Vierde coronagolf laat zich niet makkelijk terugdringen

Stagnatie Het aantal positief getesten per week daalt nauwelijks. Dat onder jongere groepen de vaccinatiegraad relatief laag is, lijkt een factor.

Reizigers worden bij terugkeer op Eindhoven Airport gecontroleerd op hun coronabewijs.
Reizigers worden bij terugkeer op Eindhoven Airport gecontroleerd op hun coronabewijs. Foto ROB ENGELAAR/ANP

De vierde golf wil maar niet helemaal uitdoven. Na een hoge besmettingspiek in juli, toen er meer dan 10.000 positieve tests per dag werden gemeld, werd een snelle daling ingezet. Maar sinds vorige week daalt het aantal positieve tests nog maar mondjesmaat: afgelopen week kreeg het RIVM zo’n 2.366 positieve tests per dag binnen, 200 minder dan de week ervoor. Maar er werd ook veel minder getest. Van de afgenomen tests was 14,6 procent positief, een flinke stijging ten opzichte van de 12,9 procent van vorige week. Het is daarom maar de vraag of het aantal daadwerkelijke besmettingen echt is afgenomen.

Het reproductiegetal, dat staat voor hoeveel mensen een besmet persoon gemiddeld aansteekt, ligt rond de 1, berekende het RIVM. Dat betekent dat het aantal besmette personen nauwelijks nog afneemt.

Bovendien daalt het aantal nieuwe ziekenhuisopnames ook maar heel geleidelijk. In de eerste week van augustus daalde het aantal nieuwe opnames op de verpleegafdeling van zo’n 80 Covid-19-patiënten per dag naar een kleine 70. Maar sindsdien gaat het niet zo snel meer. Afgelopen week werden er dagelijks ruim 65 nieuwe Covid-19-patiënten opgenomen, blijkt uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Het enige lichtpuntje in de laatste cijfers: er worden wel steeds minder nieuwe patiënten op de IC opgenomen; dat aantal daalde van zo’n 20 naar een kleine 15 per dag.

Nieuwe versoepelingen

De cijfers zijn veel hoger dan vorig jaar, toen er rond dezelfde tijd gemiddeld vier coronapatiënten per dag op de IC werden opgenomen en zo’n 15 op de verpleegafdeling. De situatie verschilt wel door de hoge vaccinatiegraad die in Nederland is bereikt; inmiddels is zeker 75 procent van alle volwassenen gevaccineerd; 85 procent heeft een eerste prik gehad. Onder jongere groepen is dat percentage wel veel lager; zo’n 65 procent van de mensen in de leeftijdsgroep tussen de 18 en 30 jaar heeft een eerste prik gehad. De afgelopen weken neemt dat percentage nauwelijks nog toe. Onder die groep vinden juist de meeste besmettingen plaats. Zo’n 20 procent van de patiënten die op de verpleegafdeling werd opgenomen, is onder de 30.

Lees ook: Rutte en De Jonge tonen zich optimistisch én voorzichtig. Ze willen alle maatregelen afschaffen, maar een nieuwe golf besmettingen voorkomen

Er zijn geen voorwaarden verbonden aan de versoepelingen van 30 augustus, als er weer fysiek onderwijs zonder beperkingen mag worden gegeven op mbo’s en het hoger onderwijs – dat gaat hoe dan ook door. Drie weken later zou de anderhalve meter in de hele samenleving opgeheven worden, maar die datum staat wél „met potlood geschreven”, waarschuwde demissionair premier Mark Rutte (VVD) afgelopen vrijdag. Die versoepelingen kunnen alleen doorgaan als het aantal ziekenhuisopnames beperkt blijft. Hoeveel opnames het kabinet precies acceptabel vindt, is nog onduidelijk; daarvoor wacht het berekeningen van het RIVM af.

Twee miljoen straks nog vatbaar

Het kabinet is voorzichtig, omdat er ook na de vaccinatiecampagne nog duizenden mensen in het ziekenhuis kunnen komen. Volgens het RIVM zijn er in september nog een kleine twee miljoen mensen die vatbaar zijn voor het virus omdat ze niet zijn gevaccineerd en de infectie nog niet hebben doorgemaakt. Als die allemaal besmet raken, kan dat leiden tot tussen de 2.200 en 3.400 IC-opnames. Het kabinet wil voorkomen dat die opnames in korte tijd nodig zijn omdat de ziekenhuizen de toestroom niet aan zouden kunnen.

Lees ook: Lessen van de vierde golf om vijfde te voorkomen

De speelruimte voor versoepelingen wordt beperkt door het grote aantal operaties en andere behandelingen van niet-coronapatiënten die de afgelopen maanden werden uitgesteld. Daardoor is er minder plek voor coronapatiënten. Op dit moment liggen er zo’n 200 coronapatiënten op de IC, onder normale omstandigheden is er plek voor zo’n 100 mensen met Covid-19.