‘Alternatieve’ beurs is lang niet altijd een alternatief

Deze rubriek belicht iedere maandag ontwikkelingen op de beurs. Ditmaal: alternatieve beursplatforms.

Foto Andrew Kelly/Reuters

Weleens gehoord van Npex of Nxchange? Nee, dat zijn geen flitsende start-ups, maar alternatieve beursplatforms. Net als bij de AEX, de London Stock Exchange of de Nasdaq kunnen bedrijven hier een notering hebben. Dit soort platforms daagt gevestigde partijen uit doordat ze goedkoper zijn en minder regels hebben.

Hoewel de alternatieve platforms daarmee prima passen tussen de Ubers en Airbnb’s van deze tijd, zijn ze geen nieuw fenomeen. Al in de jaren tachtig bestond naast de AEX de Parallelmarkt. Maar wat moet je daarmee als belegger?

Errol Keyner van beleggersvereniging VEB is stellig: de professionals vinden er hun weg wel, maar als particulier heb je weinig te zoeken op een alternatief platform. „Op de gewone beurzen heb je voldoende keuze om een mooie portefeuille samen te stellen en op een verstandige wijze vermogen op te bouwen.”

De invloed van alternatieve beurzen is beperkt, met uitzondering van ‘dark pools’

Nog afgezien van de kwaliteit van veel fondsen die op een alternatief platform genoteerd staan, is de prijsvorming daar veelal nadelig, legt Keyner uit. Hij benadrukt direct dat hij niet bedoelt dat de platforms daar zelf schuldig aan zijn. Het heeft alles te maken met de liquiditeit: de mate waarin sprake is van vraag en aanbod op een beurs. „Op grote beurzen vinden iedere seconde zoveel transacties plaats dat het geen invloed heeft op de koers van bijvoorbeeld Unilever of je duizend aandelen koopt of verkoopt”, zegt Keyner.

Redelijke prijzen

Dat biedt de zekerheid dat je als belegger altijd voor een redelijke prijs kunt kopen of verkopen. Volgens Keyner is dat minder het geval op de veel kleinere, alternatieve beurzen. „Daar is vaak een groter verschil tussen de bied- en laatprijs, en trek je als belegger aan beide kanten aan het kortste eind.”

Aan alternatieve beurzen staan vooral kleine fondsen genoteerd. „Soms gaat het om fondsen die vroeger groot waren,” zegt Keyner, „maar nu zijn gedegradeerd of zelfs tegen een faillissement aanzitten. Als er weinig handel is, loont het niet meer om aan een grote beurs genoteerd te zijn, want daar moet je als bedrijf voor betalen natuurlijk.”

De handelsvolumes op alternatieve beurzen zijn zo laag dat de invloed ervan op de grote beursvloeren zeer beperkt is, zegt Keyner. Met één grote uitzondering: het zogeheten ‘dark pool traden’. Heel grote beleggers, zoals pensioenfondsen, denken bij aankoop van aandelen niet in duizenden, maar in miljoenen stuks. Dan zijn zelfs ‘ normale’ beurzen niet liquide genoeg om een goede prijs te ontvangen en te betalen, legt Keyner uit.

Geen openbaarheid

Beleggers in die orde van grootte zoeken elkaar daarom op in ‘dark pools’, waar zij transacties kunnen doen zonder openbaarheid. Dat gaat per definitie buiten de gereguleerde beurzen om. Keyner: „Op alternatieve beurzen is de liquiditeit laag, maar in het geval van dark pools wordt dat omzeild.”

Als je de dark pools buiten beschouwing laat, zijn de grote beurzen voorlopig bepalend en de alternatieve bijzaak, vindt Keyner. Verschillende Nederlandse alternatieve effectenbeurzen, zoals The Order Machine en Alternext, begonnen veelbelovend, maar stopten na een aantal jaar weer.

Alternatieve beurzen kunnen een goede opstap zijn voor kleine ondernemingen. Zo begon laadpalenmaker Fastned met een notering aan de Nxchange en promoveerde daarna naar de AEX. „Euronext is een veel grotere beurs, die geeft ons toegang tot grotere investeerders om de groei van het netwerk te financieren”, zei de topman van Fastned twee jaar geleden daarover tegen NRC.

Het doet denken aan voetbal: uiteindelijk wil iedereen toch het liefst in de eredivisie spelen.

Jolanda van de Beld

Lees ook: Hoe kunnen de beurzen records breken terwijl we net uit een economische crisis komen?

Correctie (25-08-2021): In een eerdere versie van dit stuk werden in de eerste alinea de platforms Turquoise, Cboe en Tradeweb genoemd als voorbeelden. Dat klopt niet, het zijn geen voorbeelden van alternatieve, kleinere platforms zoals in de rest van dit artikel bedoeld. Turquoise en Cboe zijn platforms voor handel in aandelen die aan verschillende beurzen genoteerd zijn, Tradeweb is een handelsplatform dat zich richt op obligaties en derivaten.