‘Snellere hulp nodig voor Afghaanse contacten’

Brandbrief EUPol-medewerkers maken zich grote zorgen over Afghaanse burgers die met de Nederlandse politie samenwerkten.

Een bezoek bij de trainingsmissie in Kunduz in 2013 Foto Evert-Jan Daniels / ANP
Een bezoek bij de trainingsmissie in Kunduz in 2013 Foto Evert-Jan Daniels / ANP

Het kabinet moet Afghaanse politieagenten, tolken en medewerkers van compounds die Nederlands personeel bijstonden in Afghanistan „redden”. In Afghanistan zijn de Taliban bezig „met een ongekende opmars”. Dat schrijven medewerkers van de Europese politiemissie EUPol en vertegenwoordigers van politievakbonden woensdag in Trouw.

De Afghaanse „oud-collega’s” lopen gevaar omdat zij in ogen van de Taliban voor een vijandelijke organisatie werkten. Door de terugtrekking van internationale missies komen deze burgers nu „in een vacuüm terecht dat hun het leven kan kosten”. De ondertekenaars noemen Nederland passief in het in bescherming nemen van de burgers met wie werd samengewerkt.

Volgens Jan Gras, de initiatiefnemer van de open brief, die 3,5 jaar in Afghanistan werkte voor de politietrainingsmissie, gaan de zorgen niet alleen over tolken maar ook over andere betrokkenen. „Ze komen in gevaar als ze aangeduid worden door de Taliban als verrader. Dan moeten ze kiezen: zich aansluiten of vermoord worden”, zei Gras, voormalig advocaat-generaal bij het OM, tegen NRC. Oud-politieman Peter Metselaar, die een jaar in Afghanistan werkte, onderschrijft die vrees. Hij denkt dat veel contacten momenteel gevaar lopen: „De Taliban kijken niet zorgvuldig of iemand bij ons een schoonmaker was of vertaler. Zij gaan op iedereen af van wie ze weten dat die met ons samenwerkte.”

Met de brief willen de ondertekenaars druk op het Nederlandse kabinet zetten, licht initiatiefnemer Gras toe. Hij betwijfelt of in Den Haag de ernst van de situatie in Afghanistan doordringt. „Ik hoor niks van regeringsfunctionarissen en dat vind ik zorgelijk. Er zal iemand tot actie over moeten gaan.”

Lees ook: 273 tolken hielpen het Nederlandse leger in Afghanistan, wat gebeurt er met hen nu Nederland daar vertrekt?

Evacuatie

Het ministerie van Defensie werkt aan de evacuatie van tolken die bij de Nederlandse militaire Task Force Uruzgan betrokken waren. Maar het is „volstrekt onduidelijk” of ook andere Afghaanse EUPol-collega’s, zoals juridische experts en compoundbeheerders, aanspraak kunnen maken op de regeling, stellen de opstellers van de brief. Andere landen hanteren een ruimere definitie voor wie in aanmerking komt voor bescherming, schrijven ze.

Hoeveel betrokkenen gevaar lopen, weet Gras niet. Hij zelf heeft van zeker zestig mensen een bericht gehad. Hij adviseert hen een visum aan te vragen om te proberen uit Afghanistan te kunnen vertrekken.