Opinie

De ingezonden brief van de 14-jarige was wél van haar eigen hand

Gelukkig was ze een paar dagen op voetbalkamp, zegt haar moeder. Dus de hatelijke reacties die er loskwamen, kreeg Rosalinde niet mee. Het was wel met haar besproken. Maar, had het meisje gezegd: dat moet je niet serieus nemen.

De 14-jarige Rosalinde Leijdekker schreef een emotionele brief aan minister-president Rutte, vorige week donderdag in NRC gepubliceerd. Ze deed een oproep aan de premier eens ernst te maken met het klimaatprobleem, voor haar en toekomstige generaties.

Dat werd landelijk nieuws. De NOS pikte het op, het meisje kwam op de radio. Andere rubrieken hingen aan de lijn: Hart van Nederland, Op1. De Partij voor de Dieren stelde Kamervragen. Of de premier „netjes” zou willen antwoorden, binnen twee weken, met afschrift naar de Kamer.

En toen kwam ook de hoon. Dit meisje met haar vroegwijze brief was natuurlijk „gemanipuleerd” door haar vader, oprichter van een duurzaam crowdfundingplatform. Die had die brief vast ingefluisterd of geschreven, met zijn dochter als een wannabe-Greta Thunberg. Kinderen doen het goed als uithangborden, niet?

Ze zijn er nog steeds een beetje door van slag, zegt de moeder van Rosalinde. Nadat GeenStijl zijn LinkedIn-account had opgediept, ontving ook haar vader ellendige haatmail, van het soort dat je niet wilt citeren. Wat bezielt die mensen? Al heeft het ook mooie dingen opgeleverd, zoals een uitnodiging voor zijn dochter om een TedX-toespraak te houden.

Misschien had hij ook gewoon een beetje pech in de dagelijkse cyclus van online haat: net was er al ophef geweest over de vader van Frédérique, die vertelde over de mishandeling van zijn kind dat niet wilde zeggen of ze een jongen of een meisje was.

Maar die brief bedacht Rosalinde, een schrijftalent, echt zelf, bezweert haar moeder. Het kind las op haar NOS-app over het jongste IPCC-rapport en wond zich erover op: „Ik ga een brief schrijven naar Rutte.” Niet verwonderlijk voor deze dochter, zegt moeder. „Als we cosmetica kopen, checkt ze meteen op een app of er micro-plastics in zitten.” Ook vegetarisme, Oeigoeren, vrouwen in Afghanistan en andere goede doelen hebben haar belangstelling.

Aan de brief die Rosalinde „in tien minuten” neerpende, veranderde haar moeder een spelfout en één formulering, meer niet. De handgeschreven brief ging naar Rutte (per post en mail) en naar de krant, mét een door haar vader uitgetypte versie. Die laatste – die de brief bij Opinie werd – is hier en daar gestroomlijnd, wat een ‘volwassener’ indruk kan wekken. Maar niet inhoudelijk veranderd. De handgeschreven versie, die ik te lezen kreeg, is onbetwistbaar een 14-jarige hartenkreet.

Natuurlijk is het oppassen met publiciteit van en over minderjarigen. Kinderen worden al snel kanonnenvoer voor wereldproblemen van volwassenen – of alibi’s voor hun slechte geweten. Zie Greta Thunberg die bij de VN de wereld de les las over de klimaatcrisis. Of het Pakistaanse meisje Malala Yousafzai, bijna vermoord door de Taliban, dat uitgroeide tot symbool van de strijd voor onderwijs aan meisjes en vrouwen.

Anderzijds, waarom zou een 14-jarige niet iets kunnen vinden, in volle overtuiging? Het Stijlboek van NRC heeft een lemma over kinderen. Dat bepaalt dat zij niet mogen worden geïnterviewd zonder medeweten van ouders of andere volwassenen – maar niet dat ze niks mogen zeggen of vinden.

Geldt dat ook voor brieven?

NRC drukte eerder twee brieven af van havo-4-scholieren, een „opdrachtje van de leraar Nederlands”, noteerde de chef Opinie in de inbox van de redactie. Ze vielen op in de dagelijkse lading post, maar werden gekozen „omdat het goede inhoudelijke brieven waren”, aldus de chef. Die besloot: „Waarbij we deze nieuwe generatie briefschrijvers van harte welkom heten.”

Begrijpelijk, want het cliché is dat briefschrijvers gepensioneerde leunstoelgeneraals zijn die na een sherry-besprenkelde middag met ‘vrinden’ in de tuin hun ergernis eens op papier zetten. In werkelijkheid is het een gevarieerd gezelschap – wel nog steeds met overwegend mannen.

Had de redactie Opinie bij die brief moeten vermelden dat de vader van het meisje werkt in de duurzaamheidssector, zoals een lezer op basis van GeenStijl meent (haar moeder is trouwens lerares wiskunde)? Nou ja, bij volwassen briefschrijvers staat ook niet standaard vermeld uit welk nest ze komen, dus waarom?

De suggestie is natuurlijk: ze zal die brief wel niet zelf hebben geschreven of bedacht. Maar dat deed ze dus wel, al had de redactie inderdaad voor publicatie best navraag kunnen doen bij de afzender om zich daarvan te vergewissen. Niet eens zozeer uit argwaan, maar simpelweg omdat het bijzonder is dat een 14-jarige zo’n brief schrijft. Dat wekt toch ook journalistieke interesse.

Overigens, bedrog komt soms wel degelijk voor, maar blijft voor zover ik het kan beoordelen zeldzaam. Eerder heb ik hier eens beschreven dat een briefschrijver, een oud-hoogleraar ethiek die zich onder een schuilnaam voordeed als een man die op jonge leeftijd prettige seksuele ervaringen had gehad met een oudere man, zelf een veroordeelde pedoseksueel bleek te zijn.

Even bellen kan trouwens ook achteraf gewenst zijn, uit nazorg – zeker als je weet dat een brief op de vingers kan werken van hatelijke toetsenbordtijgers. Die zijn een probleem, ook op nrc.nl – een van de redenen dat de mogelijkheid om op stukken te reageren sinds kort weer is stopgezet.

Maar aan de echtheid van deze klimaatbrief hoeven lezers niet te twijfelen. Wat Rosalinde schrijft, is haar eigen overtuiging.

Nu nog die van Mark (54).

Reacties: ombudsman@nrc.nl

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.