Nieuw-Zeeland opvallend eensgezind over streng covidbeleid van premier Ardern

Pandemie Nieuw-Zeeland blijft langer in lockdown om de Deltavariant te stuiten. Premier Ardern schudt buitenlandse kritiek op haar ‘zero Covid’-beleid van zich af, de bevolking is het met haar eens.

High Street, een verkeersader in Auckland, afgelopen week
High Street, een verkeersader in Auckland, afgelopen week Foto FIONA GOODALL/Reuters

De opkomst bij een aangekondigde demonstratie tegen de coronamaatregelen in het Nieuw-Zeelandse Auckland, dat sinds twee weken in een strenge lockdown zit nadat er één besmetting was ontdekt, was afgelopen week opmerkelijk. Welgeteld één persoon kwam opdagen.

Die eenzame demonstrant kan symbool staan voor de steun die premier Jacinda Ardern nog altijd heeft onder de Nieuw-Zeelandse bevolking voor haar ‘zero Covid’-beleid. Binnen acht uur na de bekendmaking van de eerste coronabesmetting buiten een quarantainehotel in Nieuw-Zeeland sinds februari, was het hele land in lockdown. Het strenge beleid zorgt wereldwijd voor opgetrokken wenkbrauwen – zo staken Britse tabloids de draak met een lockdown vanwege één besmetting. Maar in eigen land valt het met de kritiek behoorlijk mee.

Het aantal besmettingen bedraagt inmiddels meer dan vijfhonderd. Zondag werd met 83 nieuwe gevallen een dagrecord van deze uitbraak gevestigd. Alle vijf miljoen inwoners van het land blijven daarom nog zeker een week in lockdown. Auckland, de grootste stad, blijft nog zeker twee weken onder het strenge regime.

Nieuw-Zeelanders mogen alleen hun huis uit om naar het ziekenhuis of de supermarkt te gaan. Contacten met andere huishoudens zijn verboden. „Iedereen moet zich gedragen alsof zij Covid hebben”, zei Ardern zondag tijdens een persconferentie. Ze sluit een verlenging van de maatregelen niet uit.

Team van vijf miljoen

Uit een recente peiling blijkt dat een ruime meerderheid van de bevolking achter de plannen van de premier staat. Het land is opvallend eensgezind, mede dankzij de effectieve communicatie van de charismatische Ardern. Vanaf het begin van de coronacrisis legde ze steeds de nadruk op het belang van een gezamenlijke inzet. Haar slogan is het ‘team van vijf miljoen’; iedereen is nodig om de pandemie de kop in te drukken.

Dankzij het ‘zero Covid’-beleid konden Nieuw-Zeelanders tot twee weken geleden coronavrij leven – zij het in een afgesloten land. Sinds het begin van de pandemie zijn er slechts 3.100 besmettingen en 26 coronadoden geteld.

Kritiek op Arderns beleid komt wel vanuit de oppositie, vooral over de lage vaccinatiegraad van nu 21 procent. Ruim een miljoen Kiwi’s hebben twee prikken gehad. Daarmee loopt Nieuw-Zeeland achter op andere westerse landen. Het is daarmee de hekkensluiter van alle OECD-landen, dat zijn 38 welvarende democratieën.

Verrassend genoeg kwam er ook kritiek van de Australische regering, hoewel deze net als Nieuw-Zeeland sinds het begin van de pandemie een ‘zero Covid’-beleid voerde. Toch haalde premier Scott Morrison onlangs uit naar Ardern. Hij zei dat een corona-eliminatiebeleid ‘absurd’ is en dat Nieuw-Zeeland „niet voor eeuwig in een grot kan blijven zitten om aan de Deltavariant van het virus te ontkomen”. De uithaal kan ermee verband houden dat Morrison bezig is Australië te sturen naar acceptatie van de aanwezigheid van corona. Hij wil het land weer openen zodra 70 of 80 procent van de bevolking gevaccineerd is.

Lees hier een profiel van Ardern en haar Covid-beleid

Premier Ardern trekt zich weinig van de kritiek aan. „We kunnen niet voor altijd in lockdown blijven, maar zijn dat ook helemaal niet van plan”, reageerde ze. „We bepalen zelf hoe we met deze crisis omgaan.” De kritiek van Morrison deed de steun voor Ardern in Nieuw-Zeeland ondertussen alleen maar toenemen. „Bedankt dat je ons dichter bij elkaar hebt gebracht, ScoMo!”, schreef commentator Andrew Gunn op nieuwssite Stuff. „De opmerking van Morrison zorgt juist voor meer motivatie om samen tegen Covid te strijden.”

Game changer

Ardern geeft wel toe dat de Deltavariant een ‘game changer’ is. Deze Covidvariant is zo veel besmettelijker dat zij volgens lokale virologen bestreden moet worden als een heel nieuw virus. Maatregelen die een jaar geleden succesvol waren, werken nu een stuk minder goed.

Als Nieuw-Zeeland begin 2022 de grenzen wil openen, zoals Ardern onlangs aankondigde, zal ook dat land moeten leren leven met corona. Maar dat wordt een ongemakkelijke overgang voor veel Nieuw-Zeelanders die inmiddels gewend zijn aan leven in ‘Fort Nieuw-Zeeland’.

Ook Ardern wil uiteindelijk afstappen van lockdowns, maar zij zegt dat dit pas kan gebeuren als de meerderheid van de bevolking is gevaccineerd – wellicht tegen het eind van het jaar, schat zij. Hoe hoger de vaccinatiegraad, hoe dichterbij een beleidsverandering. De Nieuw-Zeelanders luisteren. Sinds de nieuwe uitbraak is de vaccinatiebereidheid zo hoog dat het de vraag is of het aanbod de prikhonger kan bijhouden. Sinds 17 augustus, toen de nieuwe uitbraak bekend werd, liet 14 procent van de nu 21 procent gevaccineerden zich prikken.

Lees ook deze reportage over het zero Covid-beleid in buurland Australië