In het paleis van de zonnekoning is niemand thuis

Duurste huizen Het Château Louis XIV in Louveciennes is niet van Lodewijk XIV. Het is van de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. En hij is niet thuis.

Het duurste huis van Frankrijk: Château Louis XIV in Louveciennes.
Het duurste huis van Frankrijk: Château Louis XIV in Louveciennes. Foto Charles Platiau/Reuters

Twee Chinese vrouwen kijken verbaasd op van hun telefoons. Of ze het kasteel kunnen bezoeken, gebaren ze. De verbodstekens en camera’s die om de tien meter zijn opgesteld zeggen ‘nee’. Dat het kasteel alleen bereikbaar is via modderwegjes in plaats van een riante boulevard was al een indicatie: dit is geen toeristische attractie.

De fout is menselijk: op Google Maps staat deze plek, zo’n 20 kilometer ten westen van Parijs, aangeduid als Château Louis XIV van Louveciennes. Wie wil er nu niet een kijkje nemen in het paleis van de Zonnekoning? Maar Lodewijk XIV heeft niets te maken met dit kasteel, dat tussen 2008 en 2011 is gebouwd op de ruïnes van een oud landhuis. Het is eigendom van Mohammed bin Salman, de Saoedische kroonprins.

Toen het in 2015 werd verkocht voor 275 miljoen euro gold dat als de hoogste prijs ooit betaald voor een privéwoning. De verkoop trok wereldwijde aandacht, maar de eigenaar bleef lang verscholen achter het vastgoedbedrijf SCI Château Louis XIV. „Eerlijk gezegd dacht ik dat we met een Franse nouveau riche te maken hadden, iemand die graag een roitelet (winterkoninkje) wilde zijn”, zegt Philippe Berton, de voorzitter van de genealogische en historische kring van Louveciennes.

Berton werd destijds vaak geciteerd in de media, al tastte ook hij volledig in het duister. Hij heeft er vandaag niets aan toe te voegen. Behalve dat MBS, zoals de kroonprins vaak genoemd wordt, voor zover hij weet nooit meer in Louveciennes is geweest sinds een nachtelijk bezoek in mei 2015. „Zelfs niet toen hij in 2018 in Parijs was voor een ontmoeting met president Macron.” Verder, zegt Berton, heeft ook hij geen idee wat zich achter de kasteelhekken afspeelt.

Vanaf de Chemin des Gressets kun je hier en daar een glimp opvangen. Het kasteel mag dan niet bewoond zijn maar de fonteinen spuiten voluit water. Het zicht op het kasteel zelf wordt belemmerd door een driehoekig toegangsgebouw. Er wordt gebouwd aan een concièrgewoning, toont de bouwaanvraag die zelfs een Saoedische kroonprins moet ophangen.

Het was The New York Times die in december 2017 achterhaalde dat MBS de mysterieuze koper was. De krant volgde het spoor van vennootschappen, met de hulp van de gelekte Paradise Papers, en kwam uit bij Eight Investments: een Saoedische firma die bestuurd wordt door Bader Alsaker, die ook het privévermogen van MBS beheert. Hetzelfde Eight Investment kocht in 2015 ook een superjacht voor de kroonprins. Prijskaartje: 420 miljoen euro. Het nieuws was des te opmerkelijker omdat MBS een maand eerder de grootste miljardairs van het koninkrijk had opgesloten in het Ritz-Carlton-hotel in Riad om hen geld uit de zakken te kloppen, zogenaamd in de strijd tegen de corruptie en voor de modernisering van Saoedi-Arabië. Dalende olieprijzen dwongen het koninkrijk tot zuinigheid; de tijd van steenrijke sjeiks en prinsen en hun dure fratsen was voorbij. Behalve voor MBS dan.

Lees ook dit interview met de weduwe van Khashoggi: ‘Jullie zouden je moeten schamen’:

Het domein van Louveciennes was al langer in Saoedische handen. Het was in 2008 aangekocht door Emad Khashoggi, gespecialiseerd in luxe-eigendommen via zijn Frans vennootschap Cogemad. Khashoggi is een neef van Jamal Khashoggi, de journalist die in 2018 aan stukken werd gesneden in het Saoedische consulaat in Istanbul, naar alle waarschijnlijkheid op bevel van MBS.

Wat we weten over het kasteel, en het beeldmateriaal dat er is, dateert uit de periode dat Cogemad het te koop aanbood via veilinghuis Christie’s. „Het idee was om alle elementen uit het verleden over te nemen maar met het comfort van vandaag”, vertelde Christelle Revol, hoofd marketing van Cogemad aan het zakenblad Capital tijdens een rondleiding in 2015.

Te hoog gegrepen

Khashoggi wilde eerst een kopie van het kasteel van Versailles bouwen, maar dat bleek zelfs voor een Saoedische miljonair te ambitieus. Dus liet Khashoggi zich inspireren door het kasteel van Vaux-le-Vicomte, dat op zijn beurt de inspiratiebron was van Lodewijk XIV voor Versailles. Voor de bouw is zoveel mogelijk gewerkt met technieken en materialen uit de 17de eeuw. Alleen: de bouw van Vaux-le-Vicomte duurde vijftig jaar. Khashoggi deed het in drie, door de basisconstructie in gewapend beton te doen.

Er zijn wel meer verschillen. Van Versailles is bekend dat het er geweldig stonk: er waren slechts twee toiletten voor de drie- tot tienduizend courtisans en courtisanes die Lodewijk XIV rond zich had verzameld. Die deden daarom hun behoefte in alle hoeken van het paleis, of ze kiepten de inhoud van hun kamerpot uit het raam. Dat is in Louveciennes niet nodig: alleen al het appartement op de eerste verdieping, bedoeld voor de kasteelheer, heeft vier badkamers, uiteraard van marmer.

Het pièce-de-résistance van het kasteel is een salon op de bodem van de slotgracht. Het heeft een glazen koepel met zicht op karpers en steuren

Het pièce-de-résistance van het kasteel is een salon op de bodem van de slotgracht. Het heeft een glazen koepel met zicht op karpers en steuren. Realityster Kim Kardashian nam er in 2014 een selfie met modeontwerper Olivier Rousteing, waarna het gerucht ging dat Kardashian haar huwelijk met Kanye West wilde voltrekken in Louveciennes. Burgemeester Pierre-François Viard zei in 2018 tegen Le Monde dat hij MBS „met plezier zal ontvangen, zoals elke inwoner van Louveciennes”.

De gemeente is niet rijk geworden van het duurste privéhuis ter wereld op haar grondgebied. De belasting op de verkoop, zo’n drie miljoen euro, is niet verschuldigd omdat de verkoop geregeld is via het schuiven met aandelen. Eigenaars moeten in Frankrijk wel elk jaar melden wie een pand bewoont met het oog op de woonbelasting. In regio’s met grote spanningen op de woningmarkt, en Louveciennes valt daaronder, geldt bovendien een leegstandtaks. Dat het kasteel onbewoond is, staat buiten kijf. Maar door de financiële constructie erachter is MBS ook de leegstandtaks niet verschuldigd.

Correctie (maandag 16 augustus): In een eerdere versie van dit artikel stond op enkele plekken de naam Khashoggi verkeerd gespeld. Dat is hierboven aangepast