Recensie

Recensie Theater

Flirtende treurwilgen en opstandige voorwerpen op festival Tweetakt

Festival Tweetakt Hoogtepunt van de openingsweek van Tweetakt is het beeldende ‘Om de hoek woont een struik’: een poëtische en feestelijke objecttheatervoorstelling voor alle leeftijden.

Stijn Grupping in de performance ‘Man Strikes Back’ van theatercollectief Post.
Stijn Grupping in de performance ‘Man Strikes Back’ van theatercollectief Post. Foto Karolina Maruszak

Een handjevol toeschouwers zit rondom een metersgrote maquette van een inwisselbaar stadscentrum: een supermarkt, bouwplaats, parkje, kruispunt – daaromheen hoog- en laagbouw. Een krant waait over keurig aangelegde wegen, langs verkeersborden en Dixi’s. Wasgoed wappert aan de lijn. Het is een stukje aarde waar de mens gretig op heeft ingegrepen, al is diezelfde mens in geen velden of wegen te bekennen.

Met de zeer intieme objecttheatervoorstelling Om de hoek woont een struik fantaseren Sonja van Ojen en Hendrik Kegels over wat er gebeurt als de mens zichzelf heeft teruggetrokken en de objecten, in navolging van hun schepper, een eigen wil krijgen en de stad overnemen. Wat volgt is een wonderlijk feest van winkelwagentjes in polonaise, discoënde flatgebouwen en een schuchter flirtende treurwilg. De wereld, zo blijkt, heeft ons niet nodig om een feestje te vieren.

Het Utrechtse theater- en kunstfestival Tweetakt opende vorige week met kleinschalige producties van met name jonge theatermakers. Dat is exemplarisch voor deze corona-editie, die het vrijwel zonder grote, bekende namen moet doen. Het kenmerkende en doorgaans goedbezochte festivalhart in de binnenstad moest wijken naar Fort Ruigenhoek, een sfeervolle maar minder toegankelijke locatie aan de rand van Utrecht. Daar, en in de verschillende theaters in de stad, zijn tot en met half september diverse voorstellingen en kunstprojecten voor jong en oud te zien.

Lees ook het interview met Sonja van Ojen en Hendrik Kegels: ‘Ik vind het mooi als theater troost biedt’

Omgang met technologie

Van Ojen en Kegels laten ons met hun woordloze werk op een andere manier naar de wereld kijken. Want als een krant sierlijk door de straten kan waaien, waarom zou een hijskraan dan niet tot leven kunnen komen als we even wegkijken, of een standbeeld van zijn sokkel stappen voor een ommetje? De makers – die tijdens de voorstelling zelf onder de maquette, letterlijk met houtjes en touwtjes leven in hun stad blazen – hebben hun wereld met veel liefde, humor en gevoel voor detail vormgegeven. Impliciet verhult deze voorstelling ook een maatschappelijke kritiek: het kan geen kwaad als we ons bescheidener opstellen ten opzichte van onze leefomgeving. De hoeveelheid spullen die we de wereld in helpen om ons leven aangenamer te maken, kan zich op enig moment tegen ons keren.

Stijn Grupping in de performance Man Strikes Back van theatercollectief Post. Foto Karolina Maruszak

Ook in de muzikale jongleer-performance Man Strikes Back van theatercollectief Post uit Hessdalen komen de voorwerpen in opstand. Stijn Grupping jongleert door ballen tegen driehoekige objecten te kaatsen. Naast hem op de speelvloer zit drummer Frederik Meulyzer, met wie hij een ritmisch, aanstekelijk duet aangaat. Dat gaat goed, totdat de driehoeken er een eigen leven op na blijken te houden. Door zich op het laatste moment te verplaatsen of zich van Grupping af te keren, krijgt hij zijn ballen niet meer terug zoals hij dat bedoelde en wordt het ritme verstoord.

Al doende moeten mens en object zich opnieuw tot elkaar verhouden om tot een geslaagd eindresultaat te komen. Die zoektocht herbergt een treffende metafoor voor onze omgang met technologie, waarbij lang niet altijd duidelijk is of de mens het voortouw neemt of de techniek juist met ons aan de haal gaat. Tegelijkertijd sorteren de opstandige voorwerpen volop hilariteit onder het zespluspubliek in de zaal.

Lees ook: De hele theaterklas in quarantaine om samen te kunnen afstuderen

Traditiegetrouw biedt Tweetakt ook veel ruimte voor (pas afgestudeerde) studenten van de Utrechtse toneelschool. Alumni Max Laros en Rosita Segers tonen hun eerste voorstelling Spread The Sadness, een associatief variété over het vormgeven van verdriet en het toe-eigenen van andermans pijn. Resultaat is een wat in zichzelf gekeerd project, dat in weerwil van de thematiek op afstand blijft. Laros en Segers tonen zich veelzijdige spelers, maar daarin zit ook de zwakte: in hun veelvormigheid gaan ze nergens de diepte in. De voorstelling heeft een sterk beeldende inslag en staat daardoor garant voor mooie theatertaferelen, maar inhoudelijk valt er nog veel te winnen.