Rechter verbiedt uitzending van SBS-programma Undercover in Nederland

Journalistiek Het misdaadprogramma mag een aflevering over een paardenhouder niet uitzenden. Volgens de rechter had presentator Alberto Stegeman „de bedoeling om een misstand uit te lokken”.

Presentator Alberto Stegeman werd vorig jaar veroordeeld voor het plaatsen van een nepbom op een kazerne in Oldebroek.
Presentator Alberto Stegeman werd vorig jaar veroordeeld voor het plaatsen van een nepbom op een kazerne in Oldebroek. Foto Vincent Jannink / ANP

Het gerechtshof in Amsterdam heeft op 27 juli in hoger beroep een uitzendverbod tegen Undercover in Nederland (SBS6) bekrachtigd omdat de uitzending „onherstelbare schade” zou aanrichten bij een sadomasochistische paardenhouder. Tv-maker Alberto Stegeman beschuldigt de man in de aflevering van seksueel overschrijdend gedrag met een minderjarig paardenmeisje. Volgens de rechter was daarvan echter geen sprake en had Stegeman „de bedoeling om een misstand uit te lokken”.

De manegehouder, die het kort geding had aangespannen, had met zijn echtgenote op een erotische datingsite een advertentie geplaatst: „Meisje gezocht voor springstal”. Met zijn echtgenote doet hij aan BDSM, een seksueel rollenspel tussen meester en slaaf, waarvoor ze een paardenmeisje zochten, eventueel tegen betaling – te combineren met werk op de manege.

Stegeman huurde een sekswerker in om op de manege te infiltreren. Ze deed zich voor als 19-jarig sollicitante en maakte heimelijk opnames. In de diverse gesprekken met de vrouw maakte de paardenhouder duidelijk dat de SM-seks alleen na uitdrukkelijke toestemming kan plaatsvinden. Daarna wees hij haar af, als ongeschikt voor zowel de rijbak als de SM-studio. Zij bleef aandringen, en ze verlaagde daarbij haar leeftijd naar zeventien. De man zei dat de betrekking niet bedoeld was voor minderjarigen.

Volgens de rechter in het aanvankelijke kort geding, was de zaak op allerlei manieren niet geschikt voor een uitzending over seksueel overschrijdend gedrag van een werkgever jegens een werknemer, onder meer omdat „van een arbeidsrechtelijke relatie nooit sprake is geweest.” Ook het feit dat het lokpaardenmeisje loog over haar leeftijd valt niet goed: „Toen na de eerste conversaties duidelijk was dat [eiser] open was over zijn zoektocht naar een langdurige seksuele driehoeksrelatie in de BDSM-sfeer en dat geen grensoverschrijdend gedrag opleverde om een uitzending aan te wijden, heeft Noordkaap de leeftijd van [geïnteresseerde] naar beneden bijgesteld, kennelijk om op die manier een misstand te creëren, terwijl zij geen enkele aanwijzing had dat [eiser] op zoek was naar een minderjarig meisje. Integendeel.”

Noordkaap, het productiebedrijf van Stegeman, laat desgevraagd weten het oneens te zijn met de uitspraak omdat „zij zich niet herkennen in de feiten die de rechter heeft opgesomd”. Stegeman, per mail: „We hebben niets uitgelokt, maar een misstand vastgelegd. We beraden ons op de volgende stappen.”.

Journalist Alberto Stegeman (Almelo, 1971) maakt realityprogramma’s voor SBS6, zoals Red mijn vakantie, Gestalkt, en Onopgeloste Zaken. Sinds 2005 maakt hij Undercover in Nederland, waarin hij door middel van infiltratie misdaden en misstanden aan de kaak stelt. Dankzij het programma zijn al diverse oplichters en criminelen voor de rechter gebracht. Zo loopt er momenteel een strafzaak tegen de ‘seksdeurwaarder’ die schulden kwijtschold in ruil voor zekere diensten. Zelf moest Stegeman ook diverse malen voor de rechter verschijnen wegens zijn onconventionele journalistieke methodes. Vorig jaar werd hij door de strafrechter veroordeeld voor het plaatsen van een nepbom in de kazerne bij Oldebroek; in 2014 voor het vervalsen van een Schipholpas; en in 2007 voor het illegaal filmen in het huis van een medewerker van Justitie die in illegale wapens handelde.

Het vooraf verbieden van journalistieke publicaties gebeurt in Nederland zeer zelden omdat dit een stevige beperking is van de vrije meningsuiting, in het bijzonder de persvrijheid. In dit soort rechtszaken moet de rechter per geval bekijken wat zwaarder weegt: de uitingsvrijheid of andere grondrechten van betrokkenen, zoals het recht op privacy, of op bescherming van eer en goede naam. In dit geval achtte de rechter de grondrechten van de paardenhouder belangrijker dan die van de journalist, vooral omdat Stegeman geenszins het maatschappelijk belang van zijn uitzending kon aantonen.

In 2010 heeft de rechter in een kort geding ook een uitzending van Undercover in Nederland verboden, en ook toen ging het om een paardenhandelaar. Deze zou zieke slachtpaarden verkopen als waren het kerngezonde dieren. Dit verbod werd in hoger beroep vernietigd.

Dit bericht is op 13 augustus aangevuld, met de bekrachtiging in hoger beroep, de reactie van Stegeman, en de zaak van de ‘seksdeurwaarder’. Waar ‘de rechter’ stond, staat nu ‘het gerechtshof’.