De advocaat die z’n btw-plichten ‘vergat’

De zitting Het ging mis in 2008, justitie onderzocht vanaf 2013: hoeveel straf kun je dan in 2021 nog opleggen?

De Zitting

Boven het eerste uur van de zitting met Renaldo (58) hangt een doem van uitstel – zijn zaak werd in maart al eens afgebroken omdat hij er zonder advocaat verscheen. Nu zit hij weer alleen. Strak rechtop, in pak, zachte stem, berouwvol. Bij zijn laatste woord zegt hij: „Dat is spijt”. Hij wil er van leren. „Ik wil voldoen wat ik schuldig ben”.

Waarom is er nu wéér geen advocaat, wil de rechtbank weten. Renaldo wil een lange verklaring voorlezen, wat de rechtbank al meteen liever niet heeft. Na enig heen en weer gepraat blijkt dat hij wel een advocaat zou hebben, maar dat die niet zo snel beschikbaar is. De zaak sleept al jaren. Eerder trokken zich twee advocaten terug. Op zijn verzoek is de zaak door de rechtbank Rotterdam overgedragen aan Amsterdam. Nu is er een hele ochtend gereserveerd.

Maar Renaldo vraagt weer uitstel, „vanwege het wezenlijke belang van de verdediging”, waar de officier geërgerd op zegt dat „élk belang teniet wordt gedaan door het belang van de proceseconomie”. En waar de rechtbank na drie minuten schorsing nee op zegt. Al bij de vorige zitting werd precies voorgeschreven wat Renaldo nu in orde moest hebben – een advocaat én alle stukken tijdig ingediend. Wat ook nu niet is gelukt. Toen was het een ‘allerlaatste kans’. Daarna zal Renaldo op de meeste vragen zeggen dat hij geen antwoord geeft „zonder advocaat”.

De ironie wil dat hij tot voor kort zelf strafadvocaat was, in Rotterdam. Daar dacht hij geen eerlijk proces te krijgen. Zijn professionele gedrag was daar zo onder de maat dat hij van het tableau werd geschrapt. Hij verknoeide er de afwikkeling van een erfenis, werd verdacht van fiscale malversaties (deze) en onware verklaringen aan de deken.

Zeven ton overhouden op de kantooromzet, dat zou toch moeten opvallen

De officier verdenkt hem ervan vals, te laat, onjuist of helemaal geen btw-aangifte te hebben gedaan, tussen 2008 en 2014. Wat hem ongeveer zeven ton voordeel zou hebben opgeleverd. Daarbij bestaat het bewijs uit Fiod-controles van de administratie en verhoren. Het kwam erop neer dat hij de betalingen van de Raad voor de Rechtsbijstand voor rechtshulp in zijn administratie als ‘onbelast’ aanmerkte. Terwijl er, afhankelijk van de datum, 19 of 21 procent omzetbelasting over was verschuldigd. Zijn medewerkers verklaarden dat ze hem waarschuwden. Of door hem fout werden ingelicht.

Een half jaar onvoorwaardelijke celstraf en een ton boete voor de bv, luidt de eis. De officier verwijt hem dat hij zich als advocaat niet aan de wet hield. Zo moeilijk hoefde dat ook niet te zijn. De verplichte btw-afdracht stond op de formulieren voorgedrukt. En zeven ton overhouden zou toch moeten opvallen. Bovendien had ten minste één van zijn boekhouders hem gewaarschuwd. En daarna de fiscus. Renaldo meent dat deze inmiddels ex-werknemer handelde uit wraakzucht. Hij vindt de ‘nadeelsberekening’ van zeven ton op verkeerde gronden vastgesteld – door reputatieverlies is hij ook al zwaar bestraft. Verder was het OM niet in 2013 met het onderzoek begonnen, maar al in 2009. Bij de controles had hem verteld moeten worden dat hij figureerde in een strafrechtelijk onderzoek. En wat het boekhouden betreft – dat liet hij doen. En: „Mijn kantoor heeft nimmer 0 procent btw” berekend.

Renaldo, geboren in Paramaribo, legt een verband met zijn rol als advocaat én gelovig moslim. „Dat is opgepakt om eens bij mij te gaan kijken”. Dat hij terreurverdachten verdedigde, een moskeesluiting betwistte, een uithuisplaatsing van een Turkse baby – deze zaak kan geen toeval zijn.

En dan wil de voorzitter plotseling iets weten van de officier. „Hoe kan het dat er kennelijk vijf jaar lang door dit advocatenkantoor 0 procent btw is aangegeven, zonder dat dit iemand ooit opviel?” Dat kan ik niet beantwoorden, zegt de officier.

Twee weken later krijgt Renaldo 180 uur taakstraf en drie maanden voorwaardelijke cel. De rechtbank vindt dat de zaak in 2018 al afgedaan had moeten zijn. Ook de feiten zijn al oud. De BV is al ontbonden en de eigenaar bestraft . Daarom is een boete niet meer nodig.