Elk deel van dit jaren zeventig koffieservies heeft iets unieks

Ribbens geeft door Elke maand geeft NRC Magazine een gebruikt designvoorwerp weg. Dit keer een Ruska-koffieservies van het Finse merk Arabia.

Foto Benning & Gladkova

Ontwerper Ulla Procopé (1921-1968) was al ruim een jaar dood toen Arabia haar Ruska-servies op de markt bracht. Hoewel Procopé nog meer geslaagde serviezen maakte voor het Finse keramiekbedrijf, verdiende ze met dit ontwerp een plekje in de designnaslagwerken. Tot 1999 verlieten eindeloze hoeveelheden van het roestbruine servies de Arabia-fabriek in Helsinki. Ruska (spreek uit róés-ka, het Finse woord voor de bruine herfstkleuren) hoort tot dé designklassiekers van de jaren zeventig.

Procopé bedacht een recept waarmee Arabia voor het eerst mat glazuur in massaproductie kon gebruiken. Een wat vlekkerig glazuur, waardoor ieder serviesdeel iets unieks kreeg. Ze was haar tijd daarmee vooruit, want massaproductie met een ambachtelijke uitstraling is een kwaliteit waarnaar veel ontwerpers en fabrikanten vandaag de dag naarstig op zoek zijn.

Mini-patés

Karin van Dijsseldijk (69) uit het Friese Augustinusga verkocht dit koffieservies via Marktplaats. Ze is een beetje aan het opruimen, al bezit ze nog altijd een compleet, twaalfdelig Ruska-servies.

Begin jaren zeventig, toen ze als bibliothecaresse op zichzelf ging wonen, spaarde ze voor de serviesdelen. „Ik ben het altijd prachtig blijven vinden. Het servies past overal bij en is van een tijdloze schoonheid.”

Ruska is wel zwaar. Toen er kinderen kwamen, gebruikte Van Dijsseldijk het daarom alleen nog op zon- en feestdagen. De kopjes drinken heerlijk, zegt ze. Ook heeft ze er wel mini-patés in gemaakt – het servies kan namelijk ook in de oven. Het enige nadeel van Ruska, vindt ze, is dat de borden niet superlekker eten: „Een beetje stroef. Probeer maar eens een boterham ervan te eten.”

Bij dit koffieservies zit nog een kenmerkende herinnering aan de jaren zeventig: een grote asbak.