Aantal landen sluit posten in Kabul, Nederland nog niet

Afghanistan De snelle opmars van de Taliban leidt tot vertrek van ambassadepersoneel. Honderdduizenden Afghanen zijn op de vlucht.

Diverse westerse landen evacueren hun ambassadepersoneel uit Kabul na nieuwe veroveringen door de Taliban in Afghanistan. Vrijdag werd duidelijk dat Kandahar en Herat, naar bevolkingsaantal respectievelijk de tweede en derde stad van het land, in handen zijn van de radicaal-islamitische groepering. De Taliban hebben inmiddels 18 van de 34 provinciehoofdsteden veroverd op het Afghaanse leger. Gevreesd wordt dat de hoofdstad binnenkort wordt aangevallen.

Nederland bereidt het terughalen van ambassadepersoneel en militairen voor, maar wil de ambassade in Kabul zo lang mogelijk openhouden. Dat hebben demissionair ministers Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) en Ank Bijleveld (Defensie, CDA) vrijdag gezegd. De beveiliging van het ambassadepersoneel is volgens Bijleveld vooralsnog voldoende. Defensie werkt volgens Bijleveld ook samen met de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid aan de terugkeer van tolken die voor Nederland gewerkt hebben. Van de 273 tolken zijn er nu 110 met gezin naar Nederland gehaald. De rest hoopt ze „versneld” naar Nederland te kunnen halen. De Tweede Kamer onderbreekt dinsdag het reces voor een debat over Afghanistan en de tolken die voor Nederland hebben gewerkt.

Noorwegen en Denemarken besloten vrijdag hun ambassades te sluiten en alle medewerkers te evacueren. Finland houdt de ambassade vooralsnog open en organiseert een chartervlucht om 130 Afghanen die voor Finland, de EU of de NAVO hebben gewerkt te evacueren. Duitsland gaat het ambassadepersoneel tot een minimum inperken. Ook komen er chartervluchten die diplomatieke staf en lokale medewerkers gaan evacueren. Die vluchten waren eigenlijk gepland voor eind augustus.

De VS en het VK sturen respectievelijk 3.000 en 600 militairen naar Afghanistan om de evacuatie van een deel van het ambassadepersoneel veilig te laten verlopen. De Verenigde Naties bekijkt de situatie „per uur”, zei een woordvoerder vrijdag. Vooralsnog blijft de organisatie in het land, er zijn alleen medewerkers uit de regio naar Kabul verplaatst.

Economisch knooppunt

Herat en Kandahar zijn de belangrijkste veroveringen van de Taliban sinds ze in mei een offensief tegen het Afghaanse leger begonnen, na de terugtrekking van buitenlandse troepen.

In Herat heeft het Afghaanse leger zich overgegeven om verdere verwoesting te voorkomen. Nadat de troepen de stad hadden verlaten, zouden de Taliban enkele tientallen militaire voertuigen, wapens en munitie in handen hebben gekregen. Talibanstrijders hebben hier vrijdag de prominente krijgsheer Ismail Khan vastgezet, die in de jaren 80 tegen de Sovjets en de Taliban vocht en die eerder deze maand honderden strijders mobiliseerde om de Taliban het hoofd te bieden.

Kandahar is een belangrijk economisch knooppunt in het land. Het vliegveld, eerder een belangrijke basis voor het Amerikaanse leger, is nog wel onder controle van de regering.

Hoewel Kabul nog niet direct gevaar loopt, krijgen de Taliban steeds grotere delen van het land onder controle. Ook Tarin Kowt, hoofdstad van de provincie Uruzgan, zou zijn gevallen. De Britse Defensieminister Ben Wallace zei vrijdag te vrezen dat Afghanistan op weg is naar een burgeroorlog. Hij vreest dat het land een broedplaats wordt voor Al-Qaida en daarmee een bedreiging voor het Westen. Als dat gebeurt, zouden de Britten opnieuw militairen kunnen sturen, aldus Wallace. De Britse premier Boris Johnson belegde vrijdag een noodberaad van zijn kabinet om Afghanistan te bespreken.

Sinds het oplaaien van het geweld zijn honderdduizenden Afghanen op de vlucht geslagen. Volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn sinds mei zeker 244.000 mensen in het land hun huis ontvlucht. Velen van hen zijn gevlucht naar Kabul, in de hoop daar veiligheid te vinden. Daar komen ze veelal op straat terecht of leven ze in geïmproviseerde kampen aan de rand van de hoofdstad. Save The Children maakt zich zorgen om de 72.000 kinderen die volgens de organisatie naar de Afghaanse hoofdstad zijn gevlucht met hun families en in parken bivakkeren. Er is weinig eten voor hen en er arriveren steeds meer vluchtelingen.