Biden: geen militaire missies meer zonder duidelijk doel

Amerikaanse defensie Joe Biden wil geen grote militaire interventies in andere landen meer. Meteen begint het debat over de defensiebegroting.

Amerikaanse militairen gaan aan boord van een C-17 transportvliegtuig op de luchthaven van Kabul, 30 augustus.
Amerikaanse militairen gaan aan boord van een C-17 transportvliegtuig op de luchthaven van Kabul, 30 augustus. Foto: Master Sgt. Alexander Burnett/U.S. Army via AP

„Dit is het eind van het tijdperk waarin we met grote militaire operaties andere landen probeerden te repareren.”

De Amerikaanse president Biden gebruikte dinsdag de chaotisch geïmproviseerde evacuatie uit Kabul als startschot voor weloverwogen nieuw beleid. „Het besluit over Afghanistan gaat niet over alleen over Afghanistan”, zei Biden in een toespraak tot de natie. De Verenigde Staten zullen zich nooit meer in een dergelijk buitenlands militair avontuur storten, bezwoer de president. Twee dingen staan daarbij voorop. „We moeten alleen missies beginnen als we duidelijke en haalbare doelen hebben, geen doelen die onbereikbaar zijn. En we moeten het vitale belang van onze nationale veiligheid altijd helder voor ogen houden.”

Het was de derde keer in twee weken dat Biden de Amerikanen toesprak over de slotfase van de Afghaanse missie. Het was ook de derde keer dat hij de terugtrekking niet alleen verdedigde, maar een positieve draai probeerde te geven aan de uitvoering die alom kritiek kreeg. Biden noemde de evacuatie, waarbij meer dan 120.000 Amerikanen, Afghaanse helpers en internationale bondgenoten het land uit werden gevlogen, een „frappant succes” – ondanks dertien Amerikaanse militairen en 170 grotendeels Afghaanse burgers die omkwamen door een bomaanslag en nog eens tientallen Afghaanse doden door gedrang, raketaanvallen van terroristen, of dronevuur en geweerschoten van de Amerikanen.

Lees ook dit commentaar over het buitenlandbeleid van Biden

Biden beloofde voortzetting van steun voor het Afghaanse volk. „Mensenrechten zijn de kern van ons buitenlands beleid”, zei hij. „Niet door eindeloze militaire missies, maar door diplomatie, economische instrumenten en het organiseren van internationale hulp.”

Een eind aan alle oorlogen

Het tijdperk dat volgens Biden eindigt begon bij president Woodrow Wilson, die in 1917 aan het Congres toestemming vroeg om een oorlog te mogen voeren „die een eind zal maken aan alle oorlogen” en die „de wereld veilig voor democratie maken” moest. Zo voegden de Amerikanen zich bij de Geallieerden in de Eerste Wereldoorlog.

Sindsdien hebben de meeste presidenten Amerikaanse soldaten buiten de grenzen ingezet. Soms heel kort, zoals in Panama (1989) of Somalië (1993), waarbij Amerikaanse handelsbelangen de aanleiding waren, en mensenrechten en de internationale rechtsorde als rechtvaardiging werden aangevoerd. Soms jarenlang, zoals in de Tweede Wereldoorlog of in Vietnam, om als existentieel beschouwde vijanden te bevechten. Soms werden mensenrechten aangeroepen om in te grijpen in conflicten die al gaande waren, zoals op de Balkan in de jaren 90 of in Syrië in de jaren 10. De missie in Afghanistan was een uitloper van de ‘War on Terror’ die president George W. Bush afkondigde na de aanslagen door moslimextremisten op 11 september 2001.

Altijd vonden de Amerikanen een ideologische rechtvaardiging om ten strijde te trekken. Het heeft geleid tot reusachtige budgetten voor leger en wapenindustrie. en een reusachtige invloed van het ‘militair-industriële complex’, zoals president (en ex-generaal) Dwight Eisenhower het noemde. Met een begroting van 705 miljard dollar (595 miljard euro) over 2020 zijn de Amerikaanse defensie-uitgaven groter dan die van de elf landen die na de VS op de ranglijst staan (nummer twee, China, gaf 252 miljard dollar uit).

Lees ook deze analyse over het slot van de Afghanistan-missie

Door die enorme defensie-uitgaven, schreef historicus Jeremy Suri van de universiteit van Austin deze week in The New York Times, „zijn we eerder geneigd het leger in te zetten en minder geneigd betere alternatieven te zoeken.” Hij zag in de aftocht uit Kabul het bewijs dat de Amerikaanse militaire dominantie „contraproductief” is voor het welzijn van de natie. „De militaire hegemonie heeft ons meer nederlagen dan overwinningen bezorgd en de democratie waarden in binnen- en buitenland ondermijnd.”

Defensiebegroting 2022

De oorlog in Afghanistan was nog niet afgesloten of in Washington begon de strijd over de militaire uitgaven al. Lobbyisten vonden razendsnel een nieuwe bestemming voor de drie miljard die op de Defensiebegroting is uitgetrokken voor de missie in Afghanistan. Waarom gaat dat geld niet naar extra commando’s, bijvoorbeeld?

Woensdag boog de Defensiecommissie van het Huis van Afgevaardigden zich over de legerbegroting van 2022. Op de linkervleugel van de Democratische Partij willen ze flink bezuinigen: 29 Afgevaardigden vroegen in een brief om geld van de defensiebegroting te halen en in te zetten voor de bestrijding van de corona-epidemie. „We hebben meer tests nodig, niet meer bommen.”

Aan de andere kant van het politieke spectrum zijn ze ook kritisch over de begroting. De Republikeinen vinden de 715 miljard dollar die de regering voorstelt, te weinig: hoe kun je daar in hemelsnaam China en Rusland mee verslaan? In de Senaat is al ingestemd met 25 miljard dollar extra voor defensie en in het Huis zullen de Republikeinen ook onder gematigde Democraten medestanders zoeken.

Zo heeft de Democratische afgevaardigde Elaine Luria al gezegd dat de begroting hoger moet uitvallen. Geen verrassing, want zij vertegenwoordigd een district met een scheepsindustrie die zwaar op marine-opdrachten leunt. Defensie is nog altijd onderdeel van een militair-industrieel complex.