Recensie

Recensie Muziek

Ensemble Scordatura weet met zelfgebouwde instrumenten unieke klankwereld van Harry Partch te herscheppen

Hedendaagse muziek Ensembles Scordatura en Vonk speelden in Tilburg een fantasievolle double bill. Met muziek van eigenheimer Harry Partch én sterke wereldpremières.

Het optreden van Scordatura Ensemble en Vonk in Amsterdam.
Het optreden van Scordatura Ensemble en Vonk in Amsterdam. Foto Hans Hijmering

Twee verbeeldingsrijke programma’s voor de prijs van één, dat boden de ensembles Scordatura en Vonk vrijdagavond in Tilburg. Scordatura uit Amsterdam verdiept zich al jaren in het oeuvre van de Amerikaanse eigenheimer en instrumentenbouwer Harry Partch. Vonk uit Tilburg werkt aan A songbook of rare feelings, waarvoor ze dichters en componisten vragen om uitdrukking te geven aan zeldzame emoties. De double bill was een week eerder ook te horen in Amsterdam.

Lees ook dit interview met componist Aart Strootman: ‘De driehoek componist, instrumentbouwer en uitvoerder: daar voel ik me thuis’

Componist en doe-het-zelver Aart Strootman bouwde voor Scordatura een aantal Partch-instrumenten na, zoals de machtige bass marimba en de tinkelende diamond marimba. Samen met onder meer de kithara, een manshoge Griekse lier, en aangepaste gitaren en altviool stellen ze Scordatura in staat Partch’ unieke klankwereld te herscheppen: verwaaide, pseudo-rituele folksongs, stemmig vertolkt door gitarist-zanger Chris Rainier, maar ook het schitterende, geheel akoestische cityscape San Francisco – a setting of the cries of two newsboys on a foggy night in the Twenties.

Maar Scordatura gaat verder: ze vragen ook componisten van nu om voor Partch’ microtonale instrumentarium te schrijven. Een wereldpremière van Merijn Bisschops bewees hoe vruchtbaar die benadering kan zijn. Bisschops’ Tangents begon vanuit een spatzuivere kwint, die in een cyclus van collectieve ademtochten werd opengewerkt tot een regenboogachtige kleurenpracht, vol quasi-elektronische effecten als oscillerende tonen en tap delay.

Video met Partch-fragmenten door Musikfabrik uit 2017

Na de pauze vertoefden we weer in de vertrouwde twaalftoonswereld, waar Vonk enkele liederen uit het Songbook speelde. Zangeres Rianne Wilbers maakte indruk met haar stralende klank en lange vibratoloze tonen in het sferische What’s left cannot be spoken van Nicoline Soeter, artistiek leider van Vonk. Hoogtepunt was de ‘bonustrack’ Speech is mine van Morris Kliphuis, waarin een virtuoos zangmotief live gemonteerd werd, alsof het een sample was. Ook de geweldige instrumentalisten van Vonk ondergingen zo’n behandeling, wat resulteerde in een originele en gelaagde groove.