Al te assertieve fanclubs van Chinese boybands worden Beijing te gortig

C-pop Zoetgevooisde boybands worden in China online aanbeden door hordes fans. De organisatiegraad en invloed van die massa’s jongeren staan de Chinese overheid niet aan.

Fans maken opnames met hun smartphones bij een concert van boyband Modern Brothers in de stad Dandong. Alleen al op TikTok heeft Modern Brothers meer dan 20 miljoen fans
Fans maken opnames met hun smartphones bij een concert van boyband Modern Brothers in de stad Dandong. Alleen al op TikTok heeft Modern Brothers meer dan 20 miljoen fans Foto Visual China Group via Getty Images

Jongens waren het, maar schattige jongens: de zeven leden van de Chinese boyband de Panda Boys. In pastelkleurige mini-colberts en met getoupeerde haren zongen ze Chinese soft-pop, rap, en af en toe zelfs een stukje Chinese opera. Maar drie dagen na hun debuut is de band vrijdag alweer opgeheven.

De Panda Boys waren zelfs voor een boyband wel heel erg jong: de jongste was zeven, de oudste elf. En dat was zelfs het Chinese publiek dat zich doorgaans snel om een nieuw idool schaart te gortig. Zulke jonge kinderen hoorden niet uitgebuit te worden voor commerciële doeleinden. Hun manager verdedigde zich nog door te zeggen dat hij alleen maar wilde dat ze zich konden bekwamen in iets wat ze graag deden, maar dat geloofde niemand.

Dat de manager hoopte op een grote schare online-fans voor de Panda Boys, en daarmee een nieuwe commerciële goudmijn, was niet vreemd. Omvang en invloed van zulke communities of fanquans zijn inmiddels zo gegroeid, dat de Chinese overheid ze als een bedreiging ziet en er vrijdag maatregelen tegen afkondigde.


Een item over de Panda Boys van de Chinese staatstelevisie, de afdeling propaganda/nieuws voor het buitenland.

Jonge fans verenigen zich, net als eerder in Zuid-Korea, met miljoenen tegelijk online in deze ‘fankringen’, en doen er alles aan om hun idolen zo hoog mogelijk in de ranglijsten te krijgen. Dat kan bijvoorbeeld door leden op te roepen om zoveel mogelijk albums van hun idool op te kopen. Of door, zoals een andere fanclub deed, geld in te zamelen om reclameborden met een afbeelding van hun idool erop overal in heel China te kunnen plaatsen.

Het kan ook door negatieve berichtgeving over hun idool, waarop de devote fanquans doorgaans als gestoken reageren, te laten blokkeren. Hierbij maken de zwermen strijdvaardige fans gewiekst gebruik van de staatscensuur. Het Chinese medium Sixth Tone tekende op hoe het platform AO3 vorig jaar werd geblokkeerd nadat fans van de acteur Xiao Zhan het wegens ‘pornografische inhoud’ hadden aangegeven bij de censor – ze namen er aanstoot aan dat hij op AO3 was voorgesteld als transseksueel. Aangifte is makkelijk: dat gaat in China met één klik op het online bericht, waarna de berichten van het internet verdwijnen.

Nu wil China dit massale zwermgedrag aan banden leggen. Vrijdag maakte het Bestuursorgaan voor het Internet, de hoogste autoriteit op dit gebied, tien maatregelen bekend die de fancultuur weer in bedwang moet brengen. Zo is het nu verboden om nog langer ranglijsten te publiceren van de populairste artiesten. Ook is een hele serie apps uit de appstores verwijderd die bedoeld zijn om je favoriete artiest met likes omhoog te stuwen in de ranglijsten.

Moraal

Bejing acht de gewoontes en de moraal in fanquans zeer slecht voor de geestelijke gezondheid van jongeren, de toekomst van de natie. Een partijkrant als de Global Times waarschuwt bovendien dat buitenlandse krachten misbruik kunnen maken van de fanquans als ze er binnen weten te dringen, al wordt niet uitgelegd hoe dat er precies uit zou zien.

Chinese staatsmedia voeren vaak een voorval van deze zomer aan om de vermeende dreiging van de fanquans te onderstrepen. Popidool Kris Wu Yifan werd eind juli opgepakt op verdenking van aanranding en verkrachting van minderjarige fans. Een van zijn aanhangers geloofde daar helemaal niets van en riep op om Wu met geweld uit de gevangenis te bevrijden. Een screenshot van de post van deze niet bij naam genoemde fan ging viral op Weibo, een sociaal medium dat lijkt op Twitter.

Ze schreef: „Er zijn maar zo’n 2 miljoen soldaten van het Volksbevrijdingsleger en 2,5 miljoen politieagenten in China. Maar Wu heeft 50 miljoen volgers op Weibo, we kunnen hem zeker uit de gevangenis bevrijden.”

De post laat zien waarom de Chinese overheid nu optreedt tegen de fanclubs. Zij ziet het als een gevaar dat grote groepen jongeren zich organiseren buiten de controle van de overheid om, en dan ook nog eens rond idealen en morele maatstaven die sterk afwijken van wat de Communistische Partij van China (CPC) propageert. Anders gezegd: niet Kris Wu, maar Xi Jinping moet de onomstreden held zijn van China’s jeugd.