Een goede seriefinale hoeft de eindjes niet aan elkaar te knopen

Anatomie van de tv-serie Welke onderdelen maken een serie goed? Deze zomer ontleden we wekelijks de televisieserie. Van de eerste seconde tot de allerlaatste scène. Deze week: het einde. Volgende week: series die te lang doorgaan.

Nora Durst (gespeeld door Carrie Coon) houdt een minutenlange monoloog in de slotscène van The Leftovers.
Nora Durst (gespeeld door Carrie Coon) houdt een minutenlange monoloog in de slotscène van The Leftovers. Beeld HBO

Hoe een televisieserie besluit een punt achter verhaal te zetten, heeft impact op alles wat ervoor kwam. Een slecht einde kan de hele serie in een ander licht plaatsen. Alle acht seizoenen van Game of Thrones verloren iets van hun glans na een ongeloofwaardig en overhaast einde van de fantasy-saga. Kijkers van How I Met Your Mother voelden zich volledig bekocht toen de moeder uit de titel eindelijk – na bijna acht seizoenen – verscheen om vrijwel direct weer te sterven. En Lost-fans lieten na de seriefinale, een van de meest controversiële uit de televisiegeschiedenis, massaal weten spijt te hebben van de uren die ze in de show hadden geïnvesteerd.

Nu is het een helse opgave om miljoenen kijkers allemaal tevreden te stellen. Zeker omdat series tegenwoordig online volledig worden ontleed en geanalyseerd. Niet zelden verzinnen fans samen een spectaculairder slot dan de schrijvers. Maar dat betekent niet dat het onmogelijk is een serie tot een goed, zelfs uitzonderlijk einde te brengen.

Zo liet de heldin uit het hier eerder besproken Fleabag de kijker letterlijk achter bij de bushalte waarna zij, na een kleine zwaai, het beeld uitwandelde. Een definitief en vooral passend einde aan de serie die altijd al een stapje voorliep op haar kijkers. En comedyserie Veep kwam in de allerlaatste aflevering uitgebreid terug op een grapje over de mogelijkheid dat acteur Tom Hanks ooit komt te overlijden, dat in de allereerste aflevering tussen neus en lippen door was gemaakt. Daarmee het cirkeltje op prachtige wijze rondmakend.

Een einde dat meer vragen oproept

Nu hoeft een seriefinale niet alle losse eindjes aan elkaar te knopen, of de personages een definitief (of happy) einde te geven om memorabel te zijn. De beste slotakkoorden laten kijkers zelfs achter met een borst vol uiteenlopende emoties, en een flinke dosis nostalgie voor het avontuur dat plots achter hen ligt. Een van de meest bevredigende en tegelijkertijd emotioneel overweldigende serie-eindes van de laatste jaren, kwam in 2017 van het (veel te) weinig bekeken The Leftovers. Zeven jaar nadat hij een storm aan kritiek kreeg voor het einde van Lost, haalde showrunner Damon Lindelof zijn revanche met dit kleine kunstwerk. Een einde vol symboliek dat leunt op een minutenlange monoloog van één van de hoofdpersonen waarin ze het centrale mysterie uit de serie – het plotselinge verdwijnen van 2 procent van de wereldbevolking – verre van verklaart en eerder nog wat meer vragen opwerpt. Toch omarmden kijkers het slot met beide armen, en gaven ze allemaal een persoonlijke invulling aan wat het verhaal – voor hen – had betekend.

Ook het einde van The Sopranos werkte als een soort Rorschachtest. De laatste minuten zijn, veertien jaar nadat ze werden uitgezonden, nog steeds de meest gedebatteerde minuten van het moderne televisietijdperk. Is Tony Soprano geliquideerd in de seconde nadat het beeld abrupt op zwart ging en het rocknummer Don’t Stop Believin’ werd afgekapt bij de woorden ‘don’t stop’ (tot verwarring van veel televisiekijkers in 2007 die dachten dat hun kabel was uitgevallen)? Of kon hij zonder problemen zijn gefrituurde uienringen opeten en leeft hij – in een fictief New Jersey – nog steeds? Showrunner David Chase heeft het lot van Soprano tot op heden nooit willen verklappen, ook al wordt het hem ieder interview gevraagd.

Het beste einde hoef je niet te zien, dat voel je.