Profiel

Bij Noorwegen speelt een ongrijpbare spits die altijd maar blijft scoren

Erling Braut Haaland Het Nederlands elftal stuit woensdag in de WK-kwalificatie op de Noorse doelpuntenmachine Erling Braut Haaland. Zijn jeugdtrainer zag zijn scoringsdrift al.

Erling Braut Haaland afgelopen vrijdag in de competitiewedstrijd van zijn club Borussia Dortmund tegen TSG Hoffenheim (3-2). De Noorse spits maakte in de extra tijd de winnende goal.
Erling Braut Haaland afgelopen vrijdag in de competitiewedstrijd van zijn club Borussia Dortmund tegen TSG Hoffenheim (3-2). De Noorse spits maakte in de extra tijd de winnende goal. Foto Ina Fassbender/ AFP

Negen doelpunten in een wedstrijd op een jeugd-WK, een hattrick tijdens zijn Champions League-debuut, zeven doelpunten in de eerste drie duels voor Borussia Dortmund. Goals met het hoofd of met zijn iets mindere rechtervoet, maar veelal gebruikmakend van zijn linker. Vrijdagavond nog besliste hij met die voet het duel met Hoffenheim, door vlak voor tijd van dichtbij hard de 3-2 binnen te schieten. En Erling Braut Haaland, de 21-jarige spits die met het nationale elftal van Noorwegen woensdag in de WK-kwalificatie Nederland treft, kan meer. Honderdduizenden zagen inmiddels de sprint op YouTube terug, toen hij in februari 2020 in de Champions League tegen Paris Saint-Germain de zestig meter tussen twee strafschopgebieden overbrugde in minder dan 6,7 seconden.

Maar als iets de jonge spits kenmerkt dan is het wel zijn scoringsdrift. „Ik denk dat ik verslaafd ben aan doelpunten”, grapte Haaland zelf vorig jaar in een interview met voetbaltijdschrift FourFourTwo. De zucht naar doelpunten was ook jeugdcoach Alf Ingve Berntsen al opgevallen. Berntsen, zelf vader van een tweeling, kreeg in 2008 Haaland als achtjarige onder zijn hoede bij de Noorse semi-profclub Bryne FK. Haaland was de jongste van een groep van veertig kinderen, die jarenlang werd getraind door ouders. „Van zeven tegen zeven op een kleiner veld naar elf versus elf? Erling bleef scoren. Van twaalf jaar oud naar dertien jaar? Doelpunten. Van Bryne FK naar het grotere Molde? Goals. Hij bleef altijd maar scoren”, zegt Berntsen.

Golden Boy

Dat Haaland inmiddels tot de beste spitsen in het mondiale voetbal wordt gerekend – in 2019 won hij nog de FIFA Golden Boy Award voor beste jonge speler – hadden Berntsen en zijn collega’s niet zien aankomen. Maar dat de jonge Haaland iets speciaals had, weet hij nog goed. Tussen de veertig kinderen viel de kleine, blonde Haaland op. Ieder seizoen de benjamin van de groep, maar ook telkens in het rijtje van de beste spelers.

In Bryne, een rustige plaats met twaalfduizend inwoners in het zuidwesten van Noorwegen, maakten de trainende ouders op het veld bij de pupillen geen onderscheid in niveau. Van zijn achtste tot zijn veertiende speelde Haaland daardoor samen met zijn vrienden. „Dat vonden wij belangrijker dan de teams onder te verdelen in goede en minder goede spelers”, legt Berntsen uit. Hij schreef er het boek Fotballprosjektet (Het voetbalproject) over – met Erling Haaland op de omslag. Plezier vormde op het veld in Bryne de basis, zegt Berntsen, die in zijn trainingen onder meer de technieken van de Nederlander Wiel Coerver toepaste.

Haaland, nu 1,94 meter lang, zou in zijn jeugd klein van stuk zijn geweest. Berntsen ontkent dat. „Hij was kleiner, omdat hij altijd met oudere spelers heeft meegedaan.” Wel was de Noorse spits in zijn jeugd een stuk smaller dan nu. Op technisch, tactisch en mentaal vlak zat het allemaal wel goed, maar de vraag was hoe het hem fysiek zou afgaan bij de senioren. „Zijn oudere broer was een grote, sterke jongen”, zegt Berntsen. „Dat zou bij Erling ook nog wel komen, dachten wij.”

Een groeispurt leverde Erling Haaland in zes maanden tijd zeven centimeter op, net na zijn overstap naar de profclub Molde FK. Van trainer Ole Gunnar Solskjaer, misschien wel Noorwegens beste voetballer ooit, kreeg hij daar op zestienjarige leeftijd al het vertrouwen, én speeltijd. En nog belangrijker: naar eigen zeggen was het Solskjaer die Haaland leerde hoe hij een simpel balcontact in een doelpunt kon omzetten als spits. Daar maakte kracht plaats voor souplesse, en scherpte voor het doel.

De elfjarige Erling Braut Haaland (linksonder) als jeugdspeler van de Noorse club Bryne FK. Foto Alf Ingve Berntsen

Volgens Alf Ingve Berntsen hebben de jeugdjaren van Haaland bijgedragen aan zijn spel in het strafschopgebied. „Juist omdat hij altijd tegen grotere en fysiek sterkere spelers speelde, moest hij een manier bedenken om hen toch te slim af te zijn”, zegt Berntsen. Nog sneller denken, nog slimmer bewegen. Berntsen volgt, zoals heel Noorwegen, zijn voormalige pupil van afstand, maar spreekt hem nog altijd. „Ik ben niet de coach die van Haaland een topvoetballer heeft gemaakt, maar ik hoop dat we er met onze manier van training en opvoeding een beetje voor hebben gezorgd dat hij is gekomen waar hij nu is.”

Red Bull Salzburg

De Oostenrijkse club en zelfbenoemde talentenfabriek Red Bull Salzburg koopt Haaland na twee jaar bij Molde weg voor 5 miljoen euro. In Salzburg trekt vooral zijn optreden in de Champions League de aandacht van grote Europese clubs. Tegen het Belgische Racing Genk, tijdens zijn debuut op het hoogste Europese niveau, maakt Haaland direct drie doelpunten. Alleen voormalig Manchester United-spits Wayne Rooney lukte dat eerder.

Een overgang van Salzburg naar Leipzig, een Red Bull-station verder, lijkt een kwestie van tijd. Maar het is Dortmund dat de Noor vorig jaar voor twintig miljoen euro in januari inlijfde. Ook in het Roergebied duizelt het al snel van de doelpunten. Tijdens zijn eerste invalbeurt, uit bij FC Augsburg, maakt Haaland in 23 minuten meteen drie goals. Weer een wedstrijd later verbaast hij Die Gelbe Wand, de harde kern van Dortmund-fans, met twee doelpunten. In 59 minuten heeft de Noor zijn eerste prijs in Duitsland binnen, als hij wordt verkozen tot speler van de maand januari in de Bundesliga.

In maart en april dit jaar stokt de machine voor het eerst even, met zeven wedstrijden zonder treffers. Wat is er toch mis met Haaland, vraagt de Duitse pers zich af. In de kwartfinale van de Champions League tegen Manchester City komt de spits niet aan bod, in de competitie gaan zelfs strafschoppen mis. Maar tegen een concurrent voor Europees voetbal, VfL Wolfsburg, toont Haaland zich eind april weer, met twee doelpunten.

Zo onberekenbaar als Haaland vaak voor verdedigers is, zo ongrijpbaar is de Noor voor sportjournalisten. Wie zijn interviews na wedstrijden terugkijkt ziet vaak de twinkeling in zijn ogen. Eerst een kort moment van stilte na een gestelde vraag, gevolgd door – het liefst – een oneliner. Of anders een antwoord van maximaal twee woorden. En vervolgens zichtbare voldoening als de verslaggever even de draad kwijt lijkt te zijn.

Na weer een hattrick in de Oostenrijkse Bundesliga vraagt een van de afgereisde Noorse verslaggevers wat de spits eigenlijk met de bal doet die hij mee naar huis mag nemen. „Ze liggen bij me in bed, ik slaap met ze”, reageert Haaland met een onpeilbare gezichtsuitdrukking. „Zie het als mijn vriendinnen.” Om in een volgend interview toe te geven dat hij wel degelijk echt een keer met een bal het bed deelde na een avond met drie doelpunten.

Zlatan als voorbeeld

Zijn spel doet denken aan Zlatan Ibrahimovic, de eigenzinnige Zweedse topspits. Vreemd is dat niet, Haaland noemde hem in het verleden al vaker zijn idool. Hoe hij opkeek tegen de mentaliteit van de Zweedse aanvaller, in het veld en daarbuiten. En dan vooral diens doelpuntendrang. Zlatan trok van club naar club, van competitie naar competitie en deed altijd hetzelfde: doelpunten maken.

Dat Haaland zelf ook nog eens in een andere competitie dan de Bundesliga zal spelen, lijkt evident. Zaakwaarnemer Mino Raiola werd eerder dit jaar al gespot in onder meer Manchester, Londen en Madrid. Samen met vader en vertrouweling Alf-Inge Haaland, die zelf nog voor Manchester City speelde – weliswaar in een tijd dat de Engelse club nog niet beschikte over geldstromen uit het Midden-Oosten. Of wordt het Leeds United, die andere Engelse club waar Haaland senior speelde en waarvan een jonge Haaland in 2017 zei er ooit eens de Champions League mee te willen winnen. Als de Noor er zijn zinnen op heeft gezet, kan het nog raar lopen.