Reggaelegende Lee ‘Scratch’ Perry (85) overleden

Reggae Perry werd in de jaren zeventig bekend met zijn grensverleggende ‘dub’-stijl. Zijn single ‘People Funny Boy’ uit 1968 zette het reggae-geluid op de kaart.
Reggae-muzikant, zanger en producer Lee 'Scratch' Perry treedt op 82-jarige leeftijd op in Poppodium De Flux.
Reggae-muzikant, zanger en producer Lee 'Scratch' Perry treedt op 82-jarige leeftijd op in Poppodium De Flux. Foto Paul Bergen/ANP

De Jamaicaanse reggaelegende Lee ‘Scratch’ Perry is zondag op 85-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de premier van Jamaica. Perry, ook bekend als ‘The Upsetter’, maakte in zijn 63-jarige muzikale carrière furore met zijn grensverleggende studiotechnieken en innovatieve ‘dub’-sound. Hij werkte samen met onder meer Bob Marley, The Clash en de Beastie Boys.

Perry werd in 1936 geboren in het Jamaicaanse Kendal. Na als tiener een mystieke ervaring met stenen te hebben gehad, ging hij in de jaren vijftig aan de slag als platenverkoper en musicus. Na onenigheid met meerdere labels begon hij in 1968 zijn eigen platenmaatschappij: Upsetter Records. Een singletje dat datzelfde jaar uitkwam, People Funny Boy, had de snelle, pulserende beat die uiteindelijk zo kenmerkend zou worden voor het reggae-genre. Alleen al in Jamaica gingen er 60.000 exemplaren van over de toonbank.

Het nummer ‘People Funny Boy’, dat het vroege reggae-geluid zou munten:

Dub

Eind jaren zestig en begin jaren zeventig timmerde hij met zijn band The Upsetters internationaal aan de weg. In de jaren zeventig experimenteerde Perry met vroege vormen van remixen en toebrengen van echo’s, vertragingen, creatieve bliepjes en andere geluidseffecten, wat zou uitmonden in de ‘dub’-muziek. Hij mixte oudere reggae-klassiekers in deze nieuwe dub-stijl. Perry’s innovaties als producer vormden in de jaren negentig de inspiratie voor dubstep, een subgenre elektronische muziek dat bekend werd door dj’s als Skrillex en Skream. Zijn experimenten hadden ook invloed op genres als post-punk, hiphop en dance. De doorgaans flamboyant uitgedoste Perry werd door Rolling Stones-gitarist Keith Richards de ‘Salvador Dalí van de muziek’ genoemd.

In 1973 bouwde Perry een eigen studio, ‘The Black Ark’, waar hij volledige autonomie over zijn muziekproducties kon uitoefenen. Hij ontving er onder meer Bob Marley, Paul McCartney, Junior Byles en Max Romeo voor opnames. In 1983 zette Perry de studio in de fik, omdat die volgens hem door kwade geesten bezeten was.

Perry bleef zijn hele leven muzikaal actief en won in 2003 een Grammy voor zijn plaat Jamaican E.T.. Op zijn 83e kwam hij met het album Rainford, dat door NRC: „De dub [wordt] opgediend in gestructureerde nummers waarin Perry nu en dan een heus refrein zingt, maar zich ook uitleeft in bizarre vocale sprongen en schor gebrom, maar altijd met perfecte timing”, aldus recensent Hester Carvalho.

Perry stierf zondag in een Jamaicaans ziekenhuis, een doodsoorzaak werd niet gegeven. Premier Andrew Holness sprak zijn „diepe condoleances” uit. Perry laat een echtgenote en zes kinderen na.