Vijf ton? Zulke salarissen gaat Go Ahead niet betalen

Eredivisie Met een klein budget wapent Go Ahead Eagles zich voor een seizoen Eredivisie. Eigenaar Alex Kroes is vastbesloten van Kowet de veertiende club van Nederland te maken én er geld mee te verdienen. „De club is geen speeltje.”

Grootaandeelhouder Alex Kroes van Go Ahead Eagles: „De promotie was geweldig, maar kwam in zekere zin te vroeg.”
Grootaandeelhouder Alex Kroes van Go Ahead Eagles: „De promotie was geweldig, maar kwam in zekere zin te vroeg.” Foto Sake Elzinga

Toen Go Ahead Eagles op woensdagavond 12 mei met 1-0 zegevierde bij Excelsior, wisten clubeigenaar Alex Kroes en technisch directeur Paul Bosvelt dat ze een probleem hadden. De overwinning betekende promotie naar de Eredivisie, omdat De Graafschap volkomen onverwacht had verzuimd een van zijn laatste drie wedstrijden te winnen. Feest op het veld, feest in Deventer. Aan het verblijf op het tweede niveau, met een zeventiende plaats (2018) als dieptepunt, was na vier seizoenen een einde gekomen. Definitief, hoopten de supporters.

Maar Go Ahead, of Kowet zoals ze in Deventer zeggen, had niet de spelers om te kunnen overleven in de Eredivisie. Zeker niet zonder de jonge uitblinkers Sam Beukema en Jay Gorter, die naar respectievelijk AZ en Ajax vertrokken. En geld om transfersommen of grote salarissen te betalen, had de club niet. Zelfs in de Eerste Divisie was Go Ahead met een spelersbudget van 1,6 miljoen euro niet meer dan een middenmoter. „De promotie was geweldig, maar kwam in zekere zin te vroeg”, zegt grootaandeelhouder Kroes.

Deze vrijdag, drie maanden later, trapt Go Ahead Eagles het Eredivisieseizoen af met een thuiswedstrijd tegen sc Heerenveen. Helemaal gerust zijn ze er niet op, maar Kroes en Bosvelt zijn optimistisch over de kansen van hun club om degradatie af te wenden. Er zijn elf spelers bijgekomen, tien weggegaan. Op een enkeling na (keeper Warner Hahn) zijn de nieuwkomers onbekenden voor het grote publiek, in sommige gevallen afkomstig van kleine clubs uit het buitenland. Er zijn erbij die scouts van Go Ahead nog nooit live hebben zien spelen. De club heeft geen euro betaald voor de aanwinsten.

Hoe vindt een promovendus als Go Ahead Eagles zonder transferbudget zijn weg op de spelersmarkt? Waarom investeert multimiljonair Alex Kroes niet wat van zijn vermogen om de slagkracht van de club te vergroten? En wat wil hij eigenlijk met de Eagles?

Sinds de promotie is het dringen geweest aan de poorten van de Adelaarshorst, het bescheiden stadion van Go Ahead dat geroemd wordt om zijn sfeervolle ligging midden in een woonwijk. Drommen zaakwaarnemers belden, mailden of verschenen op de clubkantoren om spelers aan te bieden, genoeg om een hele nieuwe competitie mee te beginnen. Voormalig Feyenoord-speler Paul Bosvelt, die eind jaren tachtig zijn profcarrière begon bij de Eagles en na een korte trainersloopbaan vanaf 2018 technisch manager is in Deventer, schat dat er in de voorbije drie maanden ruim 400 spelers zijn aangedragen. Van Griekenland tot de Faeröer-eilanden, overal kwamen ze vandaan.

Het laat zien hoe breed en internationaal de voetbalpiramide is geworden onder de top, iets waar zelfs oud-international Bosvelt zich over kan verwonderen. De enorme belangstelling zegt ook iets over de aantrekkingskracht van de Eredivisie, hoewel Bosvelt relativeert hoeveel spelers de stap naar Go Ahead daadwerkelijk willen maken. Om tijdverspilling te voorkomen, informeert de club tegenwoordig al in een vroeg stadium naar de salariseisen van een voetballer. „Dan kan er in veel gevallen al een streep door”, zegt Bosvelt. Hij noemt het voorbeeld van een „interessante verdediger” van FC Emmen, vorig seizoen gedegradeerd, die „lachend” een jaarloon vroeg van vijf ton.

Zulke bedragen verdient niemand bij Go Ahead. In zijn kantoortje vertelt Bosvelt – strak wit overhemd, zwarte broek en sneakers – over de salarishuishouding bij de club. Rond de 150.000 euro bruto per jaar krijgen de grootverdieners, de laagstbetaalden zitten rond het minimumloon. Ter vergelijking: in de Eredivisie ligt het gemiddelde jaarinkomen net onder de drie ton, hoewel dat getal wat vertekent door de miljoenensalarissen bij Ajax, PSV en Feyenoord. Ook in België en zelfs op het tweede niveau in Frankrijk en Duitsland liggen de lonen doorgaans ver boven de norm bij Go Ahead, zegt Bosvelt.

Drommen zaakwaarnemers belden, mailden of verschenen op de clubkantoren van Go Ahead om spelers aan te bieden, genoeg om een hele nieuwe competitie mee te beginnen. Foto Sake Elzinga

Atypische clubeigenaar

De norm oprekken zou de gemakkelijkste oplossing zijn. Want om een kans te maken op lijfsbehoud, had Go Ahead Eagles tenminste nog vijf „bewezen Eredivisiepelers” nodig, concludeerden Bosvelt, Kroes en hoofdtrainer Kees van Wonderen na een inventarisatie van de selectie. Bewezen Eredivisiespelers waren overigens niet per se voetballers uit de Eredivisie, hoogstwaarschijnlijk niet zelfs. Die kwamen toch niet naar Deventer. Go Ahead zocht jongens die in andere competities hadden laten zien dat ze het hoogste niveau in Nederland aankunnen.

Maar Kroes was niet bereid daarvoor de salarishuishouding uit het lood te trekken. Promotie naar de Eredivisie betekent weliswaar dat de omzet dankzij extra tv- en sponsorinkomsten komend jaar met een kleine 3 miljoen toeneemt tot ongeveer 8,5 miljoen euro, dat geeft hoogstens ruimte voor een paar grootverdieners – naar Go Ahead-begrippen – binnen de selectie, niet om het salarisplafond te verhogen. En Kroes staat erop dat de club „budgetneutraal” te werk gaat. Voortvarend investeren in de hoop dat het gespendeerde geld met sportieve prestaties en transfers wordt terugverdiend – een populair businessmodel in het betaalde voetbal – kwalificeert Kroes als „gokken”.

Alex Kroes is een atypische clubeigenaar. Hij is relatief jong (46), komt uit de buurt van Amsterdam en heeft naar eigen zeggen „geen roodgeel bloed door de aderen stromen”.

Hij komt er dan ook voor uit dat hij Go Ahead niet heeft gekocht uit „pure liefhebberij”. Ondernemers als Frans van Seumeren (FC Utrecht) en Marcel Boekhoorn (NEC) steken met regelmaat miljoenen in ‘hun’ clubs om gaten te dichten of investeringen te doen. Kroes niet. Hij heeft de vorige eigenaren in het voorjaar van 2019 eenmalig een onbekend miljoenenbedrag betaald voor 60 procent van de aandelen. Daar blijft het bij. „De club is geen speeltje waar ik mijn geld op ga stukslaan”, zegt hij.

Geen trainingskamp in Turkije

Kroes – klein maar met het postuur van iemand die regelmatig in het krachthonk zit, informeel gekleed – maakte fortuin als spelersmakelaar en directeur bij de Sports Entertainment Group (SEG), dat hij samen met jeugdvriend Kees Vos begon. Na bijna twintig jaar had hij er genoeg van en ontstond het plan een club te kopen. Kroes zag als zaakwaarnemer dat veel profclubs onverstandig met hun geld omsprongen. Dat kon hij beter, dacht hij, en nadat gesprekken met een paar Belgische en Britse laagvliegers waren gestrand, kwam hij tot een deal met Go Ahead.

In Deventer viel genoeg te verbeteren, vond Kroes. De club leed in het jaar voor zijn komst ongeveer een half miljoen euro verlies, in het seizoen dat hij begon nog eens bijna drie ton. De selectie was te groot en te duur, net als de organisatie. Beide hield Kroes „kritisch tegen het licht” – onder anderen algemeen directeur Martijn Hegeman en hoofd scouting Michel Boerebach vertrokken. Ook het trainingskamp in Turkije moest eraan geloven. In totaal bespaarde Kroes enkele honderdduizenden euro's op de jaarlijkse kosten, zegt hij.

Dat geeft ruimte om te investeren in de jeugdopleiding, het aantrekken van extra sponsors, scouting, data-analyse, en, straks, uitbreiding van het stadion. De ‘randvoorwaarden’ zoals Kroes het noemt, want die moeten in zijn ogen flink worden verbeterd om uiteindelijk meer inkomsten te generen en het spelersbudget te kunnen verhogen. In die volgorde. Einddoel: ‘structureel’ de veertiende club van Nederland worden.

Abacadabra

Zover is het nog lang niet. In de afgelopen tien jaar was Go Ahead gemiddeld de nummer 24 van Nederland, 22 van de laatste 25 seizoenen bracht de club door op het tweede niveau. Maar de Eredivisie wacht niet tot Kroes zijn randvoorwaarden op orde heeft en supporters verheugen zich op een mooi seizoen. Zaak dus om creatief te zijn en haast te maken.

Samen met de technische staf en een econometrist die Kroes en Bosvelt hadden aangesteld voor data-analyses, stelden zij statistische profielen op van de spelers die ze het hardst nodig hadden. Die gebruikte de data-analist om met behulp van specialistische software te zoeken naar geschikte voetballers én een eerste schifting te maken in de honderden spelers die door zaakwaarnemers waren aangeboden. Paul Bosvelt en zijn scouts keken vervolgens urenlang beelden terug van mogelijke kandidaten, soms konden een speler nog live worden bekeken. Waren Bosvelt en Van Wonderen overtuigd, dan kwam Kroes in beeld om een transfer en contract uit te onderhandelen.

Op die manier slaagde Go Ahead erin onder meer een Zweedse spits (Isac Lidberg, Gefle), een Spaanse spits (Marc Cardona, Osasuna), een Franse middenvelder (Yacine Bourhane, Chamois Niort), ), een Duitse flankaanvaller (Ogekicha Heil, Hamburger SV) en een ervaren Duitse verdediger (Gerrit Nauber, Sandhausen) aan te trekken. Ze komen op kortlopende contracten of worden gehuurd, om financiële nood bij degradatie te voorkomen.

Onrust in te grote selecties

Voor de nieuwkomers woog de kans zich in de Eredivisie te laten zien op tegen een bescheiden salaris. Wereldtoppers zijn het niet, maar ze zouden goed mee moeten kunnen in de Nederlandse competitie, denkt Bosvelt. „Hij doet geen abacadabra–dingen”, zegt hij bijvoorbeeld over Nauber, die jarenlang prima speelde in de Tweede Bundesliga. „Maar hij is degelijk en zoekt verdedigend wel de oplossing.”

Voor iedere aanwinst moet er ook een speler weg. Niet alleen vanwege het geld, maar ook omdat grote selecties tot onrust leiden, weet Kroes. Voetballers die overbodig zijn, kunnen de sfeer verzieken. Het is de schaduwkant van een promotie: zij die ervoor verantwoordelijk waren, worden niet zelden afgedankt.

Of de selectie klaar is voor dit seizoen, moet blijken tijdens de eerste wedstrijden. Tot eind augustus is de transfermarkt open. En Kroes, wanneer is hij klaar bij Go Ahead?

Als hij zijn plan heeft uitgevoerd, de doelstelling zijn bereikt en de club daardoor meer waard is geworden, zegt hij. Al het geld dat binnenkomt, blijft binnen de club, Kroes verdient pas iets op zijn investering als hij zijn aandelen op den duur met winst verkoopt. Hij twijfelt er niet aan dat dit gaat gebeuren. Kroes: „ Ik doe dit niet in de eerste plaats om geld te verdienen. Maar ik denk dat het kan en ik ga het doen ook.”