Laatste ontwikkelingen Afghanistan

Nederlandse militairen helpen evacués naar vliegveld te krijgen

Dit blog is afgesloten

Dit blog is afgesloten. Lees alles over de ontwikkelingen in Afghanistan in ons nieuwe blog.

‘Brandstichting en vuurwerk bij opvang Harskamp’

Even leek de rust teruggekeerd buiten de opvang van Afghaanse vluchtelingen in Harskamp, maar rond 22.00 ontstonden er alsnog opstootjes tussen de jongeren en de politie, zo meldt de regionale krant De Gelderlander. Er zou een auto in brand zijn gestoken en knalvuurwerk zijn afgestoken.

De brandweer kwam ter plaatse om te blussen, wat de jongeren volgens het regionaal dagblad probeerden te voorkomen. Daarop zouden honden zijn ingezet om de jongeren terug te dringen. De politie kon op dit moment tegen NRC nog niets zeggen over hun inzet bij Harskamp. Ook is niet bekend of er arrestaties zijn verricht.

Bij de opvang voor vluchtelingen is brand gesticht dinsdagavond. Foto persbureau Heitink/ANP

Jongeren protesteren bij Afghaanse vluchtelingenopvang in Ede

Ongeveer 250 mensen, vooral jonge mannen, kwamen dinsdag bijeen voor de legerplaats Harskamp in de gemeente Ede om te protesteren tegen de opvang van Afghaanse vluchtelingen aldaar. Dat melden dagblad AD en persbureau ANP.

De jongeren hadden kratten bier meegenomen die werden leeggedronken en ze riepen leuzen als „eigen volk eerst”, aldus de aanwezige AD-verslaggever. Stichting VluchtelingenWerk Nederland stelt daar tegenover dat ze continu gebeld worden door mensen die willen helpen. „We zijn overweldigd door alle steun uit heel het land. Daar doen een paar rotjes niks aan af.”

In Harskamp is plaats gemaakt voor de opvang van achthonderd Afghanen. Het gaat om mensen die vanwege hun inzet voor Nederland en Europa hun leven niet zeker zijn in hun thuisland, nu de Taliban daar de macht heeft gegrepen, en hun familieleden.

Twitter avatar VluchtelingWerk VluchtelingenWerk Nederland Intussen blijft bij ons de telefoon maar rinkelen met mensen die hulp en spullen aanbieden! 🙏☎️ We zijn overweldigd door alle steun uit heel het land. Daar doen een paar rotjes niks aan af. Bedankt allemaal! 💪 https://t.co/ImRsrdqLRJ

Op staat voor de opvang bij de Harskamp. Foto Herman van Gestel

Nederlandse militairen helpen evacués naar vliegveld te krijgen

Nederlandse militairen in Kabul gaan helpen om Afghaanse evacués naar het vliegveld te halen. „Defensie en Buitenlandse Zaken [doen] al het mogelijke om te evacueren personen op het vliegveld van Kaboel te krijgen”, schrijft het demissionaire kabinet dinsdagavond aan de Kamer. Het lijkt een omfloerste manier om te zeggen dat er militairen de stad in gestuurd worden om evacués te halen.

Om die missie niet in gevaar te brengen, brengt de regering op dit moment niet meer details naar buiten. Momenteel wordt 24 uur per dag gewerkt aan de evacuaties van Afghanen die hier vanwege hun werk voor de Nederlandse of Europese missie recht op hebben. De Nederlandse ambassadeur uit Bagdad, Michel Rentenaar, is ingevlogen om in wisseldiensten met de ambassadeur voor Afghanistan, Caecilia Wijgers, de diplomatieke post dag en nacht te laten draaien.

In totaal zijn er ongeveer negentig Nederlandse militairen actief in de evacuatie. Een deel van deze militairen zit in Islamabad en Tbilisi, de twee plekken die als tussenstop dienen tijdens de evacuatie.

Biden houdt vast aan vertrek op 31 augustus uit Kabul

President Joe Biden blijft bij zijn belofte om de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Afghanistan, en dus de evacuatieoperatie, op 31 augustus te beëindigen. Dat heeft een bron binnen zijn regering dinsdag gezegd tegen persbureau Reuters. Onder meer het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk hebben Biden opgeroepen de evacuatieoperatie uit te stellen tot na 31 augustus omdat slechts een fractie van de mensen die daarvoor in aanmerking komen uit Afghanistan is weggehaald. Ook demissionair minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) zei vandaag „extra tijd” nodig te hebben voor de evacuaties.

Het besluit van Biden volgt op een aanbeveling van het Pentagon. De woordvoerder van het ministerie van Defensie, John Kirby, zei dinsdag dat hij gelooft dat het mogelijk is om alle Amerikanen vóór 31 augustus weg te halen uit Afghanistan. Kirby stelde verder dat „enkele duizenden” Amerikanen inmiddels zijn geëvacueerd, maar gaf geen exact aantal.

De leiders van de G7, onder wie Biden, kwamen dinsdag samen voor een overleg over Afghanistan. Of de andere wereldleiders daarin hun frustratie hebben geuit over de deadline van de VS, wilde de Britse premier Boris Johnson na afloop niet zeggen. Wel zei hij dat de Taliban een veilige doorgang moeten garanderen voor iedereen die Afghanistan wil verlaten, ook na 31 augustus. Eventuele sancties kunnen volgens Johnson „diplomatiek, economisch en politiek” van aard zijn.

De Taliban zijn in ieder geval vermoedelijk tevreden met Bidens voornemen om op 31 augustus te vertrekken. De fundamentalistische groepering waarschuwde dinsdag al niet akkoord te zullen gaan met een eventuele verlenging en dreigde met „consequenties” als Amerikaanse militairen langer dan 31 augustus in Afghanistan blijven.

Vierde opvang Afghanen komt in Gelderse Heumen

Er is een vierde locatie aangewezen voor de opvang van Afghaanse vluchtelingen: het Gelderse Heumen. Daar staat een noodopvangkamp, Heumensoord, dat eerder is gebruikt voor de opvang van Syrische en Eritrese vluchtelingen, schrijft De Gelderlander. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) maakte de nieuwe bestemming dinsdagmiddag bekend.

Eerder zijn in Zeist, het Groningse Zoutkamp en het Edese legerplaats Harskamp al opvanglocaties opgebouwd voor enkele honderden Afghanen die naar Nederland zijn geëvacueerd na de overname van de Taliban.

De Harskamp is dinsdagmiddag in gebruik genomen maar zal naar verwachting snel vol zijn. Later op de dag zal de burgemeester van Nijmegen, Hubert Bruls, meer informatie bekendmaken over opvanglocatie Heumensoord.

Afghanen mogen van Taliban niet meer naar vliegveld van Kabul

De Taliban willen niet langer dat Afghanen naar het vliegveld van Kabul vluchten. Dat heeft de woordvoerder van de Taliban, Zabihullah Mujahid, dinsdag tijdens een persconferentie gezegd, melden de BBC en persbureau Reuters. Het verbod is volgens hem ingesteld vanwege de „chaotische taferelen” bij de luchthaven.

Mujahid zei dat de Verenigde Staten mensen blijven uitnodigen om naar het vliegveld te komen om ze te evacueren. Hij vroeg de Amerikanen om de Afghaanse bevolking niet meer aan te moedigen het land te verlaten. „We hebben hun talent nodig.” De woordvoerder vroeg de mensenmassa die nu nog op het vliegveld van Kabul is om naar huis te gaan en garandeerde hun veiligheid. Hij herhaalde dat de Taliban niet van plan zijn om de deadline van 31 augustus te verlengen. Dat betekent dat Amerikaanse militairen na die datum niet meer in Afghanistan mogen blijven. Een verlenging zou volgens Mujahid een „schending van de overeenkomst” tussen de Taliban en de Verenigde Staten zijn.

Lees ook: Vrouwen in Afghanistan: ‘Zo willen we echt niet leven’

Tijdens de persconferentie beweerde Mujahid dat vrouwen niet permanent zijn uitgesloten van werk, maar dat ze momenteel het beste thuis kunnen blijven. Dat zou een „slechte behandeling” kunnen voorkomen. Volgens hem zullen ze hun werk niet verliezen en wordt hun salaris gewoon doorbetaald. Mujahid vertelde verder dat Afghaanse media weer in bedrijf zouden zijn, net als ziekenhuizen, scholen, universiteiten en lokale overheden.

Talibanwoordvoerder Zabihullah Mujahid zei dat vrouwen voorlopig het beste thuis kunnen blijven. Foto Rahmat Gul

Kaag: geen signalen dat Taliban-aanhangers zijn meegereisd naar Nederland

Demissionair minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) heeft geen signalen ontvangen dat met de evacuatievluchten uit Afghanistan ook sympathisanten van de Taliban zijn meegereisd, zei ze dinsdag tegen persbureau ANP. Kaag noemt het desondanks „een grote zorg” dat Talibanaanhangers zich mogelijk op de evacuatievluchten bevinden. De evacuatie gebeurt volgens haar onder grote druk en niet alle gegevens van de passagiers kunnen „heel goed” worden gecontroleerd op de luchthaven in Kabul.

Maandag bleek dat de Franse autoriteiten vijf geëvacueerde Afghanen verdenken van banden met de Taliban. Een van hen is dinsdag aangehouden, bevestigt de Franse minister van Binnenlandse Zaken dinsdag aan de publieke omroep Franceinfo. Deze verdachte zou zijn banden met de Taliban hebben bevestigd. Hij zou namens de groepering wapens hebben gedragen en verantwoordelijk zijn geweest voor een checkpoint van de Taliban in Kabul.

COA rekent voorlopig op 200 tot 400 Afghanen per dag

De komende dagen komen er zo’n tweehonderd tot vierhonderd Afghaanse asielzoekers aan in Nederland. Met die aantallen houdt het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) rekening zolang de evacuatie in Kabul doorgaat, zegt een woordvoerder dinsdag. Het COA stelt die prognose op basis van de Afghanen die de afgelopen dagen in Nederland zijn gearriveerd. Samen met de ministeries van Justitie en Veiligheid en Defensie kijkt het COA naar nieuwe opvanglocaties voor Afghaanse vluchtelingen.

Nu maakt het COA gebruik van bestaande kazernes van Defensie in Groningen, Zeist en Ede. De meest recent ingerichte opvanglocatie is legerplaats Harskamp (in de gemeente Ede), dat achthonderd vluchtelingen kan huisvesten. Daar zijn er inmiddels 150 gearriveerd. In het Groningse Zoutkamp zijn zo’n vijfhonderd vluchtelingen opgevangen. In Zeist verblijven iets minder dan vierhonderd Afghanen. Defensie faciliteert hun onderkomen en zorgt voor maaltijden. Schietoefeningen van militairen zijn voorlopig stilgelegd om rekening te houden met de recente ervaringen van de Afghanen.

In Harskamp komen 150 asielzoekers voor wie in Zeist geen plek meer was. Ook arriveren er dinsdag 55 Afghanen die via Brussel reisden. Na verloop van tijd moeten de Afghanen doorstromen naar reguliere azc’s om daar de asielprocedure af te wachten. Bij aankomst in Nederland moeten de evacués eerst tien dagen in quarantaine volgens de coronaprotocollen.

‘Geheime onderhandelingen tussen CIA-top en Taliban in Kabul’

De Amerikaanse inlichtingendienst CIA heeft maandag een clandestiene ontmoeting gehad met een delegatie van de Taliban in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Op de bijeenkomst werd waarschijnlijk onderhandeld over de vertrekdatum van de VS uit Afghanistan, die is vastgesteld op 31 augustus. Dat melden Amerikaanse media, waaronder The Washington Post op basis van gesprekken met anonieme betrokkenen. Het was volgens de krant de eerste ontmoeting tussen een Amerikaanse delegatie en de Taliban sinds de groepering de macht overnam in Afghanistan.

De Amerikaanse president Joe Biden vaardigde met CIA-topman William Burns een doorgewinterde diplomaat af naar de ontmoeting. Namens de Taliban voerde Abdul Ghani Baradar het woord. Hij is een van de medeoprichters van de Taliban en leidt de politieke tak van de fundamentalistische organisatie in Qatar. Baradar onderhandelde eerder met de Amerikanen. Hij zat tussen 2010 en 2018 vast in een Pakistaanse gevangenis, nadat uitgerekend de CIA hem had opgespoord en opgepakt.

Westerse bondgenoten hebben de druk richting Biden opgevoerd om de datum van 31 augustus – de dag dat de Amerikaanse militairen moeten vertrekken uit Kabul – uit te stellen. Namens Nederland pleitte demissionair minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) daar dinsdag voor. Publiekelijk hebben de Taliban laten weten dat een langer Amerikaans verblijf onbespreekbaar is. Vandaag spreken de G7-landen over een langere militaire aanwezigheid van de VS in Kabul.

Lees ook: Contouren van Talibanbewind: sharia, geen democratie

Abdul Ghani Baradar is een van de medeoprichters van de Taliban. Foto Karim Jaafar/AFP

WHO: nog maar één weekvoorraad aan medische hulpmiddelen in Afghanistan

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) maakt zich zorgen over een dreigend tekort aan medische hulpmiddelen in Afghanistan. Vanwege de restricties op het vliegveld in Kabul kunnen medicijnen en andere benodigdheden voor de gezondheidszorg niet worden geleverd, waardoor er nu nog slechts voor één weekvooraad beschikbaar is. Dat heeft de WHO in een persconferentie over de situatie in Afghanistan bekendgemaakt. Maandag sprak de WHO nog over een voorraad van anderhalve week.

Het grootste deel van de gezondheidscentra in het land is ondanks de machtsovername door de Taliban operationeel gebleven, maar een deel van het vrouwelijk personeel komt niet meer naar het werk. Ook zouden sommige vrouwelijke patiënten afzien van een doktersbezoek uit angst de Taliban op straat tegen te komen.

Daarnaast vreest de WHO dat de onrust in Afghanistan leidt tot een stijging van het aantal coronabesmettingen in het land. De afgelopen week nam het aantal afgenomen tests vanwege de onrusten met 77 procent af ten opzichte van de week ervoor. Hierdoor is er minder zicht op de verspreiding van het coronavirus.

Een bij gevechten gewond geraakte Afghaan wordt verzorgd in een ziekenhuis. Foto Sidiqullah Khan/AP Photo

VN: meldingen van executies door Taliban in Afghanistan

De Taliban hebben recent executies uitgevoerd in Afghanistan. Dat melden de Verenigde Naties (VN) op basis van bronnen die de organisatie als betrouwbaar beschouwt. Ook zijn er signalen van beperkingen van vrouwenrechten en onderdrukking van protesten tegen de fundamentalistische beweging. Dat heeft VN-mensenrechtenchef Michelle Bachelet dinsdag laten weten in een toespraak voor de mensenrechtenraad van de Verenigde Naties. Ze maakte niet bekend hoe, hoeveel en waar de executies plaatsvonden.

Bachelet wil dat de VN-mensenrechtenraad de situatie in Afghanistan intensiever in de gaten houdt. Dinsdag onderhield de raad een spoedbijeenkomst over het land waar de Taliban sinds anderhalve week de scepter zwaaien. De fundamentalistische beweging heeft na de overname gezegd vrouwen onder hun regime mochten blijven werken volgens de voorschriften van de sharia. De VN roepen op om die beloften na te komen, nu uit verschillende Afghaanse gebieden verhalen komen van vrouwen wier vrijheid is beperkt.

De Europese Commissie heeft dinsdag laten weten de noodsteun voor Afghanistan op te schroeven van 50 miljoen euro naar 200 miljoen euro. Dat schrijft voorzitter Ursula von der Leyen op Twitter. Volgens Von der Leyen komt het geld bovenop de bijdragen die EU-lidstaten al hadden toegezegd. Voorwaarde voor de noodsteun is dat de Taliban de mensen- en vrouwenrechten respecteren. Von der Leyen heeft niet duidelijk gemaakt hoe dat gecontroleerd moet worden.

Kaag wil ‘extra tijd’: we moeten ook na 31 augustus evacueren

Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Sigrid Kaag (D66) wil dat de evacuatieoperaties in Afghanistan ook na 31 augustus door blijven gaan. Anders zullen veel evacués niet naar Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk of Frankrijk kunnen vliegen, denkt Kaag. De minister wil daarom „extra tijd” voor de evacuaties, zo zegt ze volgens persbureau ANP.

Lees ook: Westerse landen in race tegen de klok met week te gaan in Kabul

De Amerikaanse president Joe Biden hield eerder 31 augustus aan als streefdatum waarop Amerikaanse militairen moeten zijn vertrokken uit Afghanistan. Eerder suggereerde Biden het verblijf te zullen verlengen. Verschillende westerse bondgenoten hebben daarop aangedrongen bij de VS. De Amerikanen besturen de luchthaven van Kabul momenteel; in het gebied daarbuiten voeren de Taliban het bewind. Voor de Taliban is een langer Amerikaans verblijf geen optie: de fundamentalistische beweging dreigde met „consequenties” als de VS niet voor 31 augustus vertrokken zijn.

Kaag stelde dat in de nacht van maandag op dinsdag tweehonderd evacués „onder heel moeilijke omstandigheden” op een vliegtuig in Kabul zijn gezet. De minister weet niet hoeveel Nederlanders tot die groep behoren. Inmiddels zijn nu zeven evacuatievluchten uit Kabul aangekomen op Schiphol, in het laatste toestel zaten negen Nederlanders. Defensie heeft in totaal ruim duizend mensen uit Afghanistan geëvacueerd, anderhalve week nadat de Taliban aan de macht kwamen.

Een van de evacuatievliegtuigen landt op Schiphol. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Britse Defensieminister: evacueren na 31 augustus ‘onwaarschijnlijk’

Het Verenigd Koninkrijk voorziet dat 31 augustus de uiterste datum is om evacués via hoofdstad Kabul uit Afghanistan te laten vertrekken. Minister van Defensie Ben Wallace zegt dinsdag tegen Sky News dat het „onwaarschijnlijk” is dat evacuaties ook na eind augustus door kunnen gaan. Volgens Wallace wordt Afghanistan steeds onveiliger naarmate de streefdatum nadert. Des te langer evacués in Kabul blijven, des te gevaarlijker het evacueren wordt, aldus de minister.

De Taliban patrouilleren in het gebied rondom het vliegveld in de hoofdstad. Op de luchthaven zelf zijn Amerikaanse militairen de baas. President Joe Biden heeft eerder gesuggereerd om hun verblijf te verlengen tot na augustus om de evacuaties af te ronden. Ook de Britse premier Boris Johnson is daar voorstander van, maar voor de Taliban is een langer Amerikaans verblijf onbespreekbaar. Als de Amerikanen voor 31 augustus niet weg zijn, dan volgen er „consequenties”, waarschuwden de Taliban maandag.

Dinsdag spreken Biden en Johnson op een G7-top over de situatie in Afghanistan. De zeven grote industrielanden praten daar over een gezamenlijke evacuatiestrategie en de deadline van eind augustus. Meerdere bondgenoten van de Verenigde Staten hebben aangedrongen bij Biden om de streefdatum uit te stellen.

Zevende evacuatievliegtuig aangekomen op Schiphol, 184 evacués aan boord

Een zevende evacuatievliegtuig uit Kabul is dinsdagochtend omstreeks 08.50 uur geland op luchthaven Schiphol in Amsterdam. Aan boord bevonden zich 184 evacués uit Afghanistan, zo laat een woordvoerder van het ministerie van Defensie weten. Van de 184 passagiers hebben negen een Nederlands paspoort. Defensie weet niet welke nationaliteit de overige inzittenden hebben.

Defensie evacueert Nederlanders en Afghanen die werkten voor de Nederlandse missie in hun land, zoals tolken, beveiligers en ambassadepersoneel. De Nederlandse regering evacueerde ruim duizend mensen uit Afghanistan sinds de Taliban anderhalve week geleden vanuit het presidentieel paleis in Kabul bekendmaakten de Afghaanse hoofdstad ingenomen te hebben.

Welkom in dit blog

Welkom in een nieuw blog over de crisis in Afghanistan, waarin de redactie van NRC het nieuws bijhoudt over de nasleep van de machtsovername van de Taliban. Ook houdt dit blog de laatste ontwikkelingen bij over evacuaties van buitenlanders en Afghaans personeel van de internationale missies, vanaf het vliegveld van Kabul.

Maandag dreigden de Taliban dreigen met „consequenties” als de Verenigde Staten de terugtrekking van militairen uit Afghanistan uitstellen. Taliban-woordvoerder Suhail Shaheen noemt de datum 31 augustus „de rode lijn”. De Amerikanen reageerden dat een verlenging waarschijnlijk niet nodig zou zijn. Er zit vaart in de evacuaties: in 24 uur haalden Amerikaanse vliegtuigen zo’n 16.000 mensen op van het vliegveld van Kabul.

In Nederland werden maandag nog twee opvanglocaties aangewezen voor de opvang van vluchtelingen uit Afghanistan. Naast het Groningse Zoutkamp zullen ook in Zeist en Ede Afghanen worden opgevangen.

Lees hier het nieuws van maandag terug