuniteit heeft opgebouwd of is ingeënt.

Dat laatste gaat nooit gebeuren. Een vaccinatieplicht is ondenkbaar – hoe effectief hij misschien ook zou zijn. Iedereen heeft het grondwettelijke recht om medicijnen en dus ook vaccinatie te weigeren. Ongeveer 15 procent van de volwassenen lijkt zich te beroepen op dat recht. In andere landen, zoals Israël en Frankrijk, is die groep groter: tegen de 40 procent.

Groepsimmuniteit voor het coronavirus lijkt ook niet te ontstaan. Free-riders bestaan dus niet. Ongevaccineerde mensen kunnen er niet op rekenen dat het coronavirus verdwijnt, zoals dat bijvoorbeeld wel gebeurt als 95 procent van de zuigelingen is ingeënt tegen mazelen. Zijn ze gezond, hebben ze geluk, dan zullen ongevaccineerde mensen niet heel ziek worden van een Covid-besmetting. Maar zijn ze oud, zwaarlijvig, hebben ze een longziekte of diabetes, dan lopen ze bij besmetting net zoveel risico als anderhalf jaar geleden.

De voorlopige conclusie: je vaccineert vooral voor jezelf. Ík wil geen risico lopen op een ernstige Covid-besmetting. Je vaccinatie helpt wel enigszins om anderen te beschermen maar een garantie is het niet.

Afgezien van het feit dat een werkgever om privacyredenen niet mág vragen of de individuele werknemer is ingeënt, is het de vraag of veel werkgevers het voorbeeld van Leaseplan (1.000 werknemers) zullen volgen en ongevaccineerd personeel de deur wijzen. Want waarom precies als de gevaccineerden bijna net zo besmettelijk zijn voor collega’s met kwetsbare familieleden als de ongevaccineerden.

Die kwetsbare familieleden en buren blijven namelijk bestaan. Dat is een kleine groep mensen die geen immuniteit kán opbouwen tegen een virus. Bijvoorbeeld doordat ze afweeronderdrukkende medicijnen slikken voor een andere ziekte. Die zullen een derde of vierde Covid-prik moeten krijgen, om tóch misschien enige bescherming te krijgen. En heel erg op zichzelf moeten blijven letten zolang het virus rondwaart.

Heeft de keuze om niet te vaccineren dan helemaal geen gevolgen? Zal het volle ziekenhuis tegen de Covid-patiënt die helsbenauwd aankomt en zich bewust níét had laten inenten, zeggen: ‘Sorry, u moet maar op de blaren zitten’? Nee. Dat gebeurt ook niet bij beschonken bestuurders, rokers of obese patiënten.

De enige consequentie van niet-vaccineren tegen corona die geoorloofd zou zijn, is zorgverleners weren die zich niet inenten. Want zij werken dagelijks met heel zieke mensen die nog altijd gevaar lopen van een Covid-besmetting. Bij die patiënten loont het echt om de besmettingskansen zo laag mogelijk te houden.